જેલમાં કેદ મુસ્કાને બાળકીને જન્મ આપતા સૌરભનો પરિવાર કરાવશે DNA ટેસ્ટ, તેની જવાબદારી કોણ સંભાળશે, શું છે કાયદો?

પતિની હત્યાના કેસમાં કેદ 28 વર્ષીય મુસ્કાનએ તાજેતરમાં એક બાળકીને જન્મ આપ્યો છે. નવજાતનું નામ ‘રાધા’ રાખવામાં આવ્યું છે. જીવનની શરૂઆત જે રીતે દરેક બાળક માટે ખુશી અને આશાના માહોલમાં થવી જોઈએ, એથી બિલકુલ વિપરીત, થયું છે બાળકી જન્મ પછી ઘર નહિ જેલ જશે. આગામી 6 વર્ષ સુધી જેલમાં રહેશે અને તે હવે રાધાનું ઘર, તેનું રમતનું મેદાન અને તેની આખી નાની દુનિયા બનશે.

6 વર્ષ જેલમાં વિતાવવા પડશે.

રાધા ગુનેગાર નથી, પરંતુ આ નાની છોકરીએ તેના જીવનના પહેલા 6 વર્ષ તેની માતા મુસ્કાન સાથે જેલમાં વિતાવવા પડશે. ભારતીય કાયદા અનુસાર, સ્ત્રી કેદીથી જન્મેલા બાળકને વધુમાં વધુ 6 વર્ષ જેલમાં વિતાવવાની છૂટ છે. તે પછી, માતાની બાકીની સજાને ધ્યાનમાં લીધા વિના, બાળકને કાયમી ધોરણે જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. ચાલો આ સંદર્ભમાં કાનૂની નિયમો સમજીએ.

ભારતમાં સ્ત્રી કેદીઓથી જન્મેલા બાળકો માટે સ્પષ્ટ નિયમો છે. આ કાયદાઓ ઘણા પરિબળો પર આધારિત છે, જેમાં જેલ અધિનિયમ, રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) માર્ગદર્શિકા, સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશો અને મોડેલ જેલ નિયમો 2016નો સમાવેશ થાય છે.

જેલમાં જન્મેલું બાળક તેની માતા સાથે કેટલો સમય રહી શકે છે?

ભારતમાં કાયદા મુજબ કોઈ પણ બાળક તેની માતા સાથે જેલમાં માત્ર 6 વર્ષની ઉંમર સુધી રહી શકે છે. આ મર્યાદા સુપ્રીમ કોર્ટના 2006ના ચુકાદા અને મોડેલ જેલ મેન્યુઅલ 2016 દ્વારા નક્કી કરવામાં આવી છે. એટલે મુસ્કાનની પુત્રી રાધા પણ જેલમાં તેની સાથે ફક્ત 6 વર્ષ સુધી જ રહી શકશે. પછી તેને જેલની બહાર અન્ય સંરક્ષણ અથવા સગાં પાસે મોકલવાનું રહેશે.

જેલમાં જન્મેલા બાળકોને કયા અધિકારો હોય છે?

• જેલમાં હોવા છતાં, બાળકને ગુનેગાર ગણવામાં આવતો નથી અને તેથી તેને સ્વાસ્થ્યનો અધિકાર જેવા અનેક વિશેષ અધિકારો મળે છે. આ હેઠળ, જેલ સત્તાવાળાઓએ રસીકરણ, નિયમિત આરોગ્ય તપાસ, પૌષ્ટિક ખોરાક, દૂધ, ફળો અને દવાઓ પૂરી પાડવાની જરૂર છે.
• શિક્ષણનો અધિકાર 3 થી 6 વર્ષની વયના બાળકોને આંગણવાડી સુવિધાઓ, પૂર્વ-શાળા શિક્ષણ અને ઉંમરને અનુરૂપ રમત અને શિક્ષણનો અધિકાર છે, અને આ સુવિધાઓ જેલ પરિસરમાં ફરજિયાત છે.
• ઓળખ અને આદરનો અધિકાર. આ બાળકની અલગ ઓળખ સુનિશ્ચિત કરી શકે છે અને આરોપીનું બાળક કહીને તેનું અપમાન કોઈ કરી શકતું નથી.
• તેની માતાથી અલગ ન રાખી શકાય, 6 વર્ષની ઉંમર પહેલા કોઈપણ બાળકને તેની માતાથી અલગ ન કરવાની જોગવાઈ છે.
• તેના માટે સલામત અને અનુકૂળ વાતાવરણ. બાળકોને બેરેક કે લોકઅપમાં સાથે રાખવાની પરવાનગીની નથી. માતા અને બાળક માટે અલગ વોર્ડ ફરજિયાત હોય છે.

6 વર્ષ પછી શું થાય છે?

જ્યારે બાળક 6 વર્ષનું થાય છે, ત્યારે તેને તેમના નજીકના પરિવારના સભ્યોને સોંપવામાં આવે છે. જો કોઈ પરિવાર ઉપલબ્ધ ન હોય, તો બાળ કલ્યાણ સમિતિ બાળકને દત્તક યોજના હેઠળ બાળ સંરક્ષણ ગૃહ, વાલીપણું અથવા સલામત સ્થળે મોકલે છે. આ સમય દરમિયાન, માતાની સજામાં કોઈ નવી સજા ઉમેરવામાં આવતી નથી. બાળકની મુક્તિ પછી પણ, માતા તેની મૂળ સજા ભોગવવાનું ચાલુ રાખે છે.

શું બાળકને 6 વર્ષની ઉંમર પહેલાં છોડી શકાય છે?

કાયદા મુજબ, આ કરી શકાય છે, પરંતુ જો માતા બાળકને છોડી દેવા માંગે છે અથવા તેને તેના પરિવાર પાસે મોકલવાની વિનંતી કરે છે અને ડૉક્ટર અને અધિકારી અહેવાલ આપે છે કે જેલનું વાતાવરણ બાળક માટે અનુકૂળ નથી, તો આવા કિસ્સામાં, બાળકને કોઈપણ સમયે તેના પરિવાર અથવા CWC ને સોંપી શકાય છે.

સૌરભનો પરિવાર ડીએનએ ટેસ્ટ કરાવશે

સૌરભના મોટા ભાઈ રાહુલ રાજપૂતે કહ્યું કે છોકરીનો ડીએનએ ટેસ્ટ કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું, “જો રિપોર્ટમાં સાબિત થાય કે છોકરી મારા ભાઈની છે,તો અમે તેને દત્તક લેવામાં શરમાઈશું નહીં.’ આ ઘટનાથી પરિવાર હજુ પણ માનસિક રીતે પરેશાન છે, પરંતુ નવજાત શિશુની જવાબદારી લેવા તૈયાર છે.

દેશ દુનિયાના તમામ સમાચાર વાંચવા અહીં ક્લિક કરો