5 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરો 7.25 લાખ રૂપિયા મળશે, પોસ્ટ ઓફિસ TDનું સંપૂર્ણ ગણિત જાણો

જો તમે તમારા પૈસા એવી જગ્યાએ રોકવા માંગતા હો જ્યાં નિશ્ચિત વ્યાજ સાથે સુરક્ષિત વળતર મળી શકે, તો પોસ્ટ ઓફિસની ટાઇમ ડિપોઝિટ (TD) સ્કીમ તમારા માટે એક વિકલ્પ બની શકે છે. આ યોજના બેંકની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) જેવી જ છે, પરંતુ તેનું સંચાલન પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા કરવામાં આવે છે. તમે તમારી જરૂરિયાત પ્રમાણે 1થી 5 વર્ષ માટે તેમાં રોકાણ કરી શકો છો.

પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટમાં માત્ર ₹1,000થી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે. ત્યારબાદ ₹100ના ગુણાંકમાં કેટલીય રકમ જમા કરી શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે આ યોજનામાં રોકાણ માટે કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી.

કેટલા સમય માટે કેટલું વ્યાજ મળે છે?

પોસ્ટ ઓફિસ TDમાં રોકાણની મુદત પ્રમાણે વ્યાજ દર અલગ હોય છે. હાલના દર મુજબ 1 વર્ષના TD પર 6.9%, 2 વર્ષના TD પર 7.0%, 3 વર્ષના TD પર 7.1% અને 5 વર્ષના TD પર 7.5% વાર્ષિક વ્યાજ મળે છે. એટલે કે, ઉપલબ્ધ વિકલ્પોમાં 5 વર્ષના TD પર સૌથી વધુ 7.5% વ્યાજ મળે છે.

આ યોજનામાં વ્યાજની ગણતરી ત્રિમાસિક ધોરણે કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેની ચુકવણી વાર્ષિક ધોરણે કરવામાં આવે છે. જોકે, રોકાણ કરતી વખતે લાગુ પડતો વ્યાજ દર તમારા TDની મુદત માટે મહત્વપૂર્ણ રહે છે. તેથી રોકાણ કરતા પહેલાં પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા વર્તમાન વ્યાજ દરની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.

બેંક FD અને પોસ્ટ ઓફિસ TDમાં શું તફાવત છે?

પોસ્ટ ઓફિસ TD અને બેંક FD બંનેમાં રોકાણકારને નિશ્ચિત વળતર મેળવવાનો વિકલ્પ મળે છે. જોકે, બંનેના નિયમો, વ્યાજ દર અને કર સંબંધિત જોગવાઈઓ અલગ હોઈ શકે છે. બેંકો પોતાના FDના દરોમાં સમયાંતરે ફેરફાર કરી શકે છે, જ્યારે એકવાર FD અથવા TDમાં રોકાણ કર્યા પછી તે ડિપોઝિટ પર લાગુ પડતો દર સામાન્ય રીતે તેની નિર્ધારિત મુદત દરમિયાન ચાલુ રહે છે.

આ કારણે રોકાણ કરતા પહેલાં માત્ર વ્યાજ દર જ નહીં, પરંતુ મુદત, સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવાના નિયમો અને કર સંબંધિત જોગવાઈઓ પણ સમજવી મહત્વપૂર્ણ છે.

5 વર્ષના TD પર ટેક્સનો લાભ

પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષની ટાઇમ ડિપોઝિટમાં રોકાણ કરનારને આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ નિર્ધારિત શરતોને આધીન કર લાભ મળી શકે છે. જોકે, આ લાભ માટે લાગુ પડતી મર્યાદાઓ અને વર્તમાન આવકવેરા નિયમો સમજવા જરૂરી છે.

એટલે માત્ર ટેક્સ બચતના હેતુથી રોકાણ કરવાને બદલે તમારી કુલ નાણાકીય જરૂરિયાત અને ટેક્સ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો વધુ યોગ્ય છે.

મેચ્યોરિટી પછી TD વધારી શકાય છે

પોસ્ટ ઓફિસ TDની મુદત પૂર્ણ થયા પછી રોકાણકાર પાસે તેને આગળ લંબાવવાનો વિકલ્પ પણ હોય છે. 1 વર્ષના TDને 6 મહિના, 2 વર્ષના TDને 12 મહિના તથા 3 વર્ષ અને 5 વર્ષના TDને 18 મહિના સુધી લંબાવી શકાય છે.

આ સુવિધા એવા રોકાણકારો માટે ઉપયોગી બની શકે છે જેઓ મેચ્યોરિટી બાદ પણ પોતાની રકમને નિશ્ચિત વળતર મેળવતા સાધનમાં રાખવા માંગતા હોય.

₹5 લાખના રોકાણ પર કેટલું મળશે?

હવે સૌથી મહત્વનો સવાલ એ છે કે જો તમે પોસ્ટ ઓફિસ TDમાં ₹5 લાખનું રોકાણ કરો તો મેચ્યોરિટી પર કેટલી રકમ મળી શકે?

આપેલી ગણતરી પ્રમાણે, ₹5 લાખને 1 વર્ષના TDમાં રોકવામાં આવે તો આશરે ₹33,301 જેટલું વ્યાજ મળી શકે છે. 3 વર્ષ માટે ₹5 લાખનું રોકાણ કરવામાં આવે તો કુલ રકમ આશરે ₹6,17,538 સુધી પહોંચી શકે છે, એટલે કે આશરે ₹1,17,538નું વ્યાજ મળી શકે છે.

જો ₹5 લાખનું રોકાણ સંપૂર્ણ 5 વર્ષ માટે કરવામાં આવે અને 7.5%ના દરને આધારે ગણતરી કરવામાં આવે, તો મેચ્યોરિટી પર રકમ આશરે ₹7,24,974 સુધી પહોંચી શકે છે. એટલે મૂળ ₹5 લાખના રોકાણ સામે આશરે ₹2,24,974નું વ્યાજ મળી શકે છે.

ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે વાસ્તવિક મેચ્યોરિટી રકમની ગણતરી લાગુ પડતા નિયમો, વ્યાજની ગણતરીની પદ્ધતિ અને રોકાણ સમયે લાગુ દરના આધારે થઈ શકે છે. તેથી રોકાણ કરતા પહેલાં પોસ્ટ ઓફિસની સત્તાવાર માહિતી પરથી અંતિમ ગણતરી ચકાસવી યોગ્ય છે.

કોના માટે પોસ્ટ ઓફિસ TD યોગ્ય હોઈ શકે?

પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટ એવા રોકાણકારો માટે ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે જેઓ બજાર આધારિત રોકાણમાં વધુ જોખમ લેવા માંગતા નથી અને નિશ્ચિત વળતર ધરાવતી યોજના પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને 5 વર્ષનો TD કર લાભ માટે પણ ધ્યાન ખેંચે છે.

પરંતુ કોઈપણ રોકાણનો નિર્ણય લેતા પહેલાં વર્તમાન વ્યાજ દર, ટેક્સ નિયમો, મેચ્યોરિટી શરતો અને સમય પહેલાં રકમ ઉપાડવાના નિયમો ચોક્કસપણે તપાસવા જોઈએ. તમારી નાણાકીય જરૂરિયાત અને રોકાણના લક્ષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય નિર્ણય લેવો સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.