Diwali 2026: દિવાળીની સાંજે ઘરના મુખ્ય દરવાજા પર બનાવો સિંદૂરનું સ્વસ્તિક, ધનનો ભંડાર ઘર તરફ આકર્ષિત થશે!

દિવાળીનો તહેવાર નજીક આવતાં જ ઘરની સાફ-સફાઈ અને શણગારની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. દિવાળીની સાંજે દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશના સ્વાગત માટે ઘરના મુખ્ય દરવાજાને વિશેષ રીતે શણગારવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે મુખ્ય દ્વાર પર સિંદૂર અથવા રોલીથી સ્વસ્તિક બનાવવું શુભ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સ્વસ્તિક ઘરમાં સુખ, શાંતિ, સૌભાગ્ય અને સમૃદ્ધિના આગમનનું પ્રતીક છે.

સ્વસ્તિકનું ધાર્મિક મહત્વ

હિન્દુ ધર્મમાં સ્વસ્તિકને પવિત્ર અને શુભ પ્રતીક માનવામાં આવે છે. સ્વસ્તિક શબ્દ કલ્યાણ અને શુભતાનો ભાવ વ્યક્ત કરે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, સ્વસ્તિકની ચાર ભુજાઓ ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ જેવા જીવનના ચાર પુરુષાર્થ સાથે જોડાયેલી છે. આ ઉપરાંત તેને ચાર દિશાઓ અને જીવનમાં સંતુલનનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે. લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ, દિવાળી પૂજા સહિતના વિવિધ શુભ પ્રસંગોએ સ્વસ્તિક બનાવવાની પરંપરા છે.

સિંદૂરથી સ્વસ્તિક બનાવવાનું મહત્વ

હિન્દુ પૂજા પદ્ધતિમાં સિંદૂર અને રોલીનું વિશેષ સ્થાન છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, સિંદૂર લાલ રંગ દ્વારા શક્તિ, સૌભાગ્ય અને શુભતાનું પ્રતીક છે. દેવી-દેવતાઓની પૂજામાં પણ તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યોતિષીય માન્યતા પ્રમાણે લાલ રંગ ઊર્જા, ઉત્સાહ અને હિંમત સાથે જોડાયેલો છે. આથી દિવાળીના દિવસે મુખ્ય દ્વાર પર સિંદૂરથી સ્વસ્તિક બનાવવું શુભ માનવામાં આવે છે.

મુખ્ય દરવાજા પર જ કેમ બનાવવામાં આવે છે સ્વસ્તિક?

વાસ્તુશાસ્ત્ર અને પરંપરાગત માન્યતાઓમાં ઘરના મુખ્ય દરવાજાને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. પરિવારના સભ્યો અને મહેમાનો આ જ માર્ગે ઘરમાં પ્રવેશ કરે છે. તેથી દિવાળી જેવા પર્વે મુખ્ય દ્વારને સ્વચ્છ રાખીને દીવા, ફૂલો, રંગોળી અને શુભ ચિહ્નોથી શણગારવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે મુખ્ય દરવાજા પર સ્વસ્તિક બનાવવાથી ઘરમાં શુભતાનું આગમન થાય છે અને નકારાત્મકતા દૂર રહે છે.

દિવાળીની સાંજે સિંદૂરનું સ્વસ્તિક કેવી રીતે બનાવવું?

દિવાળીના દિવસે સૌથી પહેલાં ઘરના મુખ્ય દરવાજાની સારી રીતે સફાઈ કરવી. ત્યારબાદ દરવાજાની બંને બાજુ સુંદર રંગોળી બનાવી દીવા પ્રગટાવવા. પૂજા માટે રાખવામાં આવેલા સિંદૂર અથવા રોલીમાં થોડું પાણી ભેળવી ઘટ્ટ મિશ્રણ તૈયાર કરવું. ત્યારબાદ મુખ્ય દ્વારની બંને બાજુ શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્વસ્તિક બનાવવું. સ્વસ્તિકની નજીક ‘શુભ-લાભ’ લખવાની પણ પરંપરા છે. આ વિધિ પૂર્ણ થયા બાદ દીવો પ્રગટાવી દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશનું પૂજન કરવું.

દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજાનું મહત્વ

પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, દિવાળીની અમાસની રાત્રે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. મુખ્ય દ્વાર પર સ્વસ્તિક બનાવવું દેવી લક્ષ્મીના સ્વાગત અને શુભતાને આમંત્રિત કરવાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. લક્ષ્મી પૂજન પહેલાં ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવામાં આવે છે, કારણ કે તેમને વિઘ્નહર્તા અને પ્રથમ પૂજનીય દેવતા માનવામાં આવે છે. ભક્તો એવી માન્યતા સાથે પૂજા કરે છે કે ગણેશજીની કૃપાથી જીવનનાં અવરોધો દૂર થાય અને દરેક કાર્યમાં શુભતા રહે.

સ્વસ્તિક બનાવતી વખતે રાખો આ બાબતોનું ધ્યાન

સ્વસ્તિક બનાવતી વખતે સ્વચ્છતા અને પવિત્રતાનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. તેને એવી જગ્યાએ ન બનાવવું જ્યાં પગ પડે અથવા તેનું અપમાન થવાની શક્યતા હોય. મુખ્ય દ્વાર પર સ્વસ્તિક બનાવ્યા બાદ તેની નજીક દીવો પ્રગટાવવો એ દિવાળીની પરંપરાગત તૈયારીઓનો એક ભાગ છે. આમ, દિવાળીની સાંજે સિંદૂરથી સ્વસ્તિક બનાવવાની પરંપરા ધાર્મિક આસ્થા, શુભ સંકલ્પ અને દેવી લક્ષ્મીના સ્વાગત સાથે જોડાયેલી છે. જોકે, ધન અને સમૃદ્ધિ મળવી એ ધાર્મિક માન્યતાનો વિષય છે.

આ પણ વાંચો- દૂધ, ઘી, મીઠાઈથી લઈને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સુધી, ગયા વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે કેટલી મોંઘી થઈ દિવાળીની ખરીદી?