Breaking News: TRAIનો સ્પામ અને ફ્રોડ કોલ્સ સામે મોટો એક્શન પ્લાન, સ્પામ કોલમાં ગ્રાહકની ફરિયાદ વિના જ લેવાશે પગલાં
TRAIના નવા નિયમો મુજબ ટેલિકોમ કંપનીઓની AI આધારિત સિસ્ટમ કોઈ કોલરને શંકાસ્પદ સ્પામર તરીકે ઓળખી કાઢે તો ગ્રાહકની ફરિયાદ વિના જ તેની સામે કાર્યવાહી કરી શકશે.
TRAIએ 2026ના નવા નિયમો હેઠળ સ્પામ અને છેતરપિંડીવાળા કોલ સામે ટેલિકોમ કંપનીઓને વધુ કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. હવે ગ્રાહક ફરિયાદ કરે તેની રાહ જોયા વિના AI અને મશીન લર્નિંગ આધારિત સિસ્ટમથી શંકાસ્પદ કોલ્સની ઓળખ કરી કાર્યવાહી કરવાની રહેશે. Jio, Airtel અને Vi સહિતના ટેલિકોમ ઓપરેટરોએ આવા નંબરો સામે નિયમાનુસાર પગલાં લેવા પડશે.
AI સિસ્ટમ બે કલાકમાં આપશે માહિતી
ટેલિકોમ કંપનીની AI સિસ્ટમ કોઈ કોલને શંકાસ્પદ સ્પામ તરીકે ઓળખે તો તેની માહિતી જે નેટવર્ક પરથી કોલ કરવામાં આવ્યો હોય તે ઓપરેટર સાથે બે કલાકની અંદર શેર કરવાની રહેશે. ત્યારબાદ મૂળ કોલિંગ ઓપરેટરે એક કાર્યકારી દિવસમાં કોલર સાથે જોડાયેલા અનન્ય KYC ઓળખકર્તાની તપાસ કરી તેની માહિતી અન્ય ટેલિકોમ ઓપરેટરો સાથે શેર કરવાની રહેશે.
10 દિવસના કોલિંગ રેકોર્ડની પણ થશે તપાસ
શંકાસ્પદ સ્પામર અંગેની માહિતી મળ્યા બાદ તમામ ટેલિકોમ ઓપરેટરોએ પોતાના નેટવર્કની તપાસ કરવાની રહેશે. છેલ્લા 10 દિવસમાં તે જ સ્પામર સાથે સંકળાયેલા અન્ય કનેક્શનનો ઉપયોગ થયો છે કે નહીં તે ચકાસવામાં આવશે. જો છેલ્લા 10 દિવસમાં એક જ મોકલનાર તરફથી પાંચ કે તેથી વધુ કોલ શંકાસ્પદ તરીકે ઓળખાય તો સંબંધિત ઓપરેટરોને તેની સામે કાર્યવાહી કરવી પડશે.
પ્રથમ ઉલ્લંઘનમાં 15 દિવસનું સસ્પેન્શન
AI સિસ્ટમના આધારે નિયમોના પ્રથમ ઉલ્લંઘન માટે સ્પામર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ટેલિકોમ સંસાધનો અને આઉટગોઇંગ સેવાઓને 15 દિવસ માટે સ્થગિત કરવામાં આવશે. તેમાં સ્પામ અથવા ફ્રોડ કોલ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ટેલિકોમ કનેક્શનનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
બીજી વખત નિયમ તોડ્યો તો એક વર્ષ સુધી ડિસ્કનેક્ટ
નિયમોનો ફરીથી ભંગ કરનાર સામે વધુ કડક કાર્યવાહી થશે. ત્યારબાદ PRI/SIP ટ્રંક, SIM સહિતના ટેલિકોમ સંસાધનોને એક વર્ષ માટે ડિસ્કનેક્ટ કરવામાં આવશે. સંબંધિત સ્પામ અથવા ફ્રોડ કોલરને એક વર્ષ માટે બ્લેકલિસ્ટ પણ કરવામાં આવશે.
એક વર્ષ સુધી નવું SIM કે કનેક્શન નહીં મળે
બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવેલા વ્યક્તિને આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈપણ ટેલિકોમ કંપની નવું SIM અથવા કનેક્શન આપી શકશે નહીં. અગાઉનો નંબર જાળવી રાખવાની સ્થિતિમાં પણ તેના પરથી સામાન્ય આઉટગોઇંગ કોલ કરવાની સુવિધા બંધ રહેશે અને નિયમો અનુસાર માત્ર કટોકટી સેવાઓ માટે નંબર સક્રિય રહી શકે છે.
ગંભીર કિસ્સામાં પોલીસ ફરિયાદ પણ થઈ શકે
નવા નિયમો હેઠળ માત્ર નંબર બ્લોક કે ડિસ્કનેક્ટ કરવા પૂરતી કાર્યવાહી નહીં રહે. ગંભીર પ્રકારના સ્પામ અથવા છેતરપિંડીના કિસ્સામાં ટેલિકોમ કંપનીઓએ પોલીસ અને સંબંધિત કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને પણ જાણ કરવાની રહેશે. KYCની ફરી ચકાસણી સહિતની કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
160થી શરૂ થતા સત્તાવાર નંબરોને અલગ વ્યવસ્થા
TRAIના નિયમોમાં સત્તાવાર અને વ્યવસાયિક કોલ માટે નિયુક્ત નંબર શ્રેણીને પણ અલગ રાખવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકાર અથવા સત્તાવાળાઓ દ્વારા નિયુક્ત 160થી શરૂ થતા નંબરને કોલર ID એપ્લિકેશન દ્વારા આપમેળે સ્પામ તરીકે ટેગ અથવા બ્લોક કરવામાં નહીં આવે. જોકે ગ્રાહકોને પોતાની પસંદગી મુજબ કોઈપણ નંબરને મેન્યુઅલી બ્લોક કે ફિલ્ટર કરવાનો અધિકાર રહેશે.
સ્પામ કોલ્સ પર લગામ કસવાનો પ્રયાસ
નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ સ્પામ, હેરાનગતિભર્યા અને છેતરપિંડીવાળા કોલ્સ સામે ટેલિકોમ કંપનીઓની જવાબદારી વધારવાનો છે. AI આધારિત ઓળખ વ્યવસ્થા અને ટેલિકોમ ઓપરેટરો વચ્ચે ઝડપી માહિતીની આપ-લે દ્વારા આવા કોલર્સ સામે ફરિયાદ આધારિત કાર્યવાહીથી આગળ વધીને સ્વયંસંચાલિત કાર્યવાહી કરવાની વ્યવસ્થા ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
આ પણ વાંચો- Breaking News: WhatsApp મેસેજના 14 પૈસા ચૂકવવા પડશે, 1 ઓક્ટોબરથી બદલાવા જઈ રહ્યો છે ‘મોટો નિયમ’
