વિરોધ કરવો એ રાજદ્રોહ નથી, પરંતુ બંધારણની મર્યાદામાં થવો જોઈએ, Gen Z અંગે મોહન ભાગવતનું મોટું નિવેદન

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે Gen Z (Generation Z) અંગે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતાં કહ્યું કે “વિરોધ કરવો એ રાજદ્રોહ નથી.” તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે લોકશાહીમાં વિરોધ વ્યક્ત કરવાનો દરેક નાગરિકને અધિકાર છે, પરંતુ તે બંધારણમાં દર્શાવેલી મર્યાદાઓ અને નિયમોનું પાલન કરીને થવો જોઈએ. સાથે જ તેમણે શિક્ષણ વ્યવસ્થા, સંવાદ અને નવી પેઢીની વિચારસરણી પર પણ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા.

મોહન ભાગવતે જણાવ્યું કે આજની Gen Z પેઢી અગાઉની પેઢીથી અલગ છે. અગાઉ લોકો વડીલોની વાતો પ્રશ્ન કર્યા વગર સ્વીકારી લેતા હતા, જ્યારે આજની પેઢી દરેક મુદ્દે તાર્કિક જવાબ માંગે છે. તેમના મતે આ બદલાવ સ્વાભાવિક છે અને સમાજ માટે સકારાત્મક પણ બની શકે છે. તેમણે કહ્યું કે નવી પેઢી માત્ર જવાબ જ નહીં, પરંતુ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને સંવાદની પણ અપેક્ષા રાખે છે.

તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેઓ એવું નથી કહેતા કે Gen Z એ વિરોધ ન કરવો જોઈએ. વિરોધ લોકશાહીનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, પરંતુ તેનો માર્ગ બંધારણ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. લોકશાહીમાં અસહમતિ વ્યક્ત કરવી અને સરકાર સામે પ્રશ્નો ઉઠાવવું એ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો ભાગ છે, પરંતુ તેનો હેતુ વ્યવસ્થામાં સુધારો લાવવાનો હોવો જોઈએ, કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થાને નિશાન બનાવવાનો નહીં.

મોહન ભાગવતે મહાત્મા ગાંધી અને ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ગાંધીજીએ પણ વિરોધનો માર્ગ અપનાવ્યો હતો, પરંતુ તે હંમેશા શાંતિપૂર્ણ અને સિદ્ધાંતો પર આધારિત હતો. ડૉ. આંબેડકરે બંધારણમાં પણ વિરોધ વ્યક્ત કરવાની લોકશાહી પદ્ધતિ સ્પષ્ટ કરી છે. તેથી સંવાદ અને ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ શોધવાનો પ્રથમ પ્રયાસ થવો જોઈએ.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે “વિરોધ કરવો એ રાજદ્રોહ નથી.” તેમના મતે Gen Z અને Gen આલ્ફા જેવી નવી પેઢી વધુ પ્રામાણિક છે અને દેશભક્તિ માટે આ પ્રામાણિકતા ખૂબ મહત્વની છે. જંતર-મંતર પર થયેલા લાઠીચાર્જ અંગે તેમણે કહ્યું કે તેમને તેની સંપૂર્ણ માહિતી નથી, તેથી કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચતા પહેલાં સમગ્ર ઘટનાની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ.

શિક્ષણ અંગે વાત કરતાં મોહન ભાગવતે કહ્યું કે “શિક્ષણ કોઈ વ્યવસાય નથી.” તેમણે જણાવ્યું કે દેશની લાખો શાળાઓમાં આજે પણ શૌચાલય અને પીવાના પાણી જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ છે, જે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. દરેક બાળકને ગુણવત્તાયુક્ત અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ શિક્ષણ મળે તેની જવાબદારી સમગ્ર સમાજની છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે શિક્ષણ પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે શિક્ષકોને સતત તાલીમ આપવી જરૂરી છે. શિક્ષણનો હેતુ નફો કમાવવાનો નહીં, પરંતુ આગામી પેઢીને જવાબદાર અને સક્ષમ નાગરિક તરીકે તૈયાર કરવાનો હોવો જોઈએ. સમાજ અને સ્થાનિક લોકોના સહયોગથી અનેક ગામોમાં સારી શાળાઓ ઊભી થઈ છે, જે અન્ય વિસ્તારો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની શકે છે.

દેશમાં લાખો શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે વધુ બજેટ ફાળવવાની માંગ અંગે પણ મોહન ભાગવતે પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા. તેમણે કહ્યું કે શિક્ષણ માટે જીડીપીના 6 ટકા જેટલું ભંડોળ ફાળવવાની માંગ યોગ્ય છે અને તેના અમલ માટે પ્રયાસ થવા જોઈએ. જોકે, માત્ર સરકાર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સમાજમાં જાગૃતિ લાવવી અને સૌએ મળીને શિક્ષણ સુધારવા માટે કામ કરવું જરૂરી છે.

અંતમાં મોહન ભાગવતે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં જરૂરી સુધારા માત્ર આંદોલનોથી જ નહીં, પરંતુ સંવાદ, સામાજિક સહભાગિતા અને સકારાત્મક પ્રયાસો દ્વારા પણ શક્ય છે. તેમના મતે લોકશાહીમાં ચર્ચા, સહમતિ અને રચનાત્મક અભિગમથી લાંબા ગાળાના પરિવર્તન લાવી શકાય છે.

સલમાન ખાન કાનૂની મુશ્કેલીમાં, ‘Being Human’ જ્વેલરી છેતરપિંડી કેસમાં કોર્ટે ફટકારી નોટિસ