કોરોના પોઝિટીવ દર્દીને ડેલ્ટા કે ઓમિક્રોન વેરિયન્ટ વિશે જાણવું કેટલું યોગ્ય? જાણો આ બાબતે નિષ્ણાતોએ શું આપ્યો અભિપ્રાય?
ભારતમાં એક દિવસમાં 1 કરોડ જેટલા કેસ નોંધાઈ શકે છે. ઓમિક્રોન કેસ ઉપરાંત, એકંદર કોવિડ સંખ્યામાં પણ તીવ્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. બુધવારે 1.9 લાખથી વધુ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં 17 ટકાનો વધારો થયો હતો
દેશમાં પુષ્ટિ થયેલ ઓમિક્રોન કેસ (Omicron Case in India) 4,868 છે, જેમાં મહારાષ્ટ્ર (Maharashtra) માં સૌથી વધુ 1,281 કેસ નોંધાયા છે અને ત્યારબાદ રાજસ્થાનમાં 645 કેસ છે. આવનારા દિવસોમાં આ સંખ્યામાં તીવ્ર વધારો થવાની સંભાવના છે, નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતમાં એક દિવસમાં 1 કરોડ જેટલા કેસ નોંધાઈ શકે છે. ઓમિક્રોન કેસ ઉપરાંત, એકંદર કોવિડ સંખ્યામાં પણ તીવ્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. બુધવારે 1.9 લાખથી વધુ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં 17 ટકાનો વધારો થયો હતો. એક્ટિવ કેસ વધીને 9,55,319 થયા, જે 211 દિવસમાં સૌથી વધુ છે.
સંખ્યામાં વધારો એ પણ એક સૂચક છે કે ઓમિક્રોન ઝડપથી ડેલ્ટા વેરિઅન્ટ (Delta Variant)ને પાછળ છોડી રહ્યું છે અને માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ પ્રબળ બની રહ્યું છે. WHO દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ COVID-19 સાપ્તાહિક રોગચાળાના અપડેટમાં જણાવાયું છે કે 3-9 જાન્યુઆરીના સપ્તાહમાં વૈશ્વિક સ્તરે 15 મિલિયનથી વધુ નવા કોવિડ કેસ નોંધાયા હતા, જે અગાઉના સપ્તાહની તુલનામાં 55 ટકા વધુ છે જ્યારે લગભગ 9.5 મિલિયન કેસ નોંધાયા હતા.
WHO અપડેટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ઓમિક્રોન વેરિઅન્ટ પ્રબળ પ્રકાર છે અને તેમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિનો ફાયદો જોવા મળ્યો છે. તે ઝડપથી અન્ય વેરિયન્ટ્સને બદલી રહ્યું છે. News9એ નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી કે શું કોવિડ પોઝિટીવ દર્દી માટે તે જાણવું શક્ય છે કે તે ઓમિક્રોનથી પીડિત છે કે ડેલ્ટા વેરિઅન્ટથી? જાણો આના જવાબમાં શું કહ્યું?
દર્દીને જાણવાની જરૂર નથી, ચોક્કસ પ્રકારનું જ્ઞાન માત્ર રોગચાળાના નિષ્ણાતો માટે જ ચિંતાનો વિષય છે
હૈદરાબાદમાં ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી (IIT)ના પ્રોફેસર અને નેશનલ કોવિડ-19 સુપરમોડલ કમિટીના વડા ડૉ. એમ વિદ્યાસાગરના જણાવ્યા અનુસાર ‘કોવિડનો પ્રકાર ઓમિક્રોન છે કે ડેલ્ટા તે માત્ર તેના જેવા સંશોધન કરતાં માટે જ ચિંતાનો વિષય છે “સામાન્ય માણસ માટે તેને કોઈ જ ફરક ન પડવો જોઈએ તે કયા પ્રકારથી પીડિત છે અથવા તેની સાથે વ્યવહાર કરી રહ્યો છે (દર્દીને ડેલ્ટા અથવા ઓમિક્રોન છે તેના આધારે).
વ્યક્તિએ કોઈપણ પ્રકાર માટે સમાન પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું પડશે. બંનેની સારવાર ખુબ જ સમાન છે. માત્ર એટલું જ છે કે ઓમિક્રોન માટે રિકવરીનો સમય અગાઉના વેરિઅન્ટ કરતાં ઘણો ઝડપી છે. એક વ્યક્તિ કયા પ્રકારથી પીડાય છે તેની ચોક્કસ જાણકારી માત્ર અમારા જેવા સંશોધકો માટે જ રસ ધરાવે છે, જેઓ પરિસ્થિતિનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે.”
ડૉ. વિવેક નાંગિયા, હેડ અને પ્રિન્સિપાલ ડિરેક્ટર, પલ્મોનોલોજી, મેક્સ હોસ્પિટલ સમજાવે છે કે “દર્દીને તે બાબતે કઈ જ લેવા દેવા નથી કે તે કેવા વેરિયન્ટ સાથે કોરોના પોઝિટીવ થયા છે. તેના માટે માત્ર એક જ બાબત મહત્વની છે કે તેઓ કોવિડ પોઝિટીવ છે. વેરિઅન્ટનું ચોક્કસ નામ ફક્ત રોગચાળાના નિષ્ણાતો માટે જ છે જે જાણવાની જરૂર છે. જેથી તેઓ વેરિઅન્ટ અને તેના ગુણધર્મોનો કાળજીપૂર્વક અભ્યાસ કરી શકે. વ્યક્તિગત, ક્લિનિકલ અને સારવારના દૃષ્ટિકોણથી તેની કોઈ અસર થતી નથી,”
તે પછી શા માટે આપણી પાસે વિશ્વભરના ઓમિક્રોન કેસ પર ચોક્કસ ડેટા છે? તે બાબતે વિદ્યાસાગર જણાવે છે કે “માહિતી સંગ્રહ હેતુઓ માટે અને વૈજ્ઞાનિકો માટે આ પ્રકારનો અભ્યાસ કરવા માટે આ ડેટા જરૂરી છે બીજું કોઈ જ કારણ નથી”
ડૉ. જયપ્રકાશ મુલીલે ન્યૂઝ9ને એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે જો તમારે ખરેખર જાણવાની જરૂર હોય તો કેટલાક વાઈરોલોજિસ્ટ્સ છે જે તમને કહે છે કે ચેપ ખૂબ જ ઝડપી ગતિએ વધી રહ્યો છે, તેનું એકમાત્ર તાર્કિક કારણ એ છે કે તે ડેલ્ટા સિવાય બીજું કંઈક છે કારણ કે તે પ્રકાર આપણને સંતૃપ્ત કરે છે.
ડેલ્ટા હજુ પણ નવા લોકોને સંક્રમિત કરી શકે છે જેને તેણે પહેલા સંક્રમિત કર્યો નથી, પરંતુ તે સંખ્યા ઘણી નાની હશે. “ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરીમાં અમે કેસમાં વધારો જોયો, ખાસ કરીને મુંબઈ અને દિલ્હીમાં વધુ કેસ જોવા મળ્યા. તે બધા RTPCR પોઝિટીવ છે, તેથી ચેપગ્રસ્ત તમામને કોવિડ છે. ઘણીવાર જો તમે નિષ્ણાત હો તો તમે સરળતાથી કરી શકો છો. બહાર આવ્યું છે કે ત્યાં એસ-જીન ડ્રોપ છે જે ઓમિક્રોન વેરિઅન્ટની લાક્ષણિકતા છે પરંતુ અમે દરેક જગ્યાએ આ ચોક્કસ પ્રકારનો આરટી-પીસીઆર કરી શકતા નથી.
અમારી પાસે પૂરતી નિષ્ણાત લેબ પણ નથી જે અમને ચોક્કસ શબ્દોમાં કહી શકે કે અમે શું છીએ. કયા પ્રકાર માટે સકારાત્મક છે. તેથી, જાહેર આરોગ્યના દૃષ્ટિકોણથી સંખ્યા વધી રહી હોવાથી અમારા માટે એવું માનવું સલામત છે કે મોટાભાગના લોકો ઓમિક્રોનથી સંક્રમિત છે,”
શું એવી કોઈ ટેસ્ટ છે જે આપણને જણાવશે કે તે કયો સ્ટ્રેન છે?
ડૉ. વિદ્યાસાગર કહે છે, ‘તે જાણવું અસંભવ છે કે તમે કોની સાથે કામ કરી રહ્યા છો. જો કોઈ વ્યક્તિનો ટેસ્ટ પોઝિટીવ આવે છે તો ચોક્કસ પ્રકાર શોધવા માટે – TakPath ‘S’ જીન કોવિડ-19 ડાયગ્નોસ્ટિક કીટ નામના અલગ પ્રકારના RT-PCR ટેસ્ટ માટે જઈ શકે છે.
“આ ટેસ્ટ સિક્વન્સિંગ જેટલું જ સચોટ છે, પરંતુ બાદમાં સમય માંગી લેતો હોવાથી જવાબ શૉર્ટકટ છે અને તે સામાન્ય RT-PCR જેટલો જ સમય લે છે. હું હજી પણ લક્ષણોવાળા લોકોને સામાન્ય RT-PCRની ભલામણ કરું છું.” “આ ટેસ્ટ તમને જણાવશે કે વ્યક્તિએ સ્વ-અલગ રહેવું જોઈએ કે નહીં,”
ત્યારપછી OmiSure છે. તે ઓમિક્રોન શોધવા માટેની પ્રથમ ભારતમાં નિર્મિત કીટ છે જે સામાન્ય RT-PCR પરીક્ષણ દ્વારા ઉપાડી શકાતી નથી. આ નવી કીટને ICMR દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવી છે જે એક જ ટ્યુબ સાથે ત્રણ જનીનોને લક્ષ્ય બનાવે છે, સંપૂર્ણ રીતે મલ્ટિપ્લેક્સ્ડ એસે જે એક સાથે એસ-જીન લક્ષ્ય નિષ્ફળતા અને એસ-જીન મ્યુટેશન એમ્પ્લીફિકેશનને ઓળખે છે.
જ્યારે કીટનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું ત્યારે તેમાં 100 ટકા સંવેદનશીલતા અને 99.25 ટકા વિશિષ્ટતા ઓમિક્રોન જેવા ચલોની શોધ માટે નોંધવામાં આવી હતી. ડો. અંકિતા બૈદ્ય, કન્સલ્ટન્ટ, દ્વારકાની મણિપાલ હોસ્પિટલના ચેપી રોગ તમને જણાવે છે કે OmiSure કીટ ડોકટરોને તેમના દર્દીઓ માટે વધુ સારી સારવાર સૂચવવામાં મદદ કરશે.
“જો આપણે ખાતરીપૂર્વક જાણી શકીએ કે દર્દી ડેલ્ટા અથવા ઓમિક્રોનથી પીડિત છે કે કેમ તો સારવારની લાઇન થોડી અલગ હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને જો તે મુશ્કેલ કેસ છે. આ પરીક્ષણ વચન દર્શાવે છે અને તે પહેલાં લક્ષણોવાળા દર્દીઓમાં પ્રોત્સાહિત થવું જોઈએ. તેઓ ગંભીર રીતે બીમાર થઈ જાય છે,”
શું બંને વેરિયન્ટની સારવાર કોઈ અલગ છે?
ડોકટરો તમને ચેતવણી આપે છે કે ઓમિક્રોનનો એક પ્રકાર છે જે “થોડે અંશે શરદી જેવા” લક્ષણોનું કારણ બને છે તેની સારવાર ન કરો.
“અત્યાર સુધી જે પણ ડેટા ઉપલબ્ધ છે, ઓમિક્રોન હળવો દેખાય છે. જ્યારે આપણે હળવા કહીએ છીએ, ત્યારે તેનો અર્થ એ છે કે ડેલ્ટા વેરિઅન્ટની વિરુદ્ધ કે જેમાં 40 ટકા હોસ્પિટલમાં દાખલ થયા હતા, ઓમિક્રોનને કદાચ 10 ટકાની જરૂર છે. બે મોનોક્લોનલ એન્ટિબોડી કોકટેલ જે અમે હતા. મધ્યમથી ગંભીર ડેલ્ટાના દર્દીઓની સારવાર માટે ઉપયોગ – Casirivimab અને Imdevimab હાલમાં તમામ કોવિડ પોઝિટીવ દર્દીઓ માટે સૂચવવામાં આવી નથી.
મોટાભાગના દર્દીઓ કે જેમને ફક્ત ઘરે જ અલગ રાખવાની જરૂર હોય છે, અમે એન્ટિવાયરલ ગોળીઓ લખી રહ્યા છીએ અને ઉધરસ અને બંધ નાક જેવા લક્ષણોની સારવાર માટે, ગંભીર કિસ્સાઓમાં, અમે જરૂરિયાતના આધારે વ્યવહાર કરીએ છીએ અને મોનોક્લોનલ સારવારોમાંથી કોઈ એક સૂચવીએ છીએ,”
નાંગિયાની પણ આવી જ વાત છે. “જ્યાં સુધી આવા દર્દીઓના સંચાલનનો સંબંધ છે ત્યાં સુધી ક્લિનિકલ પ્રોટોકોલમાં કોઈ ફેરફાર નથી. કેસની ગંભીરતાને આધારે સારવાર થોડી બદલાઈ શકે છે,”
જો દર્દી 3-5 દિવસમાં સાજો થઈ જાય તો તે Omicron હશે
મોટાભાગના પોઝિટીવ કેસોમાં ગળામાં દુખાવો, શરીરમાં તીવ્ર દુખાવો અને અસ્વસ્થતા જોવા મળી રહી છે. તેમાંના કેટલાકમાં ગંભીરતા અલગ હોઈ શકે છે. ડૉક્ટરો કહે છે કે બંધ નાક અથવા વહેતું નાક ઓમિક્રોન ચેપથી સંક્રમિત વ્યક્તિને હશે. તે ડેલ્ટા વેરિઅન્ટ સાથે ઓછું મળતું આવતું હતું. આ વર્તમાન લહેરમાં ઘણા દર્દીઓ દ્વારા થાક અને તાવ પણ નોંધવામાં આવી રહ્યો છે.
બે સ્ટ્રેનના લક્ષણો વચ્ચેનો એક મુખ્ય તફાવત જે ડોકટરોએ દર્શાવ્યો છે તે એ છે કે ડેલ્ટા લહેર દરમિયાન, દર્દીઓએ ખૂબ જ તાવની ફરિયાદ કરી હતી. નાંગિયા કહે છે કે, “શરીરમાં તીવ્ર દુખાવો, ગંધ અને સ્વાદની ખોટ, ખાંસી અને શરદી જે પાંચથી સાત દિવસ સુધી ચાલુ રહેશે તે અન્ય લક્ષણો હતા જે લોકોમાં 2021માં હતા.
આ વર્તમાન લહેરમાં દર્દીઓને ગળામાં ખંજવાળ, શરદી, ઉધરસ અને લો-ગ્રેડ તાવ છે. અમારું ક્લિનિકલ ચુકાદો કહે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ આ સમયની અંદર જવાબ આપે છે તો તે ઓમિક્રોન છે, પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ વધુ સમય લે છે તો તે ડેલ્ટા સ્ટ્રેન છે જેનો તેને ચેપ લાગ્યો છે,”
આ પણ વાંચો: Omicron Effect: ICUમાં દાખલ થવાની સંભાવનાને ઘટાડે છે કોરોના વેક્સિન, જાણો આ બાબતે શું કહેવું છે વિશેષજ્ઞોનું
