DRS ટેકનોલોજી: શું અમ્પાયરની આંગળી એટલે ફાઈનલ આઉટ ? જુઓ કેવી રીતે કામ કરે છે DRS
ક્રિકેટમાં જ્યારે અમ્પાયરની ભૂલ થાય ત્યારે DRS વરદાન સાબિત થાય છે. બોલ સ્ટમ્પને વાગશે કે નહીં અને બેટને અડ્યો છે કે નહીં, આ બધું સેકન્ડોમાં કેવી રીતે નક્કી થાય છે? જાણો આ હાઈ-ટેક સિસ્ટમ પાછળનું વિજ્ઞાન.
ક્રિકેટમાં ઘણીવાર એવું બને છે કે અમ્પાયરના નિર્ણયથી ખેલાડી સંતુષ્ટ હોતા નથી. આવા સમયે મેદાન પર એક સિસ્ટમ કાર્યરત થાય છે જેને DRS (Decision Review System) કહેવામાં આવે છે. વર્ષ 2008માં પ્રથમવાર પ્રાયોગિક ધોરણે શરૂ થયેલી આ સિસ્ટમ આજે ટેસ્ટ, વનડે અને ટી20 ક્રિકેટનો અનિવાર્ય ભાગ બની ગઈ છે.
Hawk-Eye ટેકનોલોજી: બોલની ડિજિટલ સફર
LBW (લેગ બીફોર વિકેટ) ના નિર્ણયોમાં સૌથી મહત્વની ભૂમિકા Hawk-Eye ભજવે છે.
- કેવી રીતે કામ કરે છે?: મેદાનની ચારેબાજુ હાઈ-સ્પીડ કેમેરા લગાવવામાં આવે છે જે બોલની ગતિ અને દિશા પર નજર રાખે છે.
- 3D ટ્રેજેક્ટરી: કોમ્પ્યુટર સોફ્ટવેર બોલનો 3D પાથ બનાવે છે અને અનુમાન લગાવે છે કે જો પેડ ન હોત તો બોલ સ્ટમ્પને વાગ્યો હોત કે નહીં.
- Umpire’s Call: હૉક-આઈ સંપૂર્ણપણે વાસ્તવિકતા નહીં પણ એક ‘પ્રેડિક્શન મોડેલ’ છે. જો બોલનો ખૂબ નાનો હિસ્સો સ્ટમ્પને સ્પર્શતો હોય, તો મેદાન પરના અમ્પાયરનો નિર્ણય જ અંતિમ માનવામાં આવે છે.
UltraEdge: નાનો અવાજ પણ પકડાઈ જશે
જ્યારે એ નક્કી કરવાનું હોય કે બોલ બેટને અડ્યો છે કે પેડને, ત્યારે UltraEdge કામ આવે છે.
- માઈક્રોફોન ટેકનોલોજી: સ્ટમ્પની અંદર અત્યંત સંવેદનશીલ માઈક લગાવવામાં આવે છે.
- ઓડિયો ગ્રાફ: જ્યારે બોલ બેટ સાથે અથડાય છે, ત્યારે ઓડિયો ગ્રાફમાં મોટો ઉછાળો (Spike) જોવા મળે છે. આ ટેકનોલોજી જૂના ‘સ્નિકોમીટર’નું આધુનિક વર્ઝન છે.
શું DRS માં AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) નો ઉપયોગ થાય છે?
Hawk-Eye સિસ્ટમ ફિઝિક્સ અને ડેટા મોડેલિંગ પર આધારિત છે. તે હજારો ડિલિવરીના ડેટા પરથી તૈયાર કરેલા Algorithm (એલ્ગોરિધમ) નો ઉપયોગ કરે છે. જોકે તે પૂરેપૂરું AI નથી, પણ મશીન લર્નિંગ અને ગણતરીઓ પર ચાલે છે. કેમેરા એંગલ, પિચની સ્થિતિ અને અનુમાનિત પ્રોજેક્શન પર તેનું પરિણામ નિર્ભર હોય છે. આથી જ ટેકનોલોજી હોવા છતાં ક્રિકેટમાં અમ્પાયરની ભૂમિકા આજે પણ મહત્વની છે.
DRS સાથે જોડાયેલા રસપ્રદ તથ્યો:
- પ્રથમ ઉપયોગ: 2008માં ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચેની ટેસ્ટ મેચમાં પ્રથમવાર ઉપયોગ થયો હતો.
- પરદર્શકતા: આ ટેકનોલોજીથી મેદાન પર થતી માનવીય ભૂલોમાં મોટો ઘટાડો થયો છે.
- મર્યાદા: ખરાબ પ્રકાશ અથવા કેમેરાના ઓછા એંગલને કારણે ક્યારેક ટેકનોલોજી પણ મર્યાદિત બની જાય છે.
શું ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની સેમિફાઇનલની આશા પર કાયમ માટે પૂર્ણવિરામ મુકાઈ ગયું?, વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો
