Breaking News : દાંત અને નખ વગરની ICC ને ખતમ કરવા માંગે છે અમેરિકા! જાણો જગત જમાદાર ટ્રમ્પનો પ્લાન

અમેરિકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત (International Criminal Court – ICC) વચ્ચેનો વિવાદ ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ICC સામે વધુ આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યું છે અને વિશ્વભરના દેશો પર કોર્ટને નબળી પાડવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે. અમેરિકાનો દાવો છે કે ICC રાજકીય પ્રેરણાથી કામ કરે છે, જ્યારે નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અમેરિકા પોતાના સૈનિકો અને અધિકારીઓ સામે યુદ્ધ ગુનાઓના કેસની શક્યતાથી ચિંતિત છે.

તાજેતરમાં અમેરિકાના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ ICC સામે કડક નિવેદન આપતાં કહ્યું કે આ અદાલત અમેરિકાના હિતો વિરુદ્ધ કાર્ય કરી રહી છે. CNNના અહેવાલ મુજબ, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે ICCને રાજદ્વારી રીતે અલગ પાડવા માટે વ્યાપક અભિયાન શરૂ કર્યું છે. આ અભિયાન હેઠળ એવા દેશો પર ખાસ દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે અમેરિકાની આર્થિક સહાય પર નિર્ભર છે અથવા જ્યાં અમેરિકન સૈનિકોની હાજરી છે.

ICCને ટેકો આપતા દેશો પર અમેરિકાનું દબાણ

અમેરિકા ઇચ્છે છે કે તેની સહાય મેળવનારા દેશો જાહેરમાં સ્પષ્ટ કરે કે તેઓ અમેરિકન સૈનિકો અથવા અધિકારીઓ સંબંધિત ICCના કોઈપણ નિર્ણયને સ્વીકારશે નહીં. જો કોઈ દેશ આ માંગ સ્વીકારતો નથી તો તેના પર વિઝા પ્રતિબંધ, મુસાફરી પર નિયંત્રણ અથવા આર્થિક પ્રતિબંધો જેવા પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું ICC સાથેનું જૂનું વેર!

અમેરિકા અને ICC વચ્ચેનો વિવાદ નવો નથી. તેનો આરંભ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળ (2017-2021) દરમિયાન થયો હતો. તે સમયે ICCએ અફઘાનિસ્તાનમાં અમેરિકન સૈનિકો દ્વારા કથિત રીતે થયેલા યુદ્ધ ગુનાઓની તપાસ શરૂ કરી હતી. ત્યારબાદ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે અમેરિકન અને ઇઝરાયલી સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે તપાસ કરી રહેલા ICCના કેટલાક અધિકારીઓ પર પ્રતિબંધો પણ લગાવ્યા હતા.

હવે ફરી એકવાર માર્કો રુબિયો સહિતના વરિષ્ઠ અમેરિકન અધિકારીઓ વિવિધ દેશોના નેતાઓ સાથે સીધી વાતચીત કરીને તેમને ICCમાંથી બહાર નીકળવા અથવા કોર્ટને આપવામાં આવતું ભંડોળ બંધ કરવા માટે સમજાવી રહ્યા છે. અમેરિકા એવા દેશો પાસે પણ સમર્થન માગી રહ્યું છે, જે ICCના સભ્ય નથી.

અલ સાલ્વાડોર, ઈરાન અને યુદ્ધ ગુનાઓનો મુદ્દો

તાજેતરમાં માનવ અધિકાર સંગઠન Democracy for the Arab World Now (DAWN) એ ઈરાનને લગતા એક કેસમાં અમેરિકાના સંભવિત યુદ્ધ ગુનાઓની તપાસ કરવાની ICC પાસે માંગ કરી હતી. જોકે માર્કો રુબિયોએ આ માંગને ફગાવી દીધી હતી. તેમ છતાં તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે જો આવી તપાસ આગળ વધશે તો અમેરિકાની ભૂમિકા પણ તપાસના દાયરામાં આવી શકે છે.

તે ઉપરાંત અલ સાલ્વાડોરમાં અમેરિકાના દેશનિકાલ સંબંધિત નિર્ણય અને સમુદ્રમાં શંકાસ્પદ ડ્રગ્સ તસ્કરો સામે થયેલી કાર્યવાહી અંગે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રશ્નો ઉઠ્યા હતા. જોકે અમેરિકાએ આ તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

ICC શું છે?

આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત (ICC)ની સ્થાપના વર્ષ 2002માં થઈ હતી અને તેનું મુખ્ય મથક નેધરલેન્ડ્સના હેગ શહેરમાં આવેલું છે. આ અદાલતનો મુખ્ય હેતુ નરસંહાર (Genocide), માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ (Crimes Against Humanity) અને યુદ્ધ ગુનાઓ (War Crimes) જેવા ગંભીર આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાઓની તપાસ કરીને જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવાનો છે.

હાલમાં વિશ્વના 124 દેશો ICCના સભ્ય છે. જોકે અમેરિકા, ભારત, ચીન અને રશિયા સહિત કેટલાક મોટા દેશોએ હજુ સુધી આ અદાલતની સભ્યતા સ્વીકારી નથી.

અમેરિકા ICCથી શા માટે ડરે છે?

અમેરિકા માને છે કે ICC તેની સંમતિ વિના અમેરિકન સૈનિકો અને અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરી શકે છે. આ કારણસર વર્ષ 2002માં અમેરિકાએ American Service-Members’ Protection Act પસાર કર્યો હતો. આ કાયદાને વ્યંગાત્મક રીતે “The Hague Invasion Act” પણ કહેવામાં આવે છે. આ કાયદા હેઠળ, જો કોઈ અમેરિકન સૈનિકને ICC દ્વારા અટકાયતમાં લેવામાં આવે તો અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિને તેની મુક્તિ માટે જરૂરી પગલાં લેવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.

અમેરિકાનું કહેવું છે કે તે પોતાના સૈનિકો અને અધિકારીઓને રાજકીય પ્રેરિત આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યવાહીથી બચાવવા માંગે છે. બીજી તરફ, માનવ અધિકાર સંગઠનોનું માનવું છે કે કોઈપણ દેશ કાયદાથી ઉપર નથી અને ગંભીર આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાઓની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જ જોઈએ.

આ કારણે અમેરિકા અને ICC વચ્ચેનો વિવાદ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી યથાવત છે અને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના નવા પ્રયાસો બાદ આ મુદ્દો ફરી વૈશ્વિક રાજકારણના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.

8 મહિના સુધી સ્પેસ સ્ટેશન બનશે ‘નવું ઘર’! ભારતીય મૂળના અનિલ મેનને કઝાકિસ્તાનથી ભરી ‘ઉડાન’