કતરે કહ્યુ -“જો યુદ્ધ વધુ 2 થી 3 સપ્તાહ લંબાશે તો બર્બાદી પાક્કી છે”, ભારતે શરૂ કરી પ્લાન Bની તૈયારી
યુદ્ધને કારણે કતર ને તેના સૌથી મોટા LNG પ્લાન્ટ Ras Laffan Industrial City માં LNG ઉત્પાદનને અસ્થાયી રીતે રોકવુ પડ્યુ છે. તેનાથી વૈશ્વિક ગેસ પૂરવઠાને લઈને ચિંતા વધી ગઈ છે.
ઈરાન- યુએસ- ઈઝરાયલ વચ્ચેનું યુદ્ધ વધુ ભીષણ બની રહ્યુ છે. અમેરિકા ઈઝરાયલ વતી ઈરાન પર હુમલો કરી રહ્યું છે. આ સંઘર્ષ છેલ્લા સાત દિવસથી ચાલી રહ્યો છે, અને દરરોજ નિર્દોષ લોકોના મોત થઈ રહ્યા છે. આ દરમિયાન, યુદ્ધની વિપરિત આર્થિક અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડવાની છે, કારણ કે આ સંઘર્ષના કેન્દ્રમાં ક્રૂડ તેલ છે.
હવે, યુદ્ધના સાતમા દિવસે, ક્રૂડ તેલ અંગે એક મોટી ચેતવણી સામે આવી છે. કતારના ઉર્જા મંત્રી, સાદ અલ-કાબી કહે છે કે જો મધ્ય પૂર્વમાંથી ઉર્જા પુરવઠો બંધ કરવામાં આવે છે, તો આ કટોકટી વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાને તબાહ કરી શકે છે.
તેમણે એક ઈન્ટરવ્યુમાં કહ્યું, “જો યુદ્ધથી તેલની નિકાસ પ્રભાવિત થાય છે, તો આગામી બે થી ત્રણ અઠવાડિયામાં ક્રૂડ તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $150 થી ઉપર વધી શકે છે.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો યુદ્ધ તાત્કાલિક સમાપ્ત થાય તો પણ, ઉત્પાદન અને પુરવઠો સામાન્ય સ્તરે પુનઃસ્થાપિત કરવામાં અનેક અઠવાડિયાથી મહિનાઓ લાગી શકે છે.
ક્રૂડ તેલના ભાવમાં ફરી ઉછાળો
ખરેખર, યુદ્ધને કારણે, કતરને તેના મુખ્ય LNG પ્લાન્ટ, રાસ લાફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટી ખાતે LNG ઉત્પાદન અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવું પડ્યું છે. આનાથી વૈશ્વિક ગેસ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી છે. એનાલિટીક ફર્મ કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત મળીને પાકિસ્તાનની 99% LNG આયાત, બાંગ્લાદેશની 72% અને ભારતની 53% પુરવઠા જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે. દરમિયાન, શુક્રવારે સાંજે 4 વાગ્યે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ વધીને $86 પ્રતિ બેરલ થયા છે.
ભારત માટે આ મોટી કટોકટી કેમ?
જ્યારે બધા દેશો ઉર્જા સંકટ માટે પોતાના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતે પણ સાવચેતીનાં પગલાં લીધાં છે અને પ્લાન B પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. ભારત સરકારે દેશની તેલ રિફાઇનરીઓને સૂચના આપી છે કે જો પશ્ચિમ એશિયામાંથી પુરવઠો પ્રભાવિત થાય તો સ્થાનિક બજારમાં અછત ટાળવા માટે LPG ઉત્પાદન વધારવું. આ અઠવાડિયે, ભારત સરકારે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં હાલમાં લગભગ 50 દિવસ માટે પેટ્રોલિયમ ભંડાર છે. સરકારે એમ પણ કહ્યું હતું કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધારવાની કોઈ યોજના નથી.
આ તમામ ઘટનાક્રમ વચ્ચે યુદ્ધના સાતમા દિવસે પણ પરિસ્થિતિ અત્યંત તણાવગ્રસ્ત છે. દુબઈમાં સંભવિત મિસાઇલ હુમલાની ચેતવણી આપતા મોબાઇલ એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યા છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલ સંરક્ષણ દળોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ઇરાનથી મિસાઇલો છોડવામાં આવી છે, જોકે કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.
ઇરાનને સૌથી વધુ નુકસાન
બીજી બાજુ, યુદ્ધને કારણે હવાઈ મુસાફરી પર પણ અસર પડી છે. ભારતીય એરલાઇન ઇન્ડિગોએ મધ્ય પૂર્વ અને ઇસ્તંબુલની ફ્લાઇટ્સ માટે 31 માર્ચ સુધી ફ્રી કેન્સલેશનની મુદત લંબાવી છે. સ્પાઇસજેટે સંયુક્ત આરબ અમીરાતથી ફસાયેલા ભારતીયોને પરત લાવવા માટે 14 વિશેષ ફ્લાઇટ્સનું સંચાલન કરવાની જાહેરાત કરી છે.
તમામ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ઇરાનમાં અત્યાર સુધીમાં 1,200 થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. લેબનોનમાં લગભગ 70 લોકો અને ઇઝરાયલમાં લગભગ એક ડઝન લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પણ છ લશ્કરી કર્મચારીઓના મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી છે. કુવૈતમાં યુએસ દૂતાવાસે સુરક્ષા કારણોસર તેની સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરી દીધી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે જો સંઘર્ષ વધુ વધશે, તો તેની તેલના ભાવ, વૈશ્વિક વેપાર અને દરિયાઇ પુરવઠા શૃંખલાઓ પર મોટી અસર પડી શકે છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઇ માર્ગો પર વધતા દબાણથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર નોંધપાત્ર અસર પડી શકે છે.
શું અમેરિકાએ ઈઝરાયેલને બચાવવા જેમને સુરક્ષાની ખાતરી આપી હતી…એ જ ખાડી દેશોને આજે મરવા માટે છોડી દીધા?
