Joint Pain : નાની ઉંમરે સાંધાનો દુખાવો કેમ થાય છે? જાણો કારણો અને ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી

સાંધાનો દુખાવો સામાન્ય રીતે વધતી ઉંમર સાથે જોડવામાં આવે છે, પરંતુ આજકાલ નાની ઉંમરના લોકોમાં પણ આ સમસ્યા જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ઘૂંટણ, ખભા, કોણી, કાંડા અને અન્ય સાંધામાં દુખાવો થવાની ફરિયાદ યુવાનોમાં પણ સામાન્ય બની રહી છે.

સાંધાનો દુખાવો હળવો હોય કે તીવ્ર, તેની સાથે સોજો, જકડાશ, લાલાશ અથવા સાંધાની આસપાસ ગરમી અનુભવાઈ શકે છે. કેટલાક કિસ્સામાં સાંધાને હલાવવામાં પણ તકલીફ પડે છે. જો દુખાવો વારંવાર થતો હોય તો તેની પાછળનું ચોક્કસ કારણ સમજવું જરૂરી છે.

નાની ઉંમરે સાંધાનો દુખાવો થવાના કારણો

નાની ઉંમરે સાંધામાં દુખાવો થવાના અનેક કારણો હોઈ શકે છે. રમતગમત અથવા ભારે કસરત દરમિયાન થતી ઈજા, મચકોડ કે સ્નાયુઓમાં ખેંચાણને કારણે સાંધાની આસપાસની પેશીઓને નુકસાન થઈ શકે છે. તેના કારણે દુખાવા ઉપરાંત સોજો પણ આવી શકે છે.

કેટલાક લોકોમાં ગાઉટ એટલે કે સંધિવાની સમસ્યા પણ સાંધાના દુખાવાનું કારણ બની શકે છે. શરીરમાં યુરિક એસિડનું પ્રમાણ વધે ત્યારે તેના સ્ફટિકો સાંધામાં જમા થઈ શકે છે. આ સ્થિતિમાં ખાસ કરીને અચાનક અને તીવ્ર દુખાવો, સોજો તથા સાંધાની આસપાસ ગરમી અનુભવાઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત, રુમેટોઇડ આર્થ્રાઇટિસ જેવી ઓટોઇમ્યુન બીમારીમાં શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ભૂલથી સાંધાના સ્વસ્થ ભાગો પર હુમલો કરવા લાગે છે. પરિણામે સાંધામાં સોજો, જકડાશ અને દુખાવો થઈ શકે છે.

ઓસ્ટિયોઆર્થરાઈટિસ પણ સાંધાના દુખાવાનું એક કારણ છે. આ સ્થિતિમાં સાંધા વચ્ચે રહેલું કોમલાસ્થિ ધીમે ધીમે ઘસાઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે આ સમસ્યા વધતી ઉંમર સાથે વધુ જોવા મળે છે, પરંતુ ઈજા, વધારે વજન અથવા સાંધા પર લાંબા સમયથી પડતા વધુ દબાણને કારણે નાની ઉંમરે પણ તે થઈ શકે છે.

કેટલાક અન્ય કારણોમાં લ્યુપસ, ફાઈબ્રોમાયલ્જિયા, ટેન્ડિનાઇટિસ, થાઈરોઇડ સંબંધિત સમસ્યાઓ અને કેટલાક વાયરલ ઇન્ફેક્શનનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેથી દરેક પ્રકારના સાંધાના દુખાવાને માત્ર સામાન્ય થાક અથવા વધારે કસરતનું પરિણામ માનવું યોગ્ય નથી.

કયા લોકોને જોખમ વધારે હોઈ શકે?

જે લોકો નિયમિત રીતે રમતગમત કરે છે અથવા વધારે તીવ્ર શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં જોડાયેલા હોય છે, તેમને સાંધા પર વધુ દબાણ પડવાથી દુખાવો થવાની શક્યતા રહે છે. આ ઉપરાંત, સતત એકસરખી હલનચલન કરતી નોકરી અથવા દૈનિક પ્રવૃત્તિઓને કારણે પણ સાંધા અને આસપાસના સ્નાયુઓ પર ભાર વધી શકે છે.

કેટલાક લોકોમાં દુખાવો થોડા સમય માટે રહે છે અને આરામ કર્યા પછી ઓછો થઈ જાય છે. જોકે, જો આ સમસ્યા વારંવાર થતી હોય અથવા ધીમે ધીમે વધતી જાય, તો તેને અવગણવાને બદલે તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.

સાંધાના દુખાવામાં ક્યારે ડૉક્ટરને મળવું?

જો સાંધાના દુખાવા સાથે સોજો, લાલાશ, વધુ પડતી ગરમી અથવા તાવ આવે તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. ઈજા બાદ સાંધાનો આકાર બદલાઈ ગયો હોય, અચાનક વધારે સોજો આવ્યો હોય અથવા દુખાવો એટલો તીવ્ર હોય કે સાંધાને હલાવવામાં મુશ્કેલી પડે, તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જરૂરી છે.

હળવો દુખાવો હોય તો આરામ કરવાથી કેટલીકવાર રાહત મળી શકે છે. પરંતુ જો દુખાવો સતત રહે, વારંવાર પાછો આવે અથવા દૈનિક કામકાજમાં અડચણ ઊભી કરે, તો તેનું યોગ્ય કારણ જાણવા માટે ડૉક્ટર જરૂરી તપાસ કરાવી શકે છે.

સાંધાના દુખાવા માટે લાંબા સમય સુધી પોતાની રીતે પેઇનકિલર લેવાને બદલે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે. કારણ કે સાંધાનો દુખાવો માત્ર એક સામાન્ય સમસ્યા નહીં, પરંતુ કેટલીકવાર અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાનું લક્ષણ પણ હોઈ શકે છે.

આ દિશામાં પગ રાખીને સૂતા હોવ તો સાવધાન રહેજો, રાતોરાત બગડી જશે જિંદગી!