ઊભા ઊભા જ ખબર પડી જશે કે મીઠાઈ ખાવા લાયક છે કે નહીં, જુઓ કેવી રીતે

તહેવારોની મોસમ શરૂ થતાં જ ખાદ્ય પદાર્થો, ખાસ કરીને મીઠાઈ અને ફરસાણની માંગમાં ભારે વધારો થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ભેળસેળ અને અખાદ્ય પદાર્થોના વેચાણની શક્યતાઓ પણ વધી જાય છે. નાગરિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગે એક અનોખો અને પ્રભાવી અભિગમ અપનાવ્યો છે. પરંપરાગત લેબોરેટરી પરીક્ષણની લાંબી પ્રક્રિયાને ટાળીને, હવે રેપિડ ટેસ્ટ કીટનો ઉપયોગ કરીને ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તાની સ્થળ પર જ ત્વરિત તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

શહેરના મણિનગર વિસ્તારથી શરૂ કરીને, અમદાવાદના સાતેય ઝોનમાં મીઠાઈ, ફરસાણ, ચોકલેટ, પનીર અને ચીઝ જેવી ખાદ્ય વસ્તુઓની દુકાનો પર દરોડા પાડવામાં આવી રહ્યા છે. આ દરોડા દરમિયાન, ફૂડ સેફ્ટી ઓફિસર અને લેબ ટેકનિશિયનની ટીમ રેપિડ કીટ સાથે હાજર રહે છે. આ કીટ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની પબ્લિક હેલ્થ લેબોરેટરી દ્વારા ખાસ તૈયાર કરવામાં આવી છે.

રેપિડ કીટ દ્વારા થતી મુખ્ય તપાસો અને પ્રક્રિયા

અખાદ્ય રંગોની તપાસ: મીઠાઈમાં ભેળસેળયુક્ત અથવા અખાદ્ય રંગોનો ઉપયોગ થયો છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે એક ખાસ પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવે છે. મીઠાઈના નમૂનાને સોલ્વેન્ટ ઈથર કેમિકલમાં નાખીને શેક કરવામાં આવે છે. જો અખાદ્ય રંગો હોય, તો તે ઈથરમાં ભળી જાય છે. ત્યારબાદ, આ દ્રાવણને બીજી ટેસ્ટ ટ્યુબમાં લઈને તેમાં હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડ (HCl) ઉમેરવામાં આવે છે. જો ગુલાબી રંગ વિકસે, તો તે અખાદ્ય રંગ અથવા હળદરની હાજરી સૂચવે છે. તેને વધુ સ્પષ્ટ કરવા માટે પાણીના થોડા ટીપાં ઉમેરવામાં આવે છે. જો રંગ જતો રહે, તો તે હળદરની હાજરી સૂચવે છે (જે અખાદ્ય નથી), પરંતુ જો રંગ યથાવત રહે, તો તે અખાદ્ય રંગની ભેળસેળ હોવાનો સંકેત આપે છે.

ચાંદીનો વરખ કે એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ: કાજુ કતરી જેવી મીઠાઈઓ પર લગાવવામાં આવતો વરખ ખરેખર ચાંદીનો છે કે એલ્યુમિનિયમનો, તેની પણ ચકાસણી થાય છે. વરખ પર નાઈટ્રિક એસિડ નાખવામાં આવે છે. જો તે ચાંદીનો વરખ હોય, તો તે એસિડમાં ઓગળી જાય છે. પરંતુ જો તે એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ હોય, તો તે ઓગળતો નથી, જેનાથી ભેળસેળ સ્પષ્ટ થાય છે.

માવામાં સ્ટાર્ચની હાજરી: માવો કે અન્ય દૂધની બનાવટોમાં સ્ટાર્ચની ભેળસેળ છે કે નહીં તે જાણવા માટે આયોડિનનો ઉપયોગ થાય છે. જો નમૂનામાં આયોડિન ઉમેરતા તે કાળો કે ઘેરા વાદળી રંગનો થાય, તો તે સ્ટાર્ચની હાજરી સૂચવે છે.

ત્વરિત પરિણામો મળશે

આ રેપિડ કીટનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે સ્થળ પર જ તાત્કાલિક પરિણામો આપે છે. અગાઉ, મીઠાઈના નમૂના લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવતા અને તેનો રિપોર્ટ આવતા તહેવારો પૂરા થઈ જતા હતા. ત્યાં સુધીમાં લોકો ભેળસેળયુક્ત મીઠાઈનું સેવન કરી ચૂક્યા હોત. હવે, ઓન-ધી-સ્પોટ ટેસ્ટિંગથી જો કોઈ અખાદ્ય વસ્તુ પકડાશે, તો મહાનગરપાલિકાની ટીમ તાત્કાલિક શિક્ષાત્મક અથવા દંડનીય કાર્યવાહી કરી શકશે. આનાથી ગ્રાહકોને તહેવારોમાં શુદ્ધ અને આરોગ્યપ્રદ ખાદ્ય પદાર્થો મળી રહેશે અને હાનિકારક મીઠાઈના વેચાણ પર અસરકારક રીતે નિયંત્રણ આવશે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનો આ પ્રયાસ ખરેખર જન આરોગ્યના હિતમાં એક ક્રાંતિકારી પગલું છે.

તહેવારો પહેલા સુરતમાં ફૂડ સેફ્ટી અંગે સતર્ક મનપા, કેવી રીતે થશે ખાદ્ય પદાર્થોની તપાસ, જુઓ Video