NCERT એ ધોરણ 8 ના પાઠ્યપુસ્તકમાંથી મુઘલ ક્રૂરતાના ભાગ દૂર કર્યો, એવું તો શું હતું ? જાણો
નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એજ્યુકેશનલ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ (NCERT) એ ધોરણ 8 ના સામાજિક વિજ્ઞાનના પાઠ્યપુસ્તકોમાં કરેલા તાજેતરના ફેરફારોએ ફરી એકવાર ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ખાસ કરીને, મુઘલ શાસકો અને દિલ્હી સલ્તનત સંબંધિત કેટલાક "ક્રૂરતા" અને "ધાર્મિક અસહિષ્ણુતા" ના ભાગોને પુસ્તકોમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ ફેરફારો વિદ્યાર્થીઓને ઇતિહાસ કેવી રીતે શીખવવામાં આવશે તે અંગે નવા પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. ચાલો જાણીએ કે NCERT દ્વારા કયા વિવાદાસ્પદ અંશો દૂર કરવામાં આવ્યા છે અને તેની પાછળનો તર્ક શું છે.
નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એજ્યુકેશનલ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ (NCERT) એ નવા ધોરણ 8 ના સામાજિક વિજ્ઞાન પાઠ્યપુસ્તકમાંથી મુઘલ શાસકો અને દિલ્હી સલ્તનતની ક્રૂરતા સંબંધિત કેટલાક વિવાદાસ્પદ ભાગ દૂર કર્યા છે. NCERT જણાવ્યું કે આનો સમાવેશ કરવાનો તર્ક “નોટ્સ ઓન સમ ડાર્ક પીરિયડ્સ ઓફ હિસ્ટ્રી” માં સમજાવવામાં આવ્યો છે અને પુસ્તકના એક પ્રકરણમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે “ભૂતકાળની ઘટનાઓ માટે આજે કોઈને જવાબદાર ન ઠેરવવામાં આવે.”
NCERT પુસ્તકોમાંથી શું દૂર કરવામાં આવ્યું છે?
આ ઉપરાંત, પુસ્તકમાંથી બાબરને ક્રૂર અને નિર્દય વિજેતા તરીકે વર્ણવતા ભાગો દૂર કરવામાં આવ્યા છે. અકબરના શાસનને “ક્રૂરતા અને સહિષ્ણુતાના મિશ્રણ” તરીકે અને ઔરંગઝેબને મંદિરો અને ગુરુદ્વારાઓના વિનાશક તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે.
NCERT ના નવા ધોરણ 8 ના સામાજિક વિજ્ઞાન પાઠ્યપુસ્તક, જે વિદ્યાર્થીઓને દિલ્હી સલ્તનત અને મુઘલોનો પરિચય કરાવે છે, તેમાં એવા ફકરાઓ દૂર કરવામાં આવ્યા છે જે તે સમયગાળા દરમિયાન “ધાર્મિક અસહિષ્ણુતાના અસંખ્ય ઉદાહરણો” તરફ નિર્દેશ કરે છે.
ધોરણ 8 ના સામાજિક વિજ્ઞાન પુસ્તક – ‘સર્ચિંગ ફોર સોસાયટી: ઇન્ડિયા એન્ડ બિયોન્ડ’ – નો ભાગ 1 આ અઠવાડિયે વર્તમાન શૈક્ષણિક સત્રમાં ઉપયોગ માટે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.
નવા NCERT પુસ્તકોમાં, આ પહેલું પુસ્તક છે જે વિદ્યાર્થીઓને દિલ્હી સલ્તનત અને મુઘલોનો પરિચય કરાવે છે, પરંતુ હવે તેને સંવેદનશીલ વિષયોથી દૂર કરવામાં આવ્યું છે.
સલ્તનત અને મુઘલો પરના વિભાગોમાં ઘણા પ્રકરણો છે જે મંદિરોના વિનાશ, મંદિરો પર હુમલા અને શાસકોની ક્રૂરતાનો ઉલ્લેખ કરે છે.
જૂના ધોરણ 7 ના પાઠ્યપુસ્તકમાં આનો ક્યારેય ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. અલાઉદ્દીન ખીલજી અને મલિક કાફુરે શ્રીરંગમ, મદુરાઈ, ચિદમ્બરમ અને રામેશ્વરમ જેવા હિન્દુ કેન્દ્રોનો નાશ કર્યો અને તેમના પર આક્રમણ કર્યા.
બૌદ્ધ, જૈન અને હિન્દુ મંદિરોમાં મૂર્તિઓ પર થયેલા અનેક હુમલાઓની વિગતો. સુલતાનોએ બિન-મુસ્લિમોને રક્ષણ પૂરું પાડવા માટે તેમના પર જઝિયા નામનો કર લાદ્યો – તે જાહેર અપમાનનું કારણ હતું.
શું NCERT એ બાબરની આત્મકથા કાઢી નાખી?
પ્રથમ મુઘલ સમ્રાટ બાબરની આત્મકથા તેમને સંસ્કારી અને બૌદ્ધિક રીતે જિજ્ઞાસુ તરીકે વર્ણવે છે, પરંતુ NCERT પુસ્તક તેમને એક ક્રૂર અને નિર્દય વિજેતા તરીકે વર્ણવે છે જેણે શહેરોની સમગ્ર વસ્તીનો નરસંહાર કર્યો, સ્ત્રીઓ અને બાળકોને ગુલામ બનાવ્યા, અને હત્યા કરાયેલા અને ભ્રષ્ટ શહેરવાસીઓની ખોપરીઓમાંથી બનેલા મિનારાઓ બનાવવામાં ગર્વ અનુભવ્યો. જ્યાં બિન-મુસ્લિમોને “કાફિર” કહેવામાં આવતા હતા તે ભાગ પણ પુસ્તકોમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યો છે.
જ્ઞાનમાં વધારો કરવા માટે જનરલ નોલેજ ખૂબ જ ઉપયોગી એક ક્લિકમાં તમારૂ નોલેજ વધારો.
