રાસાયણિક ખાતરથી જલ્દી મળશે છુટકારો, સરકાર શરૂ કરવા જઈ રહી છે PM PRANAM યોજના

આ પ્રસ્તાવિત યોજનાનું પૂરું નામ છે PM પ્રમોશન ઓફ અલ્ટરનેટીવ વિટામિન્સ ફોર એગ્રીકલ્ચર એડમિનિસ્ટ્રેશન યોજના. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કોઈપણ રીતે રાસાયણિક ખાતરો પર સબસિડી (Subsidy)નો બોજ ઘટાડી શકાય.

રાસાયણિક ખાતરથી જલ્દી મળશે છુટકારો, સરકાર શરૂ કરવા જઈ રહી છે PM PRANAM યોજના
Chemical Fertilizer
Image Credit source: File Photo
TV9 GUJARATI

| Edited By: Pankaj Tamboliya

Sep 19, 2022 | 4:04 PM

કેન્દ્ર સરકાર દેશના ખેડૂતો (Farmers) અને ખેતરોને ઝેરી રાસાયણિક ખાતરોથી છૂટકારો અપાવા માટે એક યોજના લાવવા જઈ રહી છે. આ યોજનાનું નામ પીએમ પ્રણામ (PM PRANAM) છે. આ યોજનાને અમલમાં મૂકવા માટે, કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યોને પ્રોત્સાહન રકમ આપશે, જેથી તેઓ રાસાયણિક ખાતરોનો ઉપયોગ ટાળવા માટે વૈકલ્પિક ખાતરો પર તેમની નિર્ભરતા વધારી શકે. આ પ્રસ્તાવિત યોજનાનું પૂરું નામ છે PM પ્રમોશન ઓફ અલ્ટરનેટીવ વિટામિન્સ ફોર એગ્રીકલ્ચર એડમિનિસ્ટ્રેશન યોજના. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કોઈપણ રીતે રાસાયણિક ખાતરો પર સબસિડી (Subsidy)નો બોજ ઘટાડી શકાય.

દેશમાં રાસાયણિક ખાતરો પરની સબસિડી દર વર્ષે વધી રહી છે, જેનો બોજ સરકારી તિજોરી પર પડી રહ્યો છે. ઉત્પાદન તો મળે છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. હકીકત તો એ છે કે રાસાયણિક ખાતરનો વિકલ્પ શોધવામાં આવે તો સબસીડીની સાથે આરોગ્ય અને પર્યાવરણ પણ બચી શકશે. એક અંદાજ મુજબ, રાસાયણિક ખાતરો માટેની સબસિડી 2022-23માં 2.25 લાખ કરોડ રૂપિયા થવાનો અંદાજ છે. અગાઉ તેની અંદાજિત રકમ 1.62 લાખ કરોડ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમાં 39 ટકાનો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

સરકારની શું છે તૈયારી

મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે રાસાયણિક સંયોજનો અને ખાતર મંત્રાલયે પીએમ પ્રણામ યોજનાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે અને કેટલાક રાજ્યો સાથે તેની સાથે સંબંધિત મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ યોજના અંગે રાજ્યો પાસેથી સૂચનો પણ માંગવામાં આવ્યા છે. જો આ યોજના શરૂ થશે તો તેના માટે સરકાર તરફથી અલગથી ફંડ ફાળવવામાં આવશે નહીં, પરંતુ હાલની ખાતર સબસિડીમાં જ તેની જોગવાઈ કરવામાં આવશે.

રાજ્યોને સબસિડીનો હિસ્સો મળશે

સૂત્રોને ટાંકીને આ અહેવાલ જણાવે છે કે ખાતરની સબસિડીના 50 ટકા રાજ્યોને અનુદાન તરીકે આપવામાં આવશે જેથી તેઓ તે નાણાંનો ઉપયોગ વૈકલ્પિક ખાતરોના સ્ત્રોત માટે કરી શકે. આ ગ્રાન્ટના 70 ટકાનો ઉપયોગ ગ્રામ્ય, બ્લોક અને જિલ્લા સ્તરે વૈકલ્પિક ખાતર ટેકનોલોજી, ખાતર ઉત્પાદન મોડલ વિકસાવવા માટે કરવામાં આવશે. બાકીના 30 ટકાનો ઉપયોગ ખેડૂતો, પંચાયતો, ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો અને સ્વ-સહાય જૂથોને જાગૃતિ લાવવા અને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવશે.

વધતી સબસિડી ચિંતાનું કારણ

ચાલુ નાણાકીય વર્ષ (2022-23)માં સરકારે સબસિડી માટે 1.05 લાખ કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે. ખાતર મંત્રીએ કહ્યું છે કે આ વર્ષે ખાતર સબસિડીનો આંકડો રૂ. 2.25 લાખ કરોડને પાર કરી શકે છે. 5 ઓગસ્ટના રોજ, કેન્દ્રીય રાસાયણિક સંયોજનો અને ખાતર રાજ્ય મંત્રી ભગવંત ખુબાએ લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે, 4 ખાતરોની જરૂર છે – યુરિયા, ડીએપી (ડી-એમોનિયમ ફોસ્ફેટ), એમઓપી (મ્યુરિયટ ઓફ પોટાશ), એનપીકેએસ (નાઈટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમ) – 2017-18માં 528.86 લાખ મેટ્રિક ટન (LMT) થી 2021-22માં 21 ટકા વધીને 640.27 લાખ મેટ્રિક ટન (LMT) થયો.

Latest News Updates

Follow us on

Related Stories

Most Read Stories

Click on your DTH Provider to Add TV9 Gujarati