એક વખત રોપ્યા બાદ ખેડૂતો સાત વર્ષ સુધી મેળવી શકે છે ઉત્પાદન, દુનિયાના સૌથી મીઠા છોડથી ખેડૂતો કરી રહ્યા છે કમાણી

શેરડી અથવા સુગર બીટનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ખાંડ બનાવવા માટે થાય છે. પરંતુ જ્યારે તેને બનાવવામાં કેમિકલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તો તે ખાંડના ઉપયોગની ઘણી આડઅસર થાય છે. આ કારણોસર વૈજ્ઞાનિકો લાંબા સમયથી કુદરતી વિકલ્પ શોધી રહ્યા હતા. હવે તેમની શોધ સ્ટીવિયા (Stevia) નામના પ્લાન્ટથી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. આ એક એવો છોડ છે જેના છોડ સામાન્ય ખાંડ કરતા 25 ગણા મીઠા હોય છે. આધુનિક જીવનશૈલી અને ખાનપાનની બદલાતી આદતોના કારણે લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર પડી રહી છે.

સ્થૂળતા, બ્લડપ્રેશર અને સુગરના દર્દીઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. સ્ટીવિયાની શોધ પછી હવે ખાંડ અને અન્ય રોગો સામે આશા છે. આ જ કારણ છે કે ખેડૂતો (Farmers) સ્ટીવિયા ફાર્મિંગ (Stevia Farming) પર ભાર આપવા લાગ્યા છે.

જોકે સ્ટીવિયાની ખેતી ચીનમાં સૌથી વધુ થાય છે, પરંતુ ભારતમાં પણ તેની વ્યાવસાયિક રીતે ખેતી થવા લાગી છે. પ્રગતિશીલ ખેડૂત અનિલ ધિલ્લોને લગભગ 13 વર્ષ પહેલા સ્ટીવિયાની ખેતી શરૂ કરી હતી. ધીમે ધીમે તેમના ખેતરોમાં સ્ટીવિયાનો વિસ્તાર વધીને 12 એકર થઈ ગયો છે. સ્ટીવિયાની ખેતી માટે છોડની જરૂર છે. ખેડૂતો માન્ય નર્સરીમાંથી રોપા લઈને ખેતી શરૂ કરી શકે છે. જો તમે ઈચ્છો તો તમે તમારી પોતાની નર્સરીમાં રોપાઓ ઉગાડીને સ્ટીવિયાનું વાવેતર પણ કરી શકો છો. એક એકર જમીનમાં છોડ રોપવા માટે 10થી 20 ગ્રામ બીજની જરૂર પડે છે.

સ્ટીવિયા નર્સરીની તૈયારી અને વાવેતર પદ્ધતિ

નર્સરી તૈયાર કરવા માટે પાળા પર બીજ વાવવામાં આવે છે. સ્ટીવિયાનો અંકુરણ દર ઓછો છે અને માત્ર 40 ટકા બીજ અંકુરિત થાય છે. આ જ કારણ છે કે ખેડૂતો વધારાનું બિયારણ વાવે છે. વાવણી પછી તરત જ પાણી આપવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. વાવણીના ચારથી પાંચ દિવસ પછી છોડ દેખાવા લાગે છે. બેથી અઢી મહિનામાં આ છોડ તૈયાર થઈ જાય છે અને તેને ખેતરમાં રોપવામાં આવે છે.

ટ્રાન્સપ્લાન્ટિંગ માટે ફેબ્રુઆરી મહિનો સૌથી યોગ્ય માનવામાં આવે છે. ખેતરમાં સારી રીતે ખેડાણ કર્યા બાદ બે ફૂટ પહોળો અને એક ફૂટ ઊંચો પાળો બનાવવામાં આવે છે. બંધ બનાવતી વખતે 125 ટન સડેલું ખાતર, 20 કિલો નાઈટ્રોજન, 50 કિલો પોટાશ અને 50 કિલો ફોસ્ફરસ આપવામાં આવે છે. આ પછી રોપણી થાય છે.

એકવાર રોપ્યા પછી સાત વર્ષ સુધી લણણી કરી શકાય

નર્સરીમાંથી સ્ટીવિયાના રોપાઓ કાઢવાની પ્રક્રિયા થોડી અલગ છે. પ્રથમ, મૂળમાંથી ત્રણથી ચાર ઈંચ છોડીને બાકીના ભાગોને અલગ કરવામાં આવે છે. પછી કોદાળીની મદદથી છોડને ઝાડમાંથી દૂર કરવામાં આવે છે અને પછી માટીમાંથી મૂળ સાફ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પાળા પર ખાડાઓ બનાવીને વાવેતર કરવામાં આવે છે. રોપણી પછી સતત પિયત આપવામાં આવે છે.

રોપણીના ત્રણ મહિના પછી પાક તૈયાર થાય છે. સવારે તેની લણણી કરવામાં આવે છે. પ્રથમ લણણીમાં એક એકરમાંથી 1000 કિલો પાક મળે છે. બીજા વર્ષમાં ઉપજ બમણી થાય છે. ખેડૂતો સ્ટીવિયાને સાત વખત રોપવાથી એકવાર પાક લઈ શકે છે. લણણી પછી પાંદડા સુકાઈ જાય છે અને પ્લાસ્ટિકની થેલીઓમાં વેચાય છે.

નોંધ: ઉપરોક્ત બાબતો કૃષિ નિષ્ણાંતો અનુસાર છે અહીં કોઈ પણ પ્રકારનો દાવો કરવામાં આવતો નથી. સ્થાનિક વિસ્તારની આબોહવા ઉપરોક્ત બાબતોને અનુરૂપ ન પણ હોઈ શકે એટલે નિષ્ણાંતોની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.

આ પણ વાંચો: Vadodara: ત્રણ માસમાં 2,883 રખડતા ઢોર પકડવામાં આવ્યા હોવાનો મેયરનો દાવો, વિપક્ષે દાવા ખોટા ગણાવ્યા

આ પણ વાંચો: Ahmedabad: જાહેર માર્ગ પર કાર શીખનારા સાવધાન, કાર શીખી રહેલી આ મહિલાએ અનેકને લીધા હડફેટે, જુઓ VIDEO