આ 7 પ્રકારના UPI પેમેન્ટ પર MDR ચાર્જ નહીં લાગે, જાણો નવા નિયમો

UPIનો ઉપયોગ કરતા લોકો માટે આ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર છે. 15 ઓક્ટોબર, 2026થી ચોક્કસ વેપારી વ્યવહારો માટે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR)નું નવું ફ્રેમવર્ક લાગુ થશે. MDRનો દર તમામ વેપારીઓ માટે સમાન રહેશે નહીં. વેપારી કયા ક્ષેત્ર અથવા શ્રેણીમાં આવે છે તેના આધારે MDRનો દર નક્કી થશે.

જોકે, નવા MDR નિયમનો અર્થ એ નથી કે ગ્રાહક જ્યારે પણ UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરશે ત્યારે તેની પાસેથી ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે. MDR મુખ્યત્વે ચોક્કસ વેપારી વ્યવહારો સાથે સંબંધિત છે. સામાન્ય UPI પેમેન્ટ માત્ર UPI દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે એટલા માટે ચાર્જેબલ બનતું નથી.

ચાલો જાણીએ એવા 7 પ્રકારના UPI વ્યવહારો વિશે, જેના પર MDR ચાર્જ લાગશે નહીં.

1. મિત્રો અને પરિવારને પૈસા મોકલવા

જો તમે UPI દ્વારા તમારા મિત્રો અથવા પરિવારના સભ્યોને પૈસા મોકલો છો, તો આવા પેમેન્ટ પર MDR ચાર્જ લાગશે નહીં. વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ એટલે કે P2P (Person-to-Person) ટ્રાન્સફર પર કોઈપણ રકમ માટે MDR ચાર્જ લાગુ નહીં પડે.

2. બેંક ખાતામાં પૈસા પ્રાપ્ત કરવા

UPI દ્વારા તમારા બેંક ખાતામાં પૈસા પ્રાપ્ત કરવા પર પણ MDR ચાર્જ લાગશે નહીં. એટલે કે, કોઈ વ્યક્તિ તમને UPI દ્વારા પૈસા મોકલે ત્યારે પૈસા પ્રાપ્ત કરવા બદલ તમારી પાસેથી કોઈ MDR ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે નહીં.

3. નાના દુકાનદારોને પેમેન્ટ

નાના દુકાનદારો અને શેરી વિક્રેતાઓને પણ MDRમાં રાહત મળશે. P2PM (Person-to-Person Merchant) શ્રેણી હેઠળ UPI QR કોડ દ્વારા દર મહિને ₹1 લાખ સુધીની ચુકવણી સ્વીકારતા નાના વ્યવસાયો પર શૂન્ય MDR લાગુ પડશે.

4. ₹2,000 સુધીની ખરીદી

વેપારીને ₹2,000 સુધી કરવામાં આવતી ચુકવણી પર MDR ચાર્જમાંથી મુક્તિ મળશે. P2M (Person-to-Merchant) શ્રેણીમાં ₹2,000 સુધીની ખરીદીના વ્યવહારો પર MDR લાગુ નહીં પડે.

5. મોટા વેપારીઓ પાસેથી ₹2,000થી ઓછી કિંમતની ખરીદી

જો તમે સામાન્ય અથવા મોટા વેપારી પાસેથી ₹2,000થી ઓછી કિંમતની ખરીદી કરો છો, તો આવા વ્યવહાર પર MDR ચાર્જ લાગશે નહીં.

જોકે, ₹2,000થી વધુની કેટલીક ચુકવણીઓ પર 0.4% MDR લાગુ થઈ શકે છે. મહત્વની વાત એ છે કે આવા કિસ્સામાં MDRનો ચાર્જ ગ્રાહક પાસેથી નહીં, પરંતુ વેપારી પાસેથી વસૂલવામાં આવશે.

6. UPI AutoPay

UPI AutoPay દ્વારા કરવામાં આવતી રિકરિંગ સબ્સ્ક્રિપ્શન અથવા બિલની ચુકવણી પર પણ MDR ચાર્જમાંથી મુક્તિ મળશે. એટલે કે, નિયમિત ઓટોમેટિક પેમેન્ટ માટે UPI AutoPayનો ઉપયોગ કરવા પર MDR ચાર્જ લાગશે નહીં.

7. આવશ્યક સેવાઓ માટેની ચુકવણી

રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા, ઈંધણ અને કૃષિ ઇનપુટ જેવા આવશ્યક તથા ઓછા માર્જિન ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં ₹2,000 સુધીની ચુકવણી પર MDR વસૂલવામાં આવશે નહીં. આ પ્રકારની આવશ્યક સેવાઓ સાથે સંકળાયેલા નાના મૂલ્યના UPI વ્યવહારો પર શૂન્ય MDR લાગુ રહેશે.

ગ્રાહકો માટે શું સમજવું જરૂરી છે?

નવા MDR ફ્રેમવર્કનો અર્થ એ નથી કે 15 ઓક્ટોબર, 2026થી દરેક UPI પેમેન્ટ પર ગ્રાહકોએ ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. MDR મુખ્યત્વે વેપારી વ્યવહારો સાથે સંબંધિત ચાર્જ છે અને તેની અસર વ્યવહારની શ્રેણી, રકમ તથા વેપારીના પ્રકાર પર આધારિત રહેશે. આથી UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરતા ગ્રાહકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી. ઉપર જણાવેલા ચોક્કસ પ્રકારના વ્યવહારો પર MDR ચાર્જ લાગશે નહીં.

NSE IPO પ્રથમ દિવસે 0.43 ગણો ભરાયો: રિટેલ કેટેગરીમાં 44% અને કર્મચારીઓમાં 96% સબસ્ક્રિપ્શન, જાણો લેટેસ્ટ સ્થિતિ