છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી, સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ ગ્રુપ પર ઝડપથી ફરતા એક સમાચારે નાના વેપારીઓથી લઈને સામાન્ય લોકો સુધી દરેકમાં ચિંતા ફેલાવી છે. એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે 1 જુલાઈ, 2026થી, જૂની ₹10, ₹20, ₹50 અને ₹100ની નોટો વ્યવહારો માટે અમાન્ય થઈ જશે. આ સમાચારથી સંભવિત “નોટબંધી” નો ભય ફેલાયો છે.

જો કે, જો તમારી પાસે આ જૂની નોટો ઘરે અથવા તમારી દુકાનના કેશ બોક્સમાં સંગ્રહિત છે, તો ચિંતા કરવાની કોઈ જરૂર નથી. આ દાવો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણો અને ખોટો સાબિત થયો છે. સરકારની હકીકત-તપાસ સંસ્થા, PIB અને બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર બંનેએ સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આવો કોઈ નવો નિયમ લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો નથી. હાલમાં તમારા કબજામાં રહેલી બધી નોટો પહેલાની જેમ જ સંપૂર્ણપણે માન્ય રહેશે.

સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા નકલી ઓર્ડર પાછળની વાસ્તવિકતા

નાણાકીય બજારમાં અફવાઓ ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે. તાજેતરમાં જ એક વિવાદ શરૂ થયો હતો જ્યારે એક કથિત પરિપત્ર, જે બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રના સત્તાવાર દસ્તાવેજ જેવો દેખાતો હતો, ઓનલાઈન વાયરલ થયો હતો. આ નકલી નોટિસમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના કડક નિર્દેશો હેઠળ, 30 જૂન, 2026 પછી 2005 પહેલા છાપેલી ₹10, ₹20, ₹50 અને ₹100 ની નોટો કોઈપણ શાખામાં સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. આ સમાચારે ઘણા લોકો અને નાના વેપારીઓ માટે અનિશ્ચિતતા ઉભી કરી જેઓ તેમના દૈનિક વ્યવહારો માટે આ ઓછી કિંમતની નોટો પર આધાર રાખે છે.

Do not fall for fake news!

A notice allegedly issued by Bank of Maharashtra is being shared online, falsely stating that, as per RBI directives, ₹10, ₹20, ₹50, and ₹100 banknotes printed before 2005 will not be accepted from July 1, 2026#PIBFactCheck: ❌ This claim is… https://t.co/mF7fdyQWvm

— PIB India (@PIB_India) June 27, 2026

અફવાએ જોર પકડતા, બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્રે તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કર્યો. તેના સત્તાવાર ફેસબુક પેજ પર સ્પષ્ટતા જારી કરીને, બેંકે જણાવ્યું હતું કે તેણે ક્યારેય આવો કોઈ આદેશ કે પરિપત્ર જારી કર્યો નથી. બેંકે ગ્રાહકોને આવા ભ્રામક સંદેશાઓ પર વિશ્વાસ ન રાખવા માટે ભારપૂર્વક વિનંતી કરી છે.

PIB તપાસ દ્વારા વાસ્તવિકતાનો ખુલાસો

ડિજિટલ યુગમાં ખોટી માહિતીને કાબુમાં રાખવી એ એક મોટો પડકાર છે. પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યુરો (PIB) જે સરકારી નીતિઓ અને જાહેરાતોની સત્યતા ચકાસવા માટે જવાબદાર છે. એ આ વાયરલ મુદ્દાની નોંધ લીધી. PIB ફેક્ટ ચેક ટીમે કથિત નોટિસની સંપૂર્ણ તપાસ કરી અને તેને સંપૂર્ણપણે નકલી જાહેર કરી. એક સત્તાવાર નિવેદનમાં સ્પષ્ટપણે જનતાને અર્થતંત્ર સંબંધિત આવી અફવાઓનો શિકાર ન બનવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. કોઈપણ મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય નિર્ણયો અથવા માહિતી માટે વ્યક્તિએ ફક્ત સત્તાવાર વેબસાઇટ્સ પર આધાર રાખવો જોઈએ.

જૂની નોટો પર રિઝર્વ બેંકનો નિયમ

આ વિવાદ વચ્ચે, જૂની ચલણી નોટો પર રિઝર્વ બેંકના વાસ્તવિક વલણને સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. વાસ્તવમાં, 2015 માં જારી કરાયેલા બેંકિંગ નિર્દેશ હેઠળ, RBI એ નોંધ્યું હતું કે 2005 પહેલાં છાપવામાં આવેલી મહાત્મા ગાંધી શ્રેણીની નોટોના પરિભ્રમણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હતો. પરિણામે, કેન્દ્રીય બેંકે જનતાને તેમની નજીકની બેંક શાખાઓમાં ગમે ત્યારે આવી જૂની નોટો બદલવાની સુવિધા પૂરી પાડી હતી.

જોકે, રિઝર્વ બેંકે તે સમયે ભારપૂર્વક સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ બધી જૂની નોટો માન્ય કાનૂની ટેન્ડર રહેશે. નવી ચલણી નોટો છાપવા પાછળ બેંકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નકલી નોટોના વધતા જોખમને ઘટાડવાનો હતો, કારણ કે નવી નોટોમાં બનાવટી નોટો રોકવા માટે વધુ અદ્યતન સુરક્ષા સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. RBI એ ક્યારેય આ જૂની નોટો બંધ કરવાનો નિર્દેશ જારી કર્યો નથી.

નાણાકીય બાબતો અંગે ખોટી માહિતી ફેલાવવાથી સામાન્ય લોકો ઘણીવાર બિનજરૂરી ચિંતામાં મુકાય છે. એક જાગૃત નાગરિક તરીકે સતર્ક રહો; તમારી પાસે રહેલી જૂની ₹10, ₹20, ₹50 અથવા ₹100 ની નોટો સંપૂર્ણપણે માન્ય રહે છે.

Gold પર મોટો ખેલ ! હવે આ દેશના એક નિર્ણયથી ફરી ધડામથી નીચે આવશે સોનાનો ભાવ, જાણો કારણ, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો