Breaking News : પેટ્રોલ-ડીઝલ ખરીદનારા ધ્યાન આપો! સરકારના નવા નિર્ણયથી શું તમારા ખિસ્સા પર પડશે અસર? જુઓ Video

કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. સરકારના આ નિર્ણય હેઠળ પેટ્રોલની નિકાસ પર લાગતો ટેક્સ પ્રતિ લીટર ₹2.50 વધારવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ડીઝલની નિકાસ પરના ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર ₹7.50નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારને કારણે ડીઝલની નિકાસ કરતા રિફાઇનરી ઉદ્યોગને રાહત મળી શકે છે, જ્યારે પેટ્રોલની નિકાસ પર ટેક્સનો બોજ વધશે. જોકે, સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ નિર્ણયથી દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવ પર સીધી અસર થવાની નથી.

પેટ્રોલની નિકાસ પર પ્રતિ લીટર ₹2.50નો વધારો

સરકારના નવા નિર્ણય મુજબ પેટ્રોલની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર ₹2.50નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી પેટ્રોલની નિકાસ કરતી કંપનીઓએ અગાઉની સરખામણીએ વધુ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પેટ્રોલ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં થતી વધઘટને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર સમયાંતરે આ પ્રકારના કરવેરાની સમીક્ષા કરે છે.

વિન્ડફોલ ટેક્સનો મુખ્ય હેતુ પેટ્રોલિયમ કંપનીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઊંચા ભાવને કારણે થતો અસાધારણ નફો મળતો હોય ત્યારે તેના પર કરવેરો લાગુ કરવાનો છે. ખાસ કરીને જ્યારે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અથવા પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવે છે, ત્યારે સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ ઇંધણ અને નિકાસ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે સરકાર આવા પગલાં લઈ શકે છે.

ડીઝલની નિકાસ પર ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર ₹7.50નો ઘટાડો

પેટ્રોલની સરખામણીએ ડીઝલની નિકાસ પરના ટેક્સમાં સરકારે મોટી રાહત આપી છે. અગાઉ ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિ લીટર ₹16નો ટેક્સ લાગતો હતો, જે ઘટાડીને હવે પ્રતિ લીટર ₹8.50 કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે ડીઝલની નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર ₹7.50નો ઘટાડો થયો છે.

આ ઘટાડાથી ડીઝલની નિકાસ કરતી રિફાઇનરીઓને રાહત મળી શકે છે. ટેક્સમાં ઘટાડો થવાથી નિકાસ પર થતો ખર્ચ ઘટે છે અને કંપનીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રહેવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક લાભ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડીઝલના ભાવ, ઉત્પાદન ખર્ચ, નિકાસની માંગ અને અન્ય ખર્ચ પર પણ આધાર રાખશે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર ટેક્સમાં અલગ-અલગ ફેરફાર કરવાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સરકાર બંને ઇંધણના બજારની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નીતિમાં ફેરફાર કરી રહી છે.

ATFની નિકાસ પર ટેક્સ યથાવત્

સરકારના આ નિર્ણયમાં એર ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) એટલે કે વિમાનમાં વપરાતા ઇંધણની નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. એટલે કે ATF પર અગાઉથી લાગુ ટેક્સનો દર યથાવત્ રહેશે.

વિમાન ઇંધણના ભાવમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થતી વધઘટનો સીધો સંબંધ ઉડ્ડયન ઉદ્યોગના ખર્ચ સાથે છે. આવી સ્થિતિમાં ATFની નિકાસ પરના ટેક્સમાં ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય પણ પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રની કર નીતિનો એક ભાગ છે.

સામાન્ય લોકોને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં રાહત મળશે?

આ નિર્ણય બાદ સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો થશે કે વધારો થશે? જોકે, નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં ફેરફારનો અર્થ એવો નથી કે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પણ તરત ફેરફાર થશે.

વિન્ડફોલ ટેક્સ મુખ્યત્વે નિકાસ પર લાગુ પડે છે, જ્યારે દેશની અંદર પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવ નક્કી થવામાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, રૂપિયાની સામે ડોલરના વિનિમય દર, રિફાઇનિંગ ખર્ચ, પરિવહન ખર્ચ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના કરવેરા સહિતના અનેક પરિબળો અસર કરે છે. તેથી હાલના નિર્ણયથી સામાન્ય ગ્રાહકોને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં સીધી રાહત મળવાની અપેક્ષા રાખવી યોગ્ય નથી.

દર 15 દિવસે થાય છે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા

કેન્દ્ર સરકાર સામાન્ય રીતે દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સની સમીક્ષા કરે છે. આ સમીક્ષા દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ, નિકાસમાંથી થતી આવક તથા બજારની સ્થિતિ જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. પરિસ્થિતિ અનુસાર સરકાર ટેક્સમાં વધારો, ઘટાડો અથવા તેને યથાવત્ રાખવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.

ભારતમાં જુલાઈ 2022માં પ્રથમ વખત પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ વૈશ્વિક બજારની સ્થિતિ અને ઊર્જા ક્ષેત્રના ફેરફારોને આધારે તેમાં સમયાંતરે ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.

માર્ચ 2026માં મધ્ય પૂર્વમાં વધેલા તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાને કારણે આ કરવેરા વ્યવસ્થા ફરી અમલમાં મૂકવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ પણ મહત્વનો છે. મધ્ય પૂર્વ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર હોવાથી ત્યાંના ભૂરાજકીય તણાવની અસર ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પર પડી શકે છે. ભાવમાં અચાનક વધારો થાય ત્યારે સરકાર માટે સ્થાનિક પુરવઠો અને નિકાસ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું મહત્વપૂર્ણ બને છે.

આગળ સરકારના નિર્ણય પર રહેશે નજર

પેટ્રોલની નિકાસ પર પ્રતિ લીટર ₹2.50નો ટેક્સ વધારો અને ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિ લીટર ₹7.50નો ઘટાડો પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર છે. બીજી તરફ, ATFની નિકાસ પરનો ટેક્સ યથાવત્ રાખવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી નિકાસ કરતી કંપનીઓના ખર્ચ અને નફા પર અલગ-અલગ અસર પડી શકે છે.

હવે આગામી દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની માંગ પર નજર રહેશે. સરકારની આગામી પખવાડિયાની સમીક્ષામાં વિન્ડફોલ ટેક્સના દરમાં ફરી કોઈ ફેરફાર થાય છે કે નહીં તે જોવાનું રહેશે. જોકે, હાલના ફેરફારથી દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં સીધી અસર થવાની નથી.

Fafda Making Tips : નવરાત્રિમાં સૌરાષ્ટ્ર જેવા ક્રિસ્પી ફાફડા હવે ઘરે જ બનાવો! બસ, આ સિક્રેટ ટિપ્સ જાણી લો. આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો