ઓછો વરસાદ વધારી શકે છે મોંઘવારી, જાણો શું છે વરસાદ અને અર્થતંત્રનું ગણિત

ભારતમાં આ વર્ષે ચોમાસું સામાન્ય કરતાં નબળું રહેવાની સંભાવનાએ અર્થતંત્રને લઈને નવી ચિંતાઓ ઊભી કરી છે. હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલી સુધારેલી આગાહી અનુસાર, વરસાદ લાંબા ગાળાની સરેરાશ (LPA)ના આશરે 90 ટકા સુધી મર્યાદિત રહી શકે છે. જો વરસાદ ઓછો રહે અથવા તેની વહેંચણી અસમાન રહે, તો કૃષિ ઉત્પાદન તેમજ ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર તેની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે.

કઠોળ અને તેલીબિયાં પાક પર વધુ જોખમ

નબળા ચોમાસાની સૌથી વધુ અસર વરસાદ આધારિત ખેતી ધરાવતા વિસ્તારોમાં થઈ શકે છે. કઠોળ, સોયાબીન અને વિવિધ તેલીબિયાં પાક એવા વિસ્તારોમાં મોટા પાયે ઉગાડવામાં આવે છે જ્યાં સિંચાઈની સુવિધા મર્યાદિત છે. મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને કર્ણાટક જેવા રાજ્યો દેશના કુલ કઠોળ ઉત્પાદનમાં મહત્વનું યોગદાન આપે છે. આ વિસ્તારોમાં પૂરતો વરસાદ ન થાય તો ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા વધી શકે છે, જેના કારણે બજારમાં ભાવ વધારો જોવા મળી શકે છે.

ફુગાવાનો દર 5 ટકા પાર કરી શકે

આર્થિક વિશ્લેષકોના અંદાજ મુજબ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 દરમિયાન સરેરાશ રિટેલ ફુગાવો લગભગ 4.9 ટકા આસપાસ રહી શકે છે. જોકે ચોમાસાની નબળી સ્થિતિ, ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં સંભવિત વધારો અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવને કારણે ફુગાવો વધુ વધી શકે છે. કેટલાક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ દર RBI દ્વારા નક્કી કરાયેલી 6 ટકાની ઉચ્ચ મર્યાદાની નજીક પણ પહોંચી શકે છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પણ વધારી રહ્યા છે ચિંતા

ફક્ત વરસાદની અનિશ્ચિતતા જ નહીં, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ પણ ફુગાવા માટે જોખમરૂપ બની રહ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી પરિસ્થિતિઓના કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં અસ્થિરતા યથાવત છે. ભારત તેની ઊર્જાની જરૂરિયાતો માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાતી ક્રૂડ ઓઇલ પર નિર્ભર હોવાથી, તેલના વધતા ભાવ પરિવહન ખર્ચ અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે, જેનો સીધો બોજ ગ્રાહકો પર આવી શકે છે.

આર્થિક વૃદ્ધિ પર પણ પડી શકે અસર

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર નબળા ચોમાસાની અસર માત્ર ફુગાવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. કૃષિ ઉત્પાદન ઘટવાથી ખેડૂતોની આવક અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં માંગ પર દબાણ વધી શકે છે. પરિણામે ગ્રાહકોનો ખર્ચ ઘટી શકે છે અને દેશના કુલ આર્થિક વિકાસની ગતિ પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે. દેશમાં હજુ પણ મોટી ખેતીલાયક જમીન વરસાદ પર નિર્ભર હોવાથી ચોમાસું અર્થતંત્ર માટે અત્યંત મહત્વનું ગણાય છે.

RBI માટે વધી શકે પડકાર

જો ખાદ્ય અને ઇંધણ સંબંધિત ફુગાવામાં વધારો થાય છે, તો ભારતીય રિઝર્વ બેંક માટે નાણાકીય નીતિ સંચાલન વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં વ્યાજદરમાં રાહત આપવાના નિર્ણયો પાછળ ધકેલાઈ શકે છે. તેથી આગામી મહિનાઓમાં ચોમાસાની સ્થિતિ, કૃષિ ઉત્પાદન, ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ અને વૈશ્વિક તેલ બજારના વલણ પર રોકાણકારો તેમજ નીતિ નિર્માતાઓની ખાસ નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો- Aadhaar Card Rules: આધાર કાર્ડમાં કેટલી વાર બદલાવી શકાય છે મોબાઇલ નંબર? જાણો UIDAIનો નિયમ