બાઇક કેમ માત્ર પેટ્રોલથી જ ચાલે છે, ડીઝલથી કેમ નહીં? 99% લોકો નથી જાણતા સાચો જવાબ

બાઇક, કાર, બસ, ટ્રક અને એરોપ્લેન – આ તમામ વાહનોને ચલાવવા માટે અલગ-અલગ પ્રકારના ઇંધણની જરૂર પડે છે. બાઇક પેટ્રોલથી ચાલે છે, જ્યારે કાર પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંને એન્જિનમાં ઉપલબ્ધ હોય છે. ટ્રક જેવા ભારે વાહનોમાં મોટે ભાગે ડીઝલ એન્જિન જ જોવા મળે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ થાય છે કે જ્યારે ડીઝલ સસ્તું છે, તો કંપનીઓ બાઇકમાં ડીઝલ એન્જિન કેમ નથી આપતી?

પેટ્રોલ અને ડીઝલ એન્જિન વચ્ચેનો તફાવત

આ બંને એન્જિનમાં મુખ્ય તફાવત ઇંધણને બાળવાની (Combustion) ટેકનોલોજીમાં છે:

• પેટ્રોલ એન્જિન: આમાં ઇંધણને સળગાવવા માટે ‘સ્પાર્ક પ્લગ’નો ઉપયોગ થાય છે. તેમાં કાર્બ્યુરેટર હોય છે જે હવા અને પેટ્રોલનું મિશ્રણ તૈયાર કરે છે.
• ડીઝલ એન્જિન: આમાં કોઈ સ્પાર્ક પ્લગ હોતો નથી. તે હવાને ખૂબ જ દબાવીને (Compression) એટલી ગરમ કરી દે છે કે તેમાં ડીઝલ નાખતા જ તે આપમેળે સળગી ઉઠે છે.

બાઇકમાં ડીઝલ એન્જિન કેમ નથી હોતું?

વધુ દબાણ અને વજન: ડીઝલ એન્જિનમાં પેટ્રોલ કરતા ઘણું વધારે કમ્પ્રેસન રેશિયો હોય છે. આ ભારે દબાણને સહન કરવા માટે એન્જિનને મજબૂત, મોટું અને ભારે બનાવવું પડે છે. જો બાઇકમાં આવું એન્જિન લગાવાય, તો બાઇકનું વજન ઘણું વધી જાય અને તેનું કદ પણ વિચિત્ર થઈ જાય.

• વધારે અવાજ અને ધ્રુજારી: ડીઝલ એન્જિનમાં વાઇબ્રેશન (ધ્રુજારી) અને અવાજ ઘણો વધારે હોય છે, જે બાઇક જેવા નાના વાહન માટે યોગ્ય નથી.
• મોંઘી કિંમત: ડીઝલ એન્જિન બનાવવાનો ખર્ચ પેટ્રોલ એન્જિન કરતા ઘણો વધારે છે. જો બાઇકમાં ડીઝલ એન્જિન આપવામાં આવે, તો બાઇકની કિંમત સામાન્ય કરતા બમણી થઈ શકે છે.

જો ભૂલથી બાઇકમાં ડીઝલ નખાઈ જાય તો શું કરવું?

પેટ્રોલ એન્જિન ડીઝલ પર ચાલવા માટે સક્ષમ નથી. જો તમે બાઇકમાં ડીઝલ નાખશો, તો બાઇક સ્ટાર્ટ જ નહીં થાય. જો તમે બળજબરીથી સ્ટાર્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરશો, તો એન્જિનમાં જમા થયેલું ડીઝલ ‘સોલવન્ટ’ જેવું કામ કરશે અને એન્જિનના પાર્ટ્સને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

શું કરવું?

જો આવું થાય, તો બાઇકને સ્ટાર્ટ કર્યા વગર જ મિકેનિક પાસે લઈ જાઓ. ફ્યુઅલ ટેન્ક અને ફ્યુઅલ પંપમાંથી ડીઝલ સંપૂર્ણપણે કાઢી નાખ્યા પછી જ નવું પેટ્રોલ ભરીને બાઇક ચલાવવી જોઈએ. આનાથી એન્જિન ડેમેજ થવાની શક્યતા ઘટી જાય છે.

કેરળ હવે થયું ‘કેરલમ’: રાજ્યનું નામ બદલવા પાછળ કેટલો ખર્ચ થાય?, વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો