વિશ્વ સંકટમાં…પણ ભારતનો ‘પ્લાન B’ કરી રહ્યો કામ, આવી મોટી ખુશખબરી !

તેલ અને ગેસ સંકટથી વિશ્વભરના અનેક દેશોમાં ભારે હાહાકાર મચી ગયો છે, જેમાં ફુગાવાનો બોજ સામાન્ય માણસ પર પડ્યો છે. ભારત પણ તેનાથી બાકાત રહ્યું નથી; આ શુક્રવારે જ દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો છે.

Export Data

Devankashi rana | Updated on: May 16, 2026 | 11:15 AM

યુએસ-ઈરાન વચ્ચેના મડાગાંઠ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવા અને પરિણામે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે વૈશ્વિક તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. આ ઘટનાઓથી ઉદ્ભવતા તેલ અને ગેસ સંકટથી વિશ્વભરના અનેક દેશોમાં ભારે હાહાકાર મચી ગયો છે, જેમાં ફુગાવાનો બોજ સામાન્ય માણસ પર પડ્યો છે. ભારત પણ તેનાથી બાકાત રહ્યું નથી. આ શુક્રવારે જ દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો છે. જો કે, આ વધારો અન્ય રાષ્ટ્રોની તુલનામાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે અને લગભગ ચાર વર્ષમાં આવો પહેલો વધારો છે.

ભારતનો ‘પ્લાન B’ કરી રહ્યો કામ

છતાં, આ મોટી વૈશ્વિક કટોકટીઓ છતાં, ભારત સાચા માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યું છે. આનો તાજેતરનો પુરાવો દેશનો નિકાસ ડેટા છે. વિવિધ પડકારો છતાં, એપ્રિલ મહિનામાં ભારતીય માલની નિકાસ વધીને $43.56 બિલિયન થઈ ગઈ, જ્યારે આયાતમાં પણ તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો. કુલ વેપાર (નિકાસ વત્તા આયાત) ની દ્રષ્ટિએ, આ આંકડો $80.80 બિલિયન રહ્યો.

મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં મજબૂત નિકાસ પ્રદર્શન

શુક્રવારે આ આંકડા જાહેર કરતા વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે, વૈશ્વિક પડકારો છતાં, દેશની નિકાસમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. એપ્રિલમાં, નિકાસ 13.78 ટકા વધીને કુલ $43.56 બિલિયન થઈ છે. વધુમાં, એપ્રિલમાં ભારતીય આયાત પણ વાર્ષિક ધોરણે 10 ટકા વધીને $71.94 બિલિયન થઈ છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન, ઘણા ક્ષેત્રોમાં નિકાસમાં સકારાત્મક વૃદ્ધિ નોંધાઈ હતી. અનાજની નિકાસમાં સૌથી નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો આશ્ચર્યજનક રીતે 210.19 ટકા ત્યારબાદ માંસ, ડેરી અને મરઘાં ઉત્પાદનો (48.03 ટકા) અને ઇલેક્ટ્રોનિક માલ (40.31 ટકા). પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, હસ્તકલા, દરિયાઈ ઉત્પાદનો, એન્જિનિયરિંગ માલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને કોફીમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી.

હોર્મુઝ કટોકટીની અસર

એપ્રિલ મહિનામાં, ભારતની વેપાર ખાધ $28.38 બિલિયન હતી. હોર્મુઝ કટોકટીની અસર પર બોલતા, રાજેશ અગ્રવાલે નોંધ્યું હતું કે ભારતની પશ્ચિમ એશિયામાં નિકાસ ગયા મહિને 28% ઘટીને $4.16 બિલિયન થઈ ગઈ છે – જે એપ્રિલ 2025 માં $5.78 બિલિયન હતી. આ પ્રદેશમાંથી આયાત પણ એપ્રિલમાં 31.64% ઘટીને $10.47 બિલિયન થઈ ગઈ.

વૈશ્વિક ઉથલપાથલ: ભારતે તેમાંથી કેવી રીતે પસાર થયું

આ નવીનતમ વેપાર આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે ટ્રમ્પના ટેરિફ આક્રમણનો સામનો કરવો પડે કે યુએસ, ઇઝરાયલ અને ઈરાન સાથેના સંઘર્ષથી ઉદ્ભવેલા તેલ અને ગેસ સંકટનો સામનો કરવો પડે મોદી સરકારનો ‘પ્લાન બી’ અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે, અને તેની સકારાત્મક અસર પહેલાથી જ દેખાઈ રહી છે.

યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષથી ઉદ્ભવતા મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે, પાકિસ્તાનથી દક્ષિણ કોરિયા સુધી, વિશ્વભરમાં ચિંતાની લાગણી જોવા મળી હતી. જો કે, દેશના વેપારના સરળ પ્રવાહને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકારે ઘણા મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધાં; આમાં પ્રવર્તમાન વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે આયાત સ્થળોને વૈવિધ્યીકરણ કરવાની સાથે સાથે ભારતીય નિકાસ માટે નવા બજારોમાં પ્રવેશ મેળવવાનો સમાવેશ થાય છે. તાજેતરના સમયમાં, ભારતે ન્યુઝીલેન્ડ અને યુરોપિયન યુનિયન સહિત અનેક રાષ્ટ્રો સાથે મુખ્ય મુક્ત વેપાર કરારો (FTA) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.