Knowledge : વિશ્વમાં એકમાત્ર પાણી પર તરતી પોસ્ટ ઓફિસ, ભારતમાં આ જગ્યાએ આવેલી છે, જાણો તેની ખાસિયતો

Floating post office : સરેરાશ, દરેક ભારતીય પોસ્ટ ઑફિસ સાત હજારથી વધુ લોકોને સેવા આપે છે, પરંતુ થોડા લોકો જાણતા હશે કે ભારતમાં એક એવી પોસ્ટ ઑફિસ છે જે કદાચ આખી દુનિયામાં અલગ પ્રકારની એક માત્ર છે. આજે પણ અહીં ભારતીય પોસ્ટ દ્વારા દર વર્ષે લગભગ 900 કરોડ પત્રો ઘરે-ઘરે પહોંચાડવામાં આવે છે.

Knowledge : વિશ્વમાં એકમાત્ર પાણી પર તરતી પોસ્ટ ઓફિસ, ભારતમાં આ જગ્યાએ આવેલી છે, જાણો તેની ખાસિયતો
floating post office
Follow Us:
TV9 Gujarati
| Edited By: | Updated on: Aug 19, 2023 | 2:49 PM

ભારતમાં વિશ્વની સૌથી મોટી ટપાલ સેવા છે. લગભગ 500 વર્ષ જૂની ‘ભારતીય ટપાલ વ્યવસ્થા’ આજે વિશ્વની સૌથી વિશ્વસનીય અને સારી ટપાલ વ્યવસ્થામાં પ્રથમ ક્રમે છે. ભારતમાં 1,55,015 પોસ્ટ ઓફિસ છે. સરેરાશ, દરેક ભારતીય પોસ્ટ ઑફિસ સાત હજારથી વધુ લોકોને સેવા આપે છે. પરંતુ થોડા લોકો જાણતા હશે કે ભારતમાં એક એવી પોસ્ટ ઑફિસ છે જે કદાચ આખી દુનિયામાં તેના પ્રકારની એક માત્ર છે. આજે પણ અહીં ભારતીય પોસ્ટ દ્વારા દર વર્ષે લગભગ 900 કરોડ પત્રો ઘરે-ઘરે પહોંચાડવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો : એક એવી પોસ્ટ ઓફિસ કે જ્યાં પ્રવેશ કરવા માટે ચૂકવવા પડે છે રુપિયા, 5 રૂપિયાની ટપાલ ટિકિટ માટે 30 રૂપિયાનો થાય છે ખર્ચ !

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં તરતી પોસ્ટ ઓફિસ છે

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં જ્યાં સાંજે શેરીઓ નિર્જન થઈ જાય છે, શ્રીનગરમાં ડલ તળાવના કિનારે પોસ્ટ ઓફિસ રાત્રે પણ ખુલ્લી રહે છે. આ પોસ્ટ ઓફિસ લગભગ 6 વર્ષ પહેલા સુધી ખરાબ હાલતમાં હતી. ઇમારત જૂની હતી, પેઇન્ટ ઝાંખું થઈ ગયું હતું, ત્યાં કરોળિયાના જાળા હતા. શ્રીનગરના પોસ્ટ માસ્ટર જનરલ જ્હોન સેમ્યુઅલ એ વ્યક્તિ હતા જેમણે આ 24 કલાક ખુલી રહેતી પોસ્ટ ઓફિસનો ચહેરો બદલી નાખ્યો હતો. સેમ્યુઅલે આવતાની સાથે જ તેને સાફ કરવાની જવાબદારી લીધી. સેમ્યુઅલના પ્રયાસોનું પરિણામ છે કે આજે આ પોસ્ટ ઓફિસ પર્યટનના કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવી છે. સેમ્યુઅલના પ્રયાસોને કારણે આજે કાશ્મીરની 1700 પોસ્ટ ઓફિસ કાર્યરત છે. આ પોસ્ટ ઓફિસને બેસ્ટ પ્રદર્શનમાં બીજું સ્થાન મળ્યું છે.

Yoga Day :કસરતની જગ્યાએ કરો માત્ર આટલી યોગ મુદ્રાઓ,અઢળક લાભ મળશે
Yoga Day 2024 : માત્ર ફરવા માટે જ નહીં પરંતુ યોગ માટે બેસ્ટ છે આ સ્થળો
Yoga Routines : રોજ યોગ કર્યા પછી પણ નથી મળતો ફાયદો, જાણો કારણ
આજનું રાશિફળ તારીખ : 20-06-2024
Beautiful Mommy, દીપિકા પાદુકોણે પહેલીવાર પોતાનો બેબી બમ્પ ફ્લોન્ટ કર્યો, જુઓ તસવીર
33 રૂપિયાની કિંમતનો આ શેર નીકળ્યો બાજીગર... કિંમત પહોંચી 500 રૂપિયા સુધી

કેટલીક વસ્તુઓ અન્ય પોસ્ટ ઓફિસથી અલગ

ધરતીનું સ્વર્ગ કહેવાતા કાશ્મીરના પ્રસિદ્ધ ડલ તળાવમાં આવેલી આ ‘ફ્લોટિંગ પોસ્ટ ઓફિસ’માં અન્ય સામાન્ય પોસ્ટ ઓફિસમાં થતી તમામ કામગીરી છે. જો કે, આ પોસ્ટ ઓફિસની કેટલીક વસ્તુઓ અન્ય પોસ્ટ ઓફિસોથી અલગ પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, આ પોસ્ટ ઓફિસના મોહર પર, તારીખ અને સરનામા સાથે શિકાર રમતા નાવિકની તસવીર બનાવવામાં આવે છે. આ પોસ્ટ બ્રિટિશ યુગની છે પરંતુ તેને નવું નામ (ફ્લોટિંગ પોસ્ટ ઓફિસ) વર્ષ 2011માં મળ્યું.

પહેલા તેનું નામ ‘નેહરુ પાર્ક પોસ્ટ ઓફિસ’ હતું

અગાઉ આ પોસ્ટ ઓફિસનું નામ “નેહરુ પાર્ક પોસ્ટ ઓફિસ” હતું, પરંતુ 2011માં તત્કાલિન ચીફ પોસ્ટ માસ્ટર જોન સેમ્યુઅલે તેનું નામ બદલીને “ફ્લોટિંગ પોસ્ટ ઓફિસ” રાખ્યું હતું. તેનું ઉદ્ઘાટન ઓગસ્ટ 2011માં રાજ્યના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લા અને તત્કાલીન કેન્દ્રીય સંચાર અને IT મંત્રી સચિન પાયલટે કર્યું હતું. આ પોસ્ટ ઓફિસ જે હાઉસબોટમાં આવેલી છે તેમાં બે રૂમ છે. એક ઓરડો પોસ્ટ ઓફિસ તરીકે અને બીજો ઓરડો સંગ્રહાલય તરીકે સેવા આપે છે. આ સંગ્રહાલયમાં ભારતીય ટપાલના ઈતિહાસનું પ્રદર્શન છે.

પ્રવાસીઓ પણ આ પોસ્ટ ઓફિસમાંથી લે છે સુવિધાઓ

એવું ન વિચારો કે, આ “ફ્લોટિંગ પોસ્ટ ઑફિસ” ફક્ત શણગારની વસ્તુ છે. ડલ સરોવરની હાઉસબોટમાં રહેતા પ્રવાસીઓ અને ત્યાં આવતા પ્રવાસીઓ તેનો ઉપયોગ તેમના મિત્રો અને સંબંધીઓને ટપાલ મોકલવા માટે કરે છે. સ્થાનિક નાગરિકો પણ આ પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓનો લાભ લે છે અને તેમની મહેનતની કમાણી તેમાં જમા કરાવે છે. ડલ તળાવ વિસ્તારમાં લગભગ 50 હજાર લોકો રહેતા હશે.

સામાન્ય રીતે આ પોસ્ટ ઓફિસને કામકાજમાં કોઈ સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો નથી, પરંતુ વર્ષ 2014ના પૂરમાં આ પોસ્ટ ઓફિસ પણ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગઈ હતી. રાહત અને બચાવ ટીમના સૈનિકોએ પૂર દરમિયાન આ પોસ્ટ ઓફિસને બાંધવી પડી હતી. જ્યારે પૂર શમી ગયું, ત્યારે તેને ફરીથી ડલ તળાવમાં લાવવામાં આવી હતી.

ભારતીય ટપાલ વ્યવસ્થા

અંગ્રેજોએ સૈન્ય અને ગુપ્તચર સેવાઓને મદદ કરવાના હેતુથી ભારતમાં પ્રથમ વખત 1688માં મુંબઈમાં પ્રથમ પોસ્ટ ઓફિસ ખોલી હતી. પછી તેણે પોતાની સુવિધા માટે દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં પોસ્ટ ઓફિસો સ્થાપી. 1766માં ભારતમાં આધુનિક ટપાલ વ્યવસ્થાનો પાયો લોર્ડ ક્લેકવ દ્વારા નાખવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ટપાલ વ્યવસ્થાના વિકાસ માટે અનેક પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. આ સંબંધમાં વધુ કામ વોરન હેસ્ટિંગ્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે 1774માં કલકત્તામાં પ્રથમ જનરલ પોસ્ટ ઓફિસની સ્થાપના કરી હતી. આ જી.પી.ઓ (જનરલ પોસ્ટ ઓફિસ) પોસ્ટ માસ્ટર જનરલ હેઠળ કામ કરે છે. ત્યારબાદ 1786માં મદ્રાસમાં અને 1793માં બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીમાં ‘જનરલ પોસ્ટ ઓફિસ’ની સ્થાપના કરવામાં આવી.

વિશ્વની સૌથી મોટી પોસ્ટલ સિસ્ટમ

આઝાદીના સમયે દેશભરમાં 23,344 પોસ્ટ ઓફિસો હતી. તેમાંથી 19,184 પોસ્ટ ઓફિસો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં અને 4,160 શહેરી વિસ્તારોમાં હતી. આઝાદી બાદ પોસ્ટ નેટવર્ક સાત ગણાથી વધુ વિસ્તર્યું છે. આજે ભારતીય ટપાલ વ્યવસ્થા એક લાખ 55 હજાર પોસ્ટ ઓફિસ સાથે વિશ્વમાં પ્રથમ સ્થાને છે.

નોલેજના તમામ સમાચાર વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો

Latest News Updates

22મી જૂને યોજાશે ભગવાન જગન્નાથની જળયાત્રા
22મી જૂને યોજાશે ભગવાન જગન્નાથની જળયાત્રા
સિંહોના ટોળા હોય, વિશ્વાસ ન આવતો હોય તો જોઈ લો -આ વીડિયો
સિંહોના ટોળા હોય, વિશ્વાસ ન આવતો હોય તો જોઈ લો -આ વીડિયો
સિક્કિમમાં ફસાયેલા પરિવારના 9 સભ્યનું રેસ્ક્યુ
સિક્કિમમાં ફસાયેલા પરિવારના 9 સભ્યનું રેસ્ક્યુ
ફતેવાડીમાં નશાકારક પદાર્થના વેચાણની ના પાડતા યુવકની હત્યા
ફતેવાડીમાં નશાકારક પદાર્થના વેચાણની ના પાડતા યુવકની હત્યા
બોગસ માર્કશીટ કૌભાંડનો થયો પર્દાફાશ, એકની ધરપકડ
બોગસ માર્કશીટ કૌભાંડનો થયો પર્દાફાશ, એકની ધરપકડ
ગુજરાત ભાજપના આ સાંસદે, જાહેર મંચ પરથી કોને આપી સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ધમકી ?
ગુજરાત ભાજપના આ સાંસદે, જાહેર મંચ પરથી કોને આપી સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ધમકી ?
ACBના સકંજામાં રહેલા સાગઠિયાની તપાસ, મોટા માથાઓના નામ ખુલવાની સંભાવના
ACBના સકંજામાં રહેલા સાગઠિયાની તપાસ, મોટા માથાઓના નામ ખુલવાની સંભાવના
નર્મદા કિનારે મહાકાય મગર નજરે પડતાં સ્થાનિકોમાં ફફડાટ ફેલાયો
નર્મદા કિનારે મહાકાય મગર નજરે પડતાં સ્થાનિકોમાં ફફડાટ ફેલાયો
સમા વિસ્તારમાં એક કોમના બે જૂથ વચ્ચે મારામારી, 11ની અટકાયત 4 ફરાર
સમા વિસ્તારમાં એક કોમના બે જૂથ વચ્ચે મારામારી, 11ની અટકાયત 4 ફરાર
ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની આગાહી, માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા આપી સૂચના
ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની આગાહી, માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા આપી સૂચના
g clip-path="url(#clip0_868_265)">