Climate change: શા માટે તુવાલુના વિદેશ પ્રધાને સમુદ્રમાં ઘૂંટણભર રહીને COP26 ભાષણ આપ્યું ?
આ ટાપુઓ પહેલાથી જ જળવાયુ પરિવર્તનને કારણે સમુદ્રની સપાટીમાં વધારો થવાને કારણે જમીનના નુકસાનનો સામનો કરી રહ્યા છે. ક્લાઈમેટ ચેન્જના કારણે હવે આ ટાપુઓ પરના લોકો પીવાના પાણીની પણ તંગીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
Climate change: પેસિફિક મહાસાગર (Pacific Ocean)માં સ્થિત નાના ટાપુ રાષ્ટ્ર તુવાલુની વર્તમાન પરિસ્થિતિઓનો અભ્યાસ કર્યો. તુવાલુએ આબોહવા પરિવર્તન (Climate change)થી સીધી અસરગ્રસ્ત ટાપુ દેશોમાંનું એક છે. એક ટાપુ કે જે વિશ્વના સૌથી પ્રદૂષિત દેશોને ગ્રીનહાઉસ ગેસ (Greenhouse gas) ઉત્સર્જન ઘટાડવા વિનંતી કરી રહ્યું છે.આ દેશ તેના સૌથી ખરાબ સમય માટે પણ તૈયારી કરી રહ્યો છે. સૌથી ખરાબ સ્થિતિ એટલે કે જ્યારે આ દેશ ડૂબી જશે.
આ દેશના ન્યાય, સંદેશાવ્યવહાર અને વિદેશી બાબતોના પ્રધાન, સિમોન કોફે, COP26 માં, આબોહવા પરિવર્તનના મુદ્દા પર વિશ્વભરના દેશોની બેઠક દરમિયાન ખૂબ જ ભાવનાત્મક સંદેશ મોકલ્યો. સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગો (Glasgow)માં યોજાયેલી આ સમિટમાં વિશ્વભરના નેતાઓએ હાજરી આપી હતી અને જળવાયુ પરિવર્તનની કટોકટી અંગે ચર્ચા કરવા અને તેના ઉકેલો શોધવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
પોતાના મેસેજમાં સાયમને કહ્યું હતું કે- આપણે ડૂબી રહ્યા છીએ પરંતુ બીજા બધા સાથે આવું જ થઈ રહ્યું છે.આ મેસેજ દરમિયાન કોફી ઘૂંટણ સુધીના પાણીમાં ઉભા હતા. તેઓ જ્યાં ઉભા હતા તે જગ્યા એક સમયે સૂકો વિસ્તાર હતો, પરંતુ વાતાવરણમાં ફેરફારને કારણે તે હવે પૂરથી ભરાઈ ગયું છે. તેમના સંદેશમાં, તુવાલુનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું કે, તુવાલુ આજે જ્યાં છે, તે માત્ર આબોહવા સંકટના ભયંકર પરિણામોની નિશાની છે. આવનારા સમયની સાથે તે વધુ ગંભીર બનશે અને વિશ્વના અન્ય દેશો પણ તેનાથી પ્રભાવિત થશે.
સમુદ્ર સ્તર, સંભવિત ખતરો
તુવાલુમાં નવ નાના ટાપુઓ છે. તે ઓસ્ટ્રેલિયા અને હવાઈથી લગભગ ચાર હજાર કિમી દૂર છે. તેના નજીકના પડોશીઓ કિરીબાતી, સમોઆ અને ફિજી છે. તુવાલુ સમુદ્ર સપાટીથી જેટલું ઊંચું નથી. સૌથી ઊંચું બિંદુ સમુદ્ર સપાટીથી ચાર મીટર ઉપર છે.તે 26 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલું છે, જ્યાં લગભગ 12000 લોકો રહે છે.તુવાલુ, કિરીબાતી અને માલદીવ જેવા અન્ય ટાપુઓ પરવાળાના ખડકોથી બનેલું છે અને તેથી તે ખાસ કરીને ગ્લોબલ વોર્મિંગથી પ્રભાવિત છે.
ત્યાં જમીનનું ખૂબ જ પાતળું પડ છે અને કેટલીક જગ્યાએ તમે બંને બાજુ સમુદ્ર જોઈ શકો છો.”છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, અમે અનુભવ કર્યો છે કે જેમ જેમ સમુદ્રનું સ્તર વધ્યું છે, તેમ જમીનનો કેટલોક ભાગ પણ કપાઈ ગયો છે.”
કોફેએ જણાવ્યું હતું કે, તુવાલુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગંભીર ચક્રવાત તેમજ દુષ્કાળનો અનુભવ કરી રહ્યું છે.આ ઉપરાંત, સમુદ્રના તાપમાનમાં વધારો થવાને કારણે પરવાળાના ખડકોને નુકસાન થયું છે, જે દરિયાકાંઠાના રક્ષણ અને માછલીઓના સંવર્ધન માટે મહત્વપૂર્ણ છે.કેટલીક જગ્યાએ દરિયાનું પાણી ભૂગર્ભમાં વહી રહ્યું છે અને તેના કારણે જળચરોને અસર થઈ રહી છે.
તેમણે કહ્યું, “સામાન્ય રીતે આપણને પીવાનું પાણી વરસાદથી મળે છે પરંતુ કેટલાક ટાપુઓ પર ભૂગર્ભ જળ મેળવવા માટે કુવાઓ પણ ખોદવામાં આવે છે. પરંતુ હવે કેટલીક જગ્યાએ દરિયાનું પાણી વહી રહ્યું છે, તે પણ શક્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં હવે આપણે પીવાના પાણી માટે માત્ર વરસાદ પર નિર્ભર.
જમીનમાં ખારા પાણીની હાજરીથી ખેતી પર પણ અસર પડી છે. ખેતીલાયક જમીન બિનઉપયોગી બની છે. આની ગંભીરતાનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે તાઇવાન સરકાર તુવાલુના મર્યાદિત સંજોગોમાં ખાદ્ય ઉત્પાદન માટે પાઇલટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ નાણાકીય સહાય પૂરી પાડી રહી છે.
કોફેએ કહ્યું કે ખારાશના કારણે પાક ઉગાડવો મુશ્કેલ બની ગયો છે અને આવી સ્થિતિમાં આયાતી માલ પર નિર્ભરતા ધીમે ધીમે વધી રહી છે.વર્ષ 1990 માં, પેસિફિક ટાપુ દેશોએ એન્ટિગુઆ, બાર્બુડા અને માલદીવ્સ સાથે રાજદ્વારી જોડાણ કર્યું. આ જોડાણનો હેતુ જળવાયુ પરિવર્તન પર એક સામાન્ય મોરચો બનાવવાનો હતો.
આબોહવા પરિવર્તન નિષ્ણાત અને IPCC રિપોર્ટમાં નાના ટાપુઓ પર સંશોધનના મુખ્ય લેખક ડૉ. મોર્ગન વિરીયુએ જણાવ્યું હતું કે “પેસિફિક ટાપુઓની સ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ છે.”
એવો અંદાજ છે કે જો દરિયામાં એક મીટરનો પણ વધારો થશે તો તેની સીધી અસર દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોની જૈવવિવિધતા પર પડશે અને તેની ઘણી ગંભીર આડકતરી અસરો પણ થશે.
આબોહવા પરિવર્તનની વર્તમાન પરિસ્થિતિને નકારી શકાય તેમ નથી અને વૈશ્વિક સ્તરે હજુ પણ કોઈ નક્કર પગલાં દેખાતા નથી, આ બધાની વચ્ચે તુવાલુ અને તેના લોકો પોતાના માટે ભવિષ્યના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે.
“તે સૌથી ખરાબ હશે. અમારે અમારું સ્થાન છોડવું પડશે. અમારા ટાપુઓ સમુદ્રમાં ડૂબી રહ્યા છે,”આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો આપણા જેવા દેશોની તરફેણમાં નથી. અમે ક્યારેય કોઈ દેશને ક્લાઈમેટ ચેન્જના કારણે ગાયબ થતો જોયો નથી.”
વળતર માટે કાનૂની લડાઈ
તુવાલુ પણ વિકાસશીલ દેશોની જેમ જ વળતર મેળવવાની અપેક્ષા રાખે છે. જેમ વિકાસશીલ દેશો કહે છે કે વિકસિત દેશોના કારણે આબોહવા પરિવર્તન ગંભીર તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે અને તેઓ તેના કારણે પીડાય છે અને તેના કારણે તેઓ પોતાને વળતર મેળવવાનો દાવો કરે છે, તુવાલુ પણ તે જ ધોરણે વળતર માંગે છે.
