સામાન્ય બ્લડ પ્રેશર કેટલું હોવું જોઈએ ? નવી ગાઈડલાઈનથી સમજો આખી રેન્જ

બ્લડ પ્રેશર આજે ઝડપથી વિકસતી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. વૃદ્ધ વયસ્કો કરતાં યુવા પેઢીઓમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશરના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આ સતત તણાવ, નબળી ઊંઘ, જંક ફૂડ, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને સ્ક્રીન પર વધુ સમય પસાર થવાને કારણે છે. વધતા જતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને AHA (અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન) અને ACC (અમેરિકન કોલેજ ઓફ કાર્ડિયોલોજી) એ નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. જ્યારે આ મોટાભાગે અગાઉના માર્ગદર્શિકાઓ જેવી જ છે, તેમાં કેટલાક ફેરફારો છે.

નવી બ્લડ પ્રેશર કેટેગરીઓ

આ ગાઈડલાઈનોમાં નવી બ્લડ પ્રેશર કેટેગરીઓ, જોખમ સંકેત અને સારવાર પદ્ધતિઓ પહેલા કરતાં વધુ સ્પષ્ટ રીતે સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે. ચાલો આ નવી માર્ગદર્શિકામાં થયેલા ફેરફારો અને તેમને કેવી રીતે સમજવા તે શોધીએ. પહેલા ચાલો નવી બ્લડ પ્રેશર કેટેગરીને સમજીએ.

નવી BP કેટેગરીઓ શું છે?

પહેલાં બ્લડ પ્રેશર માટે સામાન્ય શ્રેણી સામાન્ય રીતે 120/80 mmHg હતી અને આ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય માનવામાં આવતી હતી. આ શ્રેણીમાં થોડી વધઘટ ઘણીવાર અવગણવામાં આવતી હતી. જો કે, AHA અને ACC તરફથી નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવા સાથે, બ્લડ પ્રેશર શ્રેણીઓને વધુ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે જેથી શરૂઆતમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર ઓળખવામાં મદદ મળે. 120/80 mmHg થી નીચેના રિડિંગને સામાન્ય માનવામાં આવે છે, પરંતુ આ શ્રેણીથી ઉપરના રિડિંગને વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, 120-129 ને એલિવેટેડ (હાઈ બ્લડ પ્રેશરનો પ્રારંભિક ચેતવણી સંકેત) ગણવામાં આવે છે, 130-139 ને સ્ટેજ 1 હાયપરટેન્શન (હાઈ બ્લડ પ્રેશરનો પ્રથમ તબક્કો) ગણવામાં આવે છે, અને 140/90 mmHg થી ઉપરના રિડિંગને સ્ટેજ 2 હાયપરટેન્શન (ગંભીર હાઈ બ્લડ પ્રેશર) ગણવામાં આવે છે. નવી શ્રેણીઓનો ફાયદો એ છે કે લોકો હાઈ બ્લડ પ્રેશરના સંકેતોને વહેલા ઓળખી શકે છે અને સારવાર અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર શરૂ કરી શકે છે.

10 નવી બ્લડ પ્રેશર માર્ગદર્શિકા શું છે?

1. સામાન્ય બ્લડ પ્રેશર હવે 120/80 mmHg ની નીચે છે

નવી માર્ગદર્શિકા જણાવે છે કે 120/80 mmHg થી નીચેની શ્રેણીને સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ અને સલામત માનવામાં આવે છે. આનાથી થોડો વધારે બ્લડ પ્રેશર વધારો હવે અવગણવામાં આવતો નથી. નવી માર્ગદર્શિકાનો ઉદ્દેશ્ય ફેરફારોને વહેલા શોધી કાઢવાનો છે, જેથી ભવિષ્યમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર થવાનું જોખમ ઓછું થાય.

2. 120-129 ને Elevated BP કહેવામાં આવે છે

આ હાઈ બીપીની શરૂઆતની ચેતવણીનો સંકેત છે. આ તબક્કે દવા જરૂરી નથી, ફક્ત આદતો સુધારવાની જરૂર છે, જેમ કે મીઠું ઓછું કરવું, વજન નિયંત્રિત કરવું અને દરરોજ ચાલવું. જો અવગણવામાં આવે તો બીપી વધુ વધી શકે છે.

3. સ્ટેજ 1 Hypertension: 130-139

આ રેન્જમાં, બ્લડ પ્રેશર પહેલાથી જ વધી ગયું છે અને તેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. ડોકટરો પહેલા જીવનશૈલીમાં ફેરફાર કરવાની ભલામણ કરે છે. જો દર્દીને હૃદય રોગનું જોખમ વધારે હોય તો દવા પણ શરૂ કરી શકાય છે. આ સ્ટેજ હૃદય અને કિડની પર દબાણ વધારે છે.

4. સ્ટેજ 2 Hypertension (140/90 mmHg થી ઉપર)

આ હાઈ બ્લડ પ્રેશરનું ગંભીર સ્વરૂપ છે અને તેને તાત્કાલિક સારવારની જરૂર છે. તેને દવા અને કડક દેખરેખની જરૂર છે. જો તેને અનિયંત્રિત રાખવામાં આવે તો હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધે છે. દૈનિક બ્લડ પ્રેશરનું નિરીક્ષણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

5. દવાઓ વહેલા શરૂ કરવામાં આવશે

નવી માર્ગદર્શિકા જણાવે છે કે જૂની માર્ગદર્શિકાની જેમ રાહ જોવાને બદલે, જોખમી પરિબળો ઓળખાય કે તરત જ દવા શરૂ કરવી જોઈએ. આ ગંભીર ગૂંચવણોને વહેલા અટકાવી શકે છે, ખાસ કરીને હૃદય રોગનું વધારે જોખમ ધરાવતા લોકોમાં.

6. જીવનશૈલીમાં ફેરફાર જરૂરી છે

એક્સરસાઈઝ, વજન નિયંત્રણ અને મીઠું ઘટાડવું એ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલાં છે જેની ભલામણ કરવામાં આવે છે. આ ફેરફારો દવા જેટલા જ અસરકારક માનવામાં આવે છે. દરરોજ 30 મિનિટ ચાલવા અથવા યોગ સત્રની ભલામણ કરવામાં આવે છે સાથે પેકેજ્ડ અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાકનું સેવન ઘટાડવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવે છે.

7. ઘરે બ્લડ પ્રેશર મોનિટરિંગ જરૂરી છે

હવે ફક્ત ક્લિનિક બ્લડ પ્રેશર પર આધાર રાખવો એ સારો વિચાર માનવામાં આવતો નથી. ઘરે બ્લડ પ્રેશર મશીન હોવું અને તેનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આનાથી સચોટ રીડિંગ અને અસરકારક સારવાર સુનિશ્ચિત થાય છે.

8. મીઠું ઓછું કરવું જરૂરી છે.

વધુ પડતું મીઠું બ્લડ પ્રેશર તાત્કાલિક અને તીવ્ર રીતે વધારે છે. નવી માર્ગદર્શિકા દૈનિક આહારમાં મીઠું મર્યાદિત રાખવાની ભલામણ કરે છે. પેકેજ્ડ નાસ્તા, અથાણાં, ચિપ્સ અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાક ટાળવા મહત્વપૂર્ણ છે. તાજું અને હળવું ભોજન બ્લડ પ્રેશર સ્થિર રાખવામાં મદદ કરે છે.

9. તણાવ

તણાવને હાઈ બ્લડ પ્રેશરનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. નવી માર્ગદર્શિકા ઊંઘ, ધ્યાન અને ઊંડા શ્વાસ લેવાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. તણાવ ઓછો કરવાથી કુદરતી રીતે બ્લડ પ્રેશર ઓછું થઈ શકે છે. સ્થિર મૂડ જાળવવાથી હૃદય પરનો તણાવ પણ ઓછો થાય છે.

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

રાજીવ ગાંધી હોસ્પિટલના કાર્ડિયોલોજી વિભાગના ડૉ. અજિત જૈન સમજાવે છે કે નવી ગાઈડલાઈન હાઈ બ્લડ પ્રેશરના કેસોને વહેલા ઓળખશે અને હૃદય રોગ, કિડની રોગ અને સ્ટ્રોકનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડશે. હવે ફક્ત ખૂબ જ ઊંચા બ્લડ પ્રેશર માટે જ નહીં પણ થોડો વધારો કરવા માટે પણ લાઈફસ્ટાઈલમાં ફેરફાર કરવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

તણાવ અને નબળી જીવનશૈલી યુવાનોમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશરના સૌથી મોટા કારણો બની રહી છે. તેથી નિયમિત દેખરેખ, સ્વસ્થ આહાર અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ મહત્વપૂર્ણ છે. નવી માર્ગદર્શિકાનો ઉદ્દેશ્ય સ્પષ્ટ છે: જેટલી વહેલી તપાસ થશે, તેટલું નિયંત્રણ વધુ સારું રહેશે.

બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરવા માટે પણ આ મહત્વપૂર્ણ છે.

• દરરોજ 30 મિનિટ માટે ઝડપી ચાલવું અથવા યોગ કરો.
• મીઠું અને પેકેજ્ડ ખોરાકનું સેવન ઓછું કરો.
• 7 થી 8 કલાકની ઊંઘ લેવાની ખાતરી કરો.
• કેફીન અને ધૂમ્રપાન ટાળો.
• પુષ્કળ પાણી પીઓ.
• તણાવ ઘટાડવા માટે ધ્યાન કરો.

સ્વાસ્થ્યના વધારે ન્યૂઝ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો. સારી આરોગ્ય સંભાળ તમને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે. સારું શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે, સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આનાથી તમે તમારી જાતને ઘણી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી પણ બચાવી શકો છો.