US-Venezuela Conflict : અમેરિકા-વેનેઝુએલા યુદ્ધનો ભય… શેરબજારમાં ગભરાટ! અંબાણીથી લઈને જિંદાલ સુધીના ખેલાડીઓ મુશ્કેલીમાં !

વેનેઝુએલા સામે અમેરિકાની લશ્કરી કાર્યવાહી બાદ ત્યાં વ્યવસાય કરતી ભારતીય લિસ્ટેડ કંપનીઓ માટે જોખમો અને તકો બંને ઉભી થઈ છે. ONGC અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જેવી ઊર્જા ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપનીઓ તેલ પુરવઠા, કિંમતો અને મૂલ્યાંકનમાં શક્ય ફેરફારોનો સામનો કરી શકે છે. એન્જિનિયર્સ ઇન્ડિયા ત્યાં જમીન પર હાજરી ધરાવે છે, જ્યારે સન ફાર્મા અને ગ્લેનમાર્ક ફાર્મા જેવી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ પેટાકંપનીઓ મારફતે વેનેઝુએલામાં કાર્યરત છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને પ્રતિબંધો વચ્ચે આ હુમલાઓ

યુએસ દ્વારા વેનેઝુએલાની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીને લક્ષ્ય બનાવી કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી બાદ ઊર્જા સંપત્તિ, ક્રૂડ ઓઇલ, એન્જિનિયરિંગ સેવાઓ અને દવાઓ સાથે સંકળાયેલી ભારતીય કંપનીઓ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની સરકાર પર લાંબા સમયથી વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને પ્રતિબંધો વચ્ચે આ હુમલાઓ થયા છે, જેના કારણે રોકાણકારોની ચિંતા વધુ વધી છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે વેનેઝુએલામાં હાજરી ધરાવતી કંપનીઓ પર તેની કેટલી અને કેવી અસર પડશે.

ભારતનો વેનેઝુએલામાં મુખ્ય વ્યવસાય તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં છે. ONGC ત્યાં બે મોટા તેલ પ્રોજેક્ટ્સમાં ઇક્વિટી હિસ્સો ધરાવે છે, જે તેને અપસ્ટ્રીમ ક્ષેત્રમાં સીધી હાજરી આપે છે. રિફાઇનિંગ ક્ષેત્રમાં, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લાંબા સમયથી વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલનો મહત્વપૂર્ણ આયાતકાર રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રોકરેજ ફર્મ જેફરીઝના જણાવ્યા મુજબ, જો અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળ વેનેઝુએલાના તેલ ક્ષેત્રમાં પુનર્ગઠન થાય અથવા પ્રતિબંધો હળવા કરવામાં આવે, તો ONGC અને રિલાયન્સ બંનેને પુરવઠા, રોકડ પ્રવાહ અને મૂલ્યાંકનમાં ફાયદો થઈ શકે છે. તાજેતરમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેર રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યા હતા, જ્યારે ONGCના શેરમાં આશરે 2 ટકા ઘટાડો નોંધાયો હતો.

મેંગ્લોર રિફાઇનરી અને પેટ્રોકેમિકલ્સે ભૂતકાળમાં વેનેઝુએલામાંથી તેલ આયાત કર્યું

આ ઉપરાંત, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન વેનેઝુએલાના કારાબોબો હેવી ઓઇલ પ્રોજેક્ટમાં કન્સોર્ટિયમ ભાગીદાર છે, જ્યારે ઓઇલ ઇન્ડિયા ONGC અને IOC સાથેના સંયુક્ત સાહસમાં લઘુમતી હિસ્સેદાર છે. મેંગ્લોર રિફાઇનરી અને પેટ્રોકેમિકલ્સે ભૂતકાળમાં વેનેઝુએલામાંથી તેલ આયાત કર્યું છે. જો યુએસ હુમલા બાદ તેલ ઉત્પાદન, નિકાસ અથવા લોજિસ્ટિક્સમાં વિક્ષેપ આવે, તો આ તમામ કંપનીઓ પર તેની અસર પડી શકે છે.

ઊર્જા ક્ષેત્ર સિવાય, એન્જિનિયર્સ ઇન્ડિયાનું કારાકાસમાં વિદેશી કાર્યાલય છે, જે તેની આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરીને ટેકો આપે છે અને દેશમાં તેની હાજરી જાળવે છે. ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં, સન ફાર્મા વેનેઝુએલામાં રજિસ્ટર્ડ પેટાકંપની ધરાવે છે, જ્યારે ગ્લેનમાર્ક ફાર્મા સ્થાનિક પેટાકંપની મારફતે ત્યાં કાર્યરત છે. સિપ્લાએ પણ ભૂતકાળમાં વેનેઝુએલામાં આવશ્યક દવાઓની નિકાસ કરી છે. ડૉ. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝે 2024માં પોતાની વેનેઝુએલાની પેટાકંપનીમાંનો સંપૂર્ણ હિસ્સો વેચી દીધો હતો, જેના કારણે તેની ત્યાંની સંડોવણી ઘટી ગઈ છે.

દેશમાં નોંધપાત્ર એક્સપોઝર

ધાતુ ક્ષેત્રમાં, જિંદાલ સ્ટીલ વેનેઝુએલાના સૌથી મોટા આયર્ન ઓર કોમ્પ્લેક્સનું સંચાલન કરે છે, જેના કારણે તેને દેશમાં નોંધપાત્ર એક્સપોઝર પ્રાપ્ત થાય છે. રાજકીય અસ્થિરતા અને લશ્કરી તણાવ વચ્ચે આ પ્રોજેક્ટ માટે જોખમો વધ્યા છે.

અમેરિકા દ્વારા માદુરોની ધરપકડ સહિત લેવામાં આવેલા પગલાંઓને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ સામે આવી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અનેક કાનૂની નિષ્ણાતોએ આ કાર્યવાહી પર કાયદેસરતા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. વેનેઝુએલામાં કાર્યરત ભારતીય કંપનીઓ માટે આ ઘટનાઓ ભૂ-રાજકીય રીતે અસ્થિર વિસ્તારોમાં વ્યવસાય કરવાના જોખમોને વધુ સ્પષ્ટ રીતે ઉજાગર કરે છે.