UPI પેમેન્ટ પર વધારાનો ચાર્જ? દુકાનદાર પૈસા માગે તો ગભરાશો નહીં, આ રીતે કરો ‘ઓનલાઈન ફરિયાદ’

UPI ભારતમાં ચૂકવણી કરવા માટે સૌથી વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા રસ્તાઓમાંથી એક બની ચૂક્યું છે. દુનિયાભરમાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકાર અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ કેટલાક નવા નિયમો બનાવ્યા છે. મર્ચન્ટ સાઈડ ચાર્જ, જેમાં લાગુ મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) પણ છે, તે વેપારીએ (મર્ચન્ટ) પોતે જ ઉઠાવવાનો હોય છે અને પોતાના બેંક અથવા પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઈડરને ચૂકવવાનો હોય છે.

₹2000 થી વધુના મોટા મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે જણાવવામાં આવેલા નિયમો હેઠળ 0.4% નો MDR લાગુ થઈ શકે છે. કેટલાક ગ્રાહકોને એવા દુકાનદારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જે UPI ચૂકવણી સ્વીકારવા માટે વધારાની રકમની માંગણી કરે છે. હવે શું કોઈ વેપારી કાનૂની રીતે આ પ્રકારનો ચાર્જ ગ્રાહક પર નાખી શકે છે? જો આવું થાય છે, તો જાણો ક્યાં ફરિયાદ કરી શકાય છે.

જો દુકાનદાર વધારાના પૈસાની માંગણી કરે તો શું થશે?

1. જો કોઈ દુકાનદાર તમને કહે છે કે, તમારે વધારાના પૈસા આપવા પડશે કારણ કે તમે UPI નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો. આમાં તમે તેમને જણાવી શકો છો કે, તમે ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે અલગથી કોઈ ચાર્જ આપવા માગતા નથી.
2. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ પ્રોડક્ટની કિંમત ₹500 છે, તો મર્ચન્ટે તમારી પાસે માત્ર એટલે ₹505 ન માગવા જોઈએ કારણ કે વધારાના ₹5 નો UPI ચાર્જ બતાવવામાં આવી રહ્યો છે.
3. જો મર્ચન્ટ વધારાના પૈસા લીધા વિના પેમેન્ટ લેવાની ના પાડે છે, તો તમે ટ્રાન્ઝેક્શન પૂરું ન કરવાનો નિર્ણય લઈ શકો છો અને જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં સંબંધિત અધિકારીઓને આ મામલાની રિપોર્ટ કરી શકો છો.

નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી?

• ગ્રાહક NPCI ના ફરિયાદ સિસ્ટમ દ્વારા UPI ટ્રાન્ઝેક્શન સંબંધિત ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. ફરિયાદ NPCI ની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર સંબંધિત UPI ફરિયાદ વિકલ્પ પસંદ કરીને નોંધાવી શકાય છે. મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ગ્રાહક પર્સન ટૂ મર્ચન્ટ (P2M) કેટેગરી પસંદ કરી શકે છે અને મર્ચન્ટ દ્વારા લાદવામાં આવેલા વધારાના ચાર્જ સંબંધિત ફરિયાદનો પ્રકાર પસંદ કરી શકે છે.
• ફરિયાદ નોંધાવતી વખતે તમારે ટ્રાન્ઝેક્શન સાથે જોડાયેલી જરૂરી માહિતી આપવી જોઈએ. આમાં મર્ચન્ટની માહિતી અને પેમેન્ટની વિગતો પણ હોવી જોઈએ. પેમેન્ટની પહોંચ (રસીદ), બિલ અને ટ્રાન્ઝેક્શનના સ્ક્રીનશોટ રાખવાથી પણ શું થયું હતું, તે સાબિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

તમારી UPI એપ્લિકેશન દ્વારા ફરિયાદ નોંધાવો

બીજો એક વિકલ્પ એ છે કે, જે UPI એપથી પેમેન્ટ કરવામાં આવી રહ્યું છે તેના દ્વારા સમસ્યાની રિપોર્ટ કરવામાં આવે. ગૂગલ પે (Google Pay), ફોન પે (PhonePe) અને પેટીએમ (Paytm) જેવી એપ્સ સામાન્ય રીતે હેલ્પ અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન સપોર્ટના વિકલ્પો આપે છે.

આના દ્વારા ગ્રાહક કોઈ ખાસ પેમેન્ટ સંબંધિત સમસ્યાની રિપોર્ટ કરી શકે છે. તમારી પેમેન્ટ હિસ્ટ્રીમાંથી સંબંધિત ટ્રાન્ઝેક્શન ખોલો અને ત્યાં આપેલા હેલ્પ અથવા ડિસ્પ્યુટ વિકલ્પને જુઓ. પેમેન્ટની વિગતો અને ટ્રાન્ઝેક્શન ID ને સુરક્ષિત રાખો કારણ કે ફરિયાદ કરતી વખતે તેની જરૂર પડી શકે છે.

તમે તમારી બેંકનો પણ સંપર્ક કરી શકો છો

1. જો ગ્રાહકોને લાગે છે કે, ડિજિટલ પેમેન્ટના સંબંધમાં કોઈ ખોટો ચાર્જ લાદવામાં આવી રહ્યો છે, તો તેઓ પોતાની બેંકનો સંપર્ક કરી શકે છે.
2. બેંકની કસ્ટમર કેર સર્વિસ તમને સાચી ફરિયાદ અથવા વિવાદ પ્રક્રિયા વિશે માહિતી આપી શકે છે.
3. બેંકનો સંપર્ક કરતી વખતે ટ્રાન્ઝેક્શન ID, પેમેન્ટની તારીખ, રકમ અને મર્ચન્ટની માહિતી સાથે રાખો.

જો બિલમાં રકમ ઉમેરી દેવામાં આવી હોય તો શું કરવું?

જો કોઈ મર્ચન્ટ બળજબરીથી બિલમાં UPI થી જોડાયેલી વધારાની રકમ ઉમેરે છે, તો ગ્રાહક નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઈનનો પણ સંપર્ક કરી શકે છે. 1915 પર કોલ કરીને અથવા ઓનલાઈન ફરિયાદ પ્રક્રિયા દ્વારા નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઈનમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.

પરિસ્થિતિના આધારે, કોઈ ગ્રાહક પાસેથી માત્ર એટલા માટે વધારાની રકમ વસૂલવી, કારણ કે તેમણે પેમેન્ટની કોઈ ખાસ પદ્ધતિ પસંદ કરી છે; જે ઉપભોક્તા સંરક્ષણ (કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન) નો મુદ્દો બની શકે છે. ગ્રાહકોએ બિલ, પેમેન્ટની પહોંચ, સ્ક્રીનશોટ અને અન્ય કોઈ પુરાવા સાચવીને રાખવા જોઈએ જેનાથી ખબર પડે કે, વધારાની રકમની માંગણી કરવામાં આવી હતી.

UPI AutoPay થી SIP, Insurance કે Bill ભરો છો? 15 ઓક્ટોબરના નવા નિયમથી તમારા ખિસ્સા પર શું અસર પડશે?