પેટ્રોકેમિકલ્સ પર સરકારે આપી આ મોટી માહિતી, જાણો પેટ્રોકેમિકલ્સ એટલે શું
ભારત ઝડપથી પેટ્રોકેમિકલ્સ પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. જેમ જેમ વૃદ્ધિ વધી રહી છે તેવી જ રીતે દેશમાં આગામી દાયકામાં તેની માંગ પણ વધવાનો અંદાજ છે.
ભારત ઝડપથી પેટ્રોકેમિકલ્સ પ્રવૃત્તિઓનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. જેમ જેમ વૃદ્ધિ વધી રહી છે તેવી જ રીતે દેશમાં આગામી દાયકામાં તેની માંગ પણ વધવાનો અંદાજ છે. આ દરમિયાન સરકાર તરફથી સંસદના ચોમાસુ સત્રમાં માહિતી આપવામાં આવી છે કે, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ભારતે પેટ્રોકેમિકલ્સની કેટલી આયાત કરી છે. આ સાથે એ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, શું આટલા વર્ષોમાં પેટ્રોકેમિકલ્સ અને અન્ય રસાયણોના સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો છે.
સરકાર પાસેથી 3 વર્ષનું રિપોર્ટ કાર્ડ માંગવામાં આવ્યું
વિપક્ષ વતી સરકારને પૂછવામાં આવ્યું કે, શું છેલ્લા 3 વર્ષ દરમિયાન રસાયણો અને પેટ્રોકેમિકલ્સની આયાતમાં વધારો થયો છે? છેલ્લા 3 વર્ષ દરમિયાન દેશમાં પેટ્રોકેમિકલ્સ અને રસાયણોના સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો છે કે કેમ તે અંગે સરકાર પાસેથી જાણવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સાથે સરકારને આ આયાત પર કોવિડ-19 રોગચાળાની અસર વિશે પણ પૂછવામાં આવ્યું હતું. સરકાર વતી રસાયણ અને ખાતર મંત્રી મનસુખ માંડવીયાએ આ અંગે સંપૂર્ણ માહિતી આપી હતી.
ભારતે કેટલી આયાત કરી?
તેમણે કહ્યું કે, વર્ષ 2018-19માં ભારતે 3,94,834 કરોડના રસાયણો અને પેટ્રોકેમિકલ્સની આયાત કરી હતી. આ સિવાય 2019-20માં 35,9660 કરોડ રૂપિયા અને વર્ષ 2020-21માં 37,3708 કરોડ રૂપિયાની આયાત થઈ હતી. તેમણે કહ્યું કે આયાતના પ્રમાણમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાની તુલનામાં કોવિડ-19 રોગચાળાને કારણે, 2019-2020ની સરખામણીમાં 2020-2021માં આયાતમાં વધારો થયો છે.
પરંતુ તે 2018-2019 કરતા ઓછું છે. મનસુખ માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે, વર્ષ 2018-19ની સરખામણીમાં 2020-21માં મુખ્ય રસાયણો અને પેટ્રોકેમિકલ્સનું સ્થાનિક ઉત્પાદન વધ્યું છે. જો કે, 2019-20ની સરખામણીમાં 2020-21માં સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. તેમણે આની પાછળનું કારણ કોવિડ-19 રોગચાળો ગણાવ્યો હતો.
પેટ્રોકેમિકલ શું છે?
પેટ્રોકેમિકલ એ એક રસાયણ છે જે પેટ્રોલિયમ અથવા કુદરતી ગેસમાંથી મેળવવામાં આવે છે. આ રસાયણો સામાન્ય રીતે રિફાઇનિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન કાઢવામાં આવે છે. કારણ કે ક્રૂડ તેલ અને ગેસ નિસ્યંદિત અથવા ક્રેક કરવામાં આવે છે. અને તેનો ઉપયોગ વિવિધ રીતે થઈ શકે છે. મી સદીમાં ઔદ્યોગિક ક્રાંતિએ લોકોને પેટ્રોકેમિકલ્સ સહિત અનેક ઉત્પાદનોથી વાકેફ કર્યા. આ રસાયણોની માંગ સતત વધી રહી છે કારણ કે લોકો આવા ઉત્પાદનો માટે વધુ નવા ઉત્પાદનો વિકસાવી રહ્યા છે. વિશ્વભરમાં આવા રસાયણોનું ઉત્પાદન કરતી રિફાઇનરીઓ છે.
તે શેના માટે વપરાય છે
તેઓ પ્લાસ્ટિક, સાબુ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ખાતર, જંતુનાશકો, ડિટર્જન્ટ, ફ્લોરિંગ, સોલવન્ટ અને ઇપોક્સી જેવા ઉત્પાદનોમાં વપરાય છે. કૃત્રિમ રેસા, રબર અને અન્ય વસ્તુઓ પણ પેટ્રોકેમિકલ્સમાંથી બનાવવામાં આવે છે. આ સિવાય મોટા ભાગના લોકો સ્ટીયરિંગ વ્હીલ બનાવવા માટે વપરાતા પ્લાસ્ટિક, ઉનના જેકેટમાં વપરાતા સિન્થેટીક ફાઈબર માટે પણ તેનો ઉપયોગ કરે છે.
આ પણ વાંચો: Tokyo Olympics 2020 : ભારત-પાકિસ્તાનના ખેલાડી ઓલિમ્પિકમાં ટકરાશે, જાણો ક્યારે અને કઈ રમતમાં થશે ટક્કર
