ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ લોન સંબંધિત નિયમો કડક કર્યા છે. RBI એ નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFCs) દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતા ક્રેડિટ કાર્ડ અને ‘ફ્લેક્સી-લોન’ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આનો અર્થ એ થાય કે બજાજ ફાઇનાન્સ અને Bajaj Finserv જેવી કંપનીઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી ક્રેડિટ કાર્ડ સેવાઓ બંધ કરવામાં આવશે અથવા સંપૂર્ણપણે ફરીથી ડિઝાઇન કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

જોકે, આ પગલાથી NBFCs પર કોઈ અસર થશે નહીં જેમને ક્રેડિટ કાર્ડ જાહેર કરવા માટે RBI અધિકૃતતા મળી ગઈ છે. આ દરખાસ્તની જાહેરાત પછી, બજાજ ફાઇનાન્સના શેર શુક્રવારે 5.84% ઘટીને ₹1,078 થઈ ગયા. દરમિયાન, L&T ફાઇનાન્સના શેરમાં પણ 2.73% નો ઘટાડો નોંધાયો હતો.

કઈ લોન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે?

RBI એ ખાસ કરીને ‘રિવોલ્વિંગ ક્રેડિટ’ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ શ્રેણી એવી લોનને આવરી લે છે જે એક નિર્ધારિત ક્રેડિટ મર્યાદામાં કાર્યરત હોય છે, જેનાથી ઉધાર લેનારાઓ વારંવાર ભંડોળ ઉપાડી શકે છે, તેમને ચૂકવી શકે છે અને ફરીથી ઉધાર લઈ શકે છે. મર્યાદામાં વધારો પણ કરી શકે છે. ક્રેડિટ કાર્ડ સેવાઓ આ શ્રેણી હેઠળ આવે છે.

ટર્મ લોન જાહેર કરવાની પરવાનગી

આગળ વધતાં, NBFCs ફક્ત ‘ટર્મ લોન’ ઓફર કરી શકશે – નિશ્ચિત મુદતવાળા લોન જ્યાં ચોક્કસ રકમનું વિતરણ કરવામાં આવે છે અને નિર્ધારિત EMI શેડ્યૂલ અથવા ચુકવણી યોજના અનુસાર ચુકવણી કરવામાં આવે છે. એકવાર મંજૂર થયા પછી, લોન મર્યાદા વધારી શકાતી નથી. આ પ્રતિબંધ NBFCs પર લાગુ થશે નહીં જેમની પાસે પહેલાથી જ RBI ક્રેડિટ કાર્ડ જારી કરવા માટે અધિકૃતતા ધરાવે છે.

આ નિયમની અસર શું છે?

બજાજ ફાઇનાન્સ અને ડિજિટલ ધિરાણ એપ્લિકેશન્સ જેવી મુખ્ય NBFCs જે ‘ફ્લેક્સી લોન’ અથવા ‘ક્રેડિટ લાઇન્સ’ જેવી સેવાઓ પ્રદાન કરે છે તેમને તેમના ઉત્પાદનોને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ડિઝાઇન કરવા પડશે. ગ્રાહકોને વારંવાર ફરીથી વાપરી શકાય તેવી ક્રેડિટ ઍક્સેસ કરવાની મંજૂરી આપતી સુવિધા હવે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવશે. ફ્લેક્સી-ક્રેડિટનો લાભ લેવાને બદલે, ગ્રાહકોએ દર વખતે નવી ટર્મ લોન લેવી પડશે અથવા બેંકો અથવા અધિકૃત NBFCs દ્વારા જારી કરાયેલ ક્રેડિટ કાર્ડ પર આધાર રાખવો પડશે.

RBI એ આ નિર્ણય શા માટે લીધો?

RBI ના આ નવા પ્રસ્તાવ પાછળ એક ચોક્કસ કારણ છે. કેન્દ્રીય બેંકનો હેતુ રિટેલ ક્ષેત્રમાં વધુ પડતા અને અનિયંત્રિત ઉધાર સાથે સંકળાયેલા જોખમોને રોકવાનો છે. વધુમાં, તે ધિરાણ પ્રણાલીમાં વધુ પારદર્શિતા અને મજબૂતાઈ લાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, તેથી જ તેણે આ પ્રકારની લોન પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

સરકારી કર્મચારીઓ માટે ગુડ ન્યૂઝ! DA હાઈકમાં વધારો થતા વધશે આટલો પગાર, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો