ખેડૂત આંદોલન સંઘર્ષથી ઉકેલ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, શું આજે અન્નદાતાઓનો વિરોધ સમાપ્ત થશે?

Farmer Protest: ખેડૂતોના આંદોલન અંગેના મોટા સમાચાર આજે ચંદીગઢથી આવ્યા છે. છેલ્લા ચાર કલાકથી ચાલી રહેલી મોટી બેઠક ચંદીગઢ (Chandigarh)માં હરિયાણા (Haryana)ના મુખ્યમંત્રીના નિવાસસ્થાને સમાપ્ત થઈ. એક રાઉન્ડની બેઠક પૂરી થયા બાદ બીજા રાઉન્ડમાં ખેડૂતોની માગ (Farmers Demand) પર ચર્ચા થઈ હોવાના અહેવાલ છે. જોકે સીએમ મનોહર લાલની ખેડૂતો સાથેની બેઠક અનિર્ણિત રહી છે.  મળનારી બેઠકમાં ભાવિ રણનીતિ અંગે વિચારણા કરવામાં આવશે તેવું ખેડૂતોનું કહેવું છે. આ બેઠકમાં સીએમ મનોહર લાલ ખટ્ટર (CM Manohar Lal Khattar) અને યુનાઈટેડ કિસાન મોરચાના પ્રતિનિધિઓએ હાજરી આપી હતી. 

ગુરનામ સિંહ ચદુની, રાકેશ બેન્સ, રામપાલ ચહલ, રતન માન, જરનૈલ સિંહ, જોગીન્દર નૈન, ઈન્દરજીત અને અભિમન્યુ કોહર સહિત આઠ નેતાઓએ ખેડૂતોના નેતાઓમાં હાજરી આપી હતી. ખેડૂતોની માંગ છે કે હરિયાણામાં અલગ-અલગ જગ્યાએ ખેડૂતોના આંદોલન દરમિયાન ખેડૂતો પર નોંધાયેલા કેસ પાછા ખેંચવામાં આવે અને ધરપકડ કરાયેલા ખેડૂતોને મુક્ત કરવામાં આવે. આંદોલન દરમિયાન જીવ ગુમાવનારા ખેડૂતોને હરિયાણા સરકારે વળતર આપવું જોઈએ અને પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી આપવી જોઈએ.

આંદોલન છેડવા માટે આજે કોઈ નિર્ણય આવશે?

જો કે આ દરમિયાન એવા સમાચાર પણ આવી રહ્યા છે કે આજે ખેડૂતોનું આંદોલન સમાપ્તિ તરફ આગળ વધી શકે છે. આજે દિલ્હીની સરહદથી મોટા સમાચાર આવી શકે છે. ખેડૂત નેતાઓના નિવેદનો એ સંકેત આપી રહ્યા છે કે આજે દિલ્હીની સરહદ પર એક વર્ષથી ચાલેલા આંદોલનનો અંત આવી શકે છે. એવા અહેવાલો છે કે આવતીકાલે યુનાઇટેડ કિસાન મોરચાની બેઠક પહેલા સરકાર ખેડૂતોને સમજાવશે અને ખેડૂતોની બેઠકમાં ઘર વાપસી પર મહોર મારવામાં આવશે.અમે આ ફક્ત એવું નથી કહી રહ્યા. અમારા રિપોર્ટરે દિલ્હીની બોર્ડર પર ઘણા ખેડૂત નેતાઓ સાથે વાત કરી. ખેડૂતોનું આંદોલન સમાપ્ત થવાની અટકળો વચ્ચે આજથી જ મોદી વિરોધી છાવણીમાં હોબાળો મચી ગયો હતો.

રાહુલ ગાંધીએ મૃતક ખેડૂતોના પરિવારજનોને વળતરનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો

કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ શુક્રવારે પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરી હતી, જે દરમિયાન તેઓ 403 મૃત ખેડૂતોની યાદી લઈને આવ્યા હતા. રાહુલ ગાંધીએ યાદી બતાવીને મૃત ખેડૂતોને વળતર ન આપવાના સરકારના નિર્ણય પર જોરદાર નિશાન સાધ્યું. રાહુલ ગાંધીની દલીલ હતી કે ખેડૂતોને લાખો-કરોડો રૂપિયા ન આપવા જોઈએ. જો સરકાર ખરેખર વળતર આપવા માંગતી હોય તો આ યાદી લઈને ખેડૂતોને મદદ કરી શકે છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે આ યાદી સોમવારે સંસદની અંદર રાખવામાં આવશે. TV9નાં રિપોર્ટરે પણ રાહુલ ગાંધીને મૃત ખેડૂતોના વળતર પર સીધો સવાલ પૂછ્યો હતો.

એક તરફ ખેડૂતોનું આંદોલન સમાપ્તિ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. બીજી તરફ વિપક્ષ આ મુદ્દાને જીવંત રાખવા માંગે છે. કારણ કે કૃષિ કાયદો પાછો ખેંચી લીધા બાદ વિપક્ષને ડર છે કે ખેડૂતોનો મુદ્દો હાથમાંથી નીકળી જશે. બીજી તરફ સરકાર ખેડૂતોની બાકી માંગણીઓ પર પણ વિચાર કરી રહી છે. ખેડૂત અને સરકાર વચ્ચે સમાધાનની ફોર્મ્યુલા રચાઈ રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. એટલા માટે દિલ્હી બોર્ડર પર એવા સંકેત મળી રહ્યા છે કે આવતીકાલે ખેડૂતોના આંદોલનને ખતમ કરવા માટે મોટી જાહેરાત કરવામાં આવી શકે છે.

શું આજે ખેડૂતોનું આંદોલન સમાપ્ત થશે?

આ સવાલ એટલા માટે છે કારણ કે છેલ્લા એક વર્ષથી દિલ્હીની અલગ-અલગ સરહદો પર ધરણા કરી રહેલા ખેડૂતો માટે આજનો દિવસ માત્ર મહત્વનો જ નથી પણ ઐતિહાસિક પણ છે. આજે 4 ડિસેમ્બર છે અને સંયુક્ત કિસાન મોરચાના નેતાઓ 4 ડિસેમ્બરની તારીખને આંદોલનની વાપસી માટે નિર્ણયનો દિવસ ગણાવી રહ્યા છે.

આજે સંયુક્ત કિસાન મોરચાની સૌથી મોટી બેઠક યોજાશે અને ત્યારબાદ ખેડૂતોના આંદોલન અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. જો કે, આંદોલનની વાપસીને લઈને દિલ્હીની વિવિધ સરહદો પર આંદોલન તેજ થયું છે. ઘણા ખેડૂત નેતાઓએ આંદોલન ખતમ કરવાનું મન બનાવી લીધું છે. ગામડાંઓ ઘરે ઘરે જવાની વાતો કરવા લાગ્યા છે. ખેતર કોઠારમાં પાછા ફરવા માટે ઉત્સાહિત છે. આવી સ્થિતિમાં આજે મળનારી સંયુક્ત કિસાન મોરચાની બેઠકમાં આંદોલનની સ્થિતિ અને દિશા શું રહેશે. આ સમજવા માટે, TV9 ભારતવર્ષના રિપોર્ટરે સરહદ પર કિસાન મોરચાના ઘણા નેતાઓ સાથે વાત કરી. ખાસ કરીને એવા નેતા સાથે કે જેમની મધ્યસ્થીમાં ભૂમિકા મહત્વની રહેશે.

અમે આ નેતાઓ પાસેથી જાણવાની કોશિશ કરી કે જ્યારે સંસદના શિયાળુ સત્રના પહેલા જ દિવસે ખેડૂતોના આંદોલનની સૌથી મોટી માંગને સંસદે કૃષિ કાયદાને પાછો ખેંચવાની મંજૂરી આપી. તો આજે શું થશે? બેઠકમાં હાજર રહેલા ખેડૂત આગેવાનોને પણ ખાતરી છે કે સરકારે મોટાભાગની બાબતો સ્વીકારી લીધી છે. બે માંગણીઓ પર હજુ ચર્ચા થવાની બાકી છે. એક દેશમાં ખેડૂતો પર નોંધાયેલા કેસ પરત કરવા જોઈએ અને શહીદ થયેલા ખેડૂતોને સરકારે વળતર આપવું જોઈએ. જો સરકાર આ વાત સ્વીકારશે તો આંદોલન સમાપ્ત થશે અને ખેડૂતો ઘરે પરત ફરશે.

ઘણી માંગણીઓ પર ચિત્ર સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી

બાય ધ વે, ભારતીય કિસાન મોરચાનું કહેવું છે કે એમએસપી કમિટીમાં કોણ હશે જેવી અનેક માંગણીઓ પર ચિત્ર સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી? વીજળી અધિનિયમ પર શું થશે અને આંદોલન દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા ખેડૂતોને વળતર મળશે. જો કે, ખેડૂત નેતા રાકેશ ટિકૈત સંકેત આપી રહ્યા છે કે ખેડૂતોનું આંદોલન હવે સંઘર્ષથી ઉકેલ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

સમાચાર એ પણ છે કે યુનાઈટેડ કિસાન મોરચા સાથે જોડાયેલા ઘણા મોટા નેતાઓ પણ માને છે કે આંદોલનનો હેતુ પૂરો થઈ ગયો છે. તેથી સંઘર્ષ ચાલુ રાખવો યોગ્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં આજે જ્યારે સંયુક્ત કિસાન મોરચાની બેઠક યોજાશે. પંજાબના ખેડૂત સંગઠનોની 32 બેચ સામેલ થશે. હરિયાણાના 26થી વધુ ખેડૂત સંગઠનોના નેતાઓ આવશે. તેઓ સાથે મળીને આંદોલન ખતમ કરવા માટે જ અભિપ્રાય લેશે.