Breaking News: દેશભરની શાળાઓથી 50 મીટરના વિસ્તારમાં હવે ચિપ્સ અને ઠંડા પીણાં વેચી શકાશે નહીં, જાણો કેમ લેવાયો આ મોટો નિર્ણય

શાળાની ઘંટડી વાગતા જ કેન્ટીનની બહાર ચિપ્સ, કુરકુરે, ઠંડા પીણાં, સમોસા અને બર્ગર ખરીદવા માટે બાળકોની ભીડ જોવા મળે છે. જોકે, બાળકોમાં વધતી સ્થૂળતા અને બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાવાની આદતોને ધ્યાનમાં રાખીને શાળાઓની આસપાસનું આ દૃશ્ય બદલાઈ શકે છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) દ્વારા શાળાઓની આસપાસ એવા ખોરાકના વેચાણ અંગેના નિયંત્રણોને વધુ અસરકારક બનાવવાની દિશામાં કામ થઈ રહ્યું છે, જેમાં ચરબી, ખાંડ અને મીઠાનું પ્રમાણ વધુ હોય છે.

50 મીટરની ત્રિજ્યામાં HFSS ખોરાક પર નિયંત્રણ

પ્રસ્તાવિત કવાયતમાં શાળાઓની 50 મીટરની ત્રિજ્યામાં હાઈ ફેટ, સોલ્ટ એન્ડ શુગર એટલે કે HFSS શ્રેણીમાં આવતા ખોરાકના વેચાણ પર નિયંત્રણો કડક બનાવવાની વાત છે. તેમાં ચિપ્સ, ચોક્કસ પેકેજ્ડ નાસ્તા, ખાંડવાળા પીણાં, ચોકલેટ તેમજ વધુ મીઠું, ખાંડ કે ચરબી ધરાવતા અન્ય ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થઈ શકે છે. જોકે, કયા ચોક્કસ ઉત્પાદન અથવા બ્રાન્ડ પર નિયંત્રણ લાગુ પડશે તે તેની પોષણ રચના અને લાગુ પડતા નિયમો આધારે નક્કી થશે.

બાળકોને જંક ફૂડથી દૂર રાખવાનો પ્રયાસ

આ કવાયતનો હેતુ બાળકોને તમામ પ્રકારના ખોરાકથી દૂર રાખવાનો નથી, પરંતુ શાળાની આસપાસ વધુ પડતા HFSS ખોરાકની સરળ ઉપલબ્ધતા ઘટાડવાનો છે. શાળાની નજીક મળતો નાસ્તો બાળકોની રોજિંદી ખાવાની આદતોનો ભાગ બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં શાળાની આસપાસનું ખોરાકનું વાતાવરણ બદલવાથી બાળકોને વધુ પૌષ્ટિક વિકલ્પો તરફ વાળવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.

બાળકોની વધતી સ્થૂળતા ચિંતાનો વિષય

બાળકોમાં સ્થૂળતા વિશ્વના અનેક દેશો માટે આરોગ્ય સંબંધિત પડકાર બની રહી છે. ભારતમાં પણ બદલાતી જીવનશૈલી, શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો અને વધુ કેલરીવાળા ખોરાકની સરળ ઉપલબ્ધતાને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. FSSAIની કવાયત માત્ર જંક ફૂડના વેચાણ પર નિયંત્રણ પૂરતી મર્યાદિત નથી. શાળાઓમાં સ્વસ્થ ખોરાક અંગે જાગૃતિ વધારવા અને બાળકોને પૌષ્ટિક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ કરાવવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

દુકાનદારો અને કેન્ટીન સંચાલકો પર અસર

જો શાળાઓની આસપાસ HFSS ખોરાકના વેચાણ અંગે નિયંત્રણો વધુ કડક બને છે તો તેની અસર શાળાની કેન્ટીન, શેરી વિક્રેતાઓ અને નજીકની દુકાનો પર પડી શકે છે. આવા વેપારીઓને ચિપ્સ, મીઠાં પીણાં અને અન્ય HFSS ઉત્પાદનોના બદલે સ્વસ્થ વિકલ્પો રાખવા પડી શકે છે. બીજી તરફ, ખાદ્ય કંપનીઓ પર પણ પોતાના ઉત્પાદનોમાં મીઠું, ખાંડ અને ચરબીનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે દબાણ વધવાની શક્યતા છે.

50 મીટરનો નિયમ સંપૂર્ણપણે નવો નથી

અહીં એ પણ સમજવું જરૂરી છે કે શાળા કેમ્પસ અને શાળાના દરવાજાથી 50 મીટરની અંદર HFSS ખોરાકના વેચાણ અંગે FSSAIના નિયમો અગાઉથી અસ્તિત્વમાં છે. તેથી તેને સંપૂર્ણપણે નવા રાષ્ટ્રવ્યાપી પ્રતિબંધ તરીકે જોવું યોગ્ય નથી. હાલની વ્યવસ્થાના વધુ અસરકારક અમલીકરણ અને શાળાઓની આસપાસના ખોરાકના વાતાવરણમાં સુધારો કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

મહારાષ્ટ્ર સહિત રાજ્યોમાં પણ પગલાં

બાળકોના આહારને લઈને રાજ્યો દ્વારા પણ વિવિધ સ્તરે પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે.  મહારાષ્ટ્રમાં શાળાઓમાં અને તેની આસપાસ HFSS ખોરાકના વેચાણ તથા પ્રમોશન અંગે કડક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરે આવા પ્રયાસોનો મુખ્ય હેતુ બાળકોને બિનઆરોગ્યપ્રદ ખોરાકની સરળ ઉપલબ્ધતા ઘટાડવાનો અને સ્વસ્થ વિકલ્પોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

અંતિમ નિર્ણય બાદ જ અમલીકરણ સ્પષ્ટ થશે

શાળાઓની આસપાસ જંક ફૂડની ઉપલબ્ધતા ઘટાડવાની સાથે બાળકો અને વાલીઓમાં સ્વસ્થ આહાર અંગે જાગૃતિ વધારવાની જરૂરિયાત પણ નિષ્ણાતો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, પ્રસ્તાવિત ફેરફારોની અંતિમ રૂપરેખા, કયા ઉત્પાદનોને HFSS શ્રેણીમાં ગણવામાં આવશે અને તેનો અમલ ક્યારથી થશે તે અંગેની સ્થિતિ સંબંધિત સત્તાવાર નિર્ણય અને આદેશ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. તેથી હાલ તેને દરખાસ્ત અને નિયમોના વધુ અસરકારક અમલીકરણની દિશામાં ચાલી રહેલી કવાયત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

આ પણ વાંચો- Breaking News : Asian Games 2026માં ભારતે 2 મિનિટમાં ગોલ્ડ અને સિલ્વર મેડલ જીત્યા, મેડલ ટેલીમાં લાંબી છલાંગ લગાવી