અદભૂત, અવિશ્વસનીય ! ન તો સોનું, ન તો ચાંદી, ન તો હીરા… આ છે દુનિયાની સૌથી કિંમતી વસ્તુ, કિંમત જાણશો તો હૃદયના ધબકારા વધી જશે

શું તમે ક્યારેય કલ્પના કરી છે કે, માત્ર એક ગ્રામ પદાર્થ વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી ઊર્જા ઉત્પન્ન કરી શકે છે? હા, આ જે પદાર્થ છે, તેને ‘એન્ટિમેટર’ કહેવામાં આવે છે. જો આ એક ગ્રામ વિસ્ફોટ થાય, તો તેમાંથી નીકળતી ઊર્જા ચાર હિરોશિમા પરમાણુ બોમ્બ જેટલી હશે.

બીજું કે, આની કિંમત પ્રતિ ગ્રામ આશરે 62.5 લાખ કરોડ રૂપિયા ($62.5 ટ્રિલિયન) એટલે કે માત્ર એક ગ્રામનો ખર્ચ ભારતના સમગ્ર વાર્ષિક બજેટ (લગભગ 50 લાખ કરોડ રૂપિયા) કરતા અનેક ગણો વધારે છે.

‘એન્ટિમેટર’ શું છે?

• આપણું બ્રહ્માંડ (તમે, હું, હવા, પાણી, સૂર્ય બધું જ) સામાન્ય પદાર્થ (Matter) થી બનેલું છે. જો કે, ‘એન્ટિમેટર’ એવા કણોથી બનેલું છે, જે તેની બરાબર વિરુદ્ધ છે.
• ઇલેક્ટ્રોનનો ચાર્જ નેગેટિવ (-) હોય છે પરંતુ એન્ટી-ઇલેક્ટ્રોન (પોઝિટ્રોન)નો ચાર્જ પોઝિટિવ (+) હોય છે.
• પ્રોટોનનો ચાર્જ પોઝિટિવ (+) હોય છે, જ્યારે એન્ટી-પ્રોટોનનો ચાર્જ નેગેટિવ (-) હોય છે.

આ સિવાય જ્યારે એન્ટિમેટર અને સામાન્ય પદાર્થ ભેગા થાય છે, ત્યારે 100% દ્રવ્ય ઊર્જા (Mass Energy) માં રૂપાંતરિત થઈ જાય છે. ટૂંકમાં કોઈ રાખ નહીં, કોઈ ધુમાડો નહીં… માત્ર પ્રકાશ અને ગરમી.

અત્યાર સુધીમાં કેટલા એન્ટિમેટરનું ઉત્પાદન થયું છે?

વર્ષ 1995 થી 2025 સુધી, વિશ્વભરમાં ફક્ત 10 નેનોગ્રામ એન્ટિમેટરનું ઉત્પાદન થયું છે. હવે આટલી માત્રામાં તો, એક સેકન્ડ માટે પણ લાઇટ બલ્બ ચાલુ થશે નહીં પરંતુ ખાસ વાત એ છે કે, તેને બનાવવા માટે અબજો રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે.

‘એન્ટિમેટર’ ક્યાં બને છે?

• CERN (સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ-ફ્રાન્સ સરહદ) – વિશ્વનું સૌથી મોટું મશીન, LHC (27 કિલોમીટર લાંબુ)
• Fermilab, USA
• GSI હેલ્મહોલ્ટ્ઝ સેન્ટર, જર્મની

અહીં કણોને પ્રકાશની ગતિના 99.999% સુધી તેજ કરવામાં આવે છે અને પછી તેમને ટકરાવવામાં આવે છે. આ ટકરાવથી થોડા સમય માટે એન્ટિમેટરના કણો બને છે.

‘એન્ટિમેટર’ કેવી રીતે રાખવામાં આવે છે?

1. એન્ટિમેટરને કોઈપણ સપાટી સાથે ટકરાવા દેવું જોઈએ નહીં, જો આવું થશે તો તે ફાટી જશે.
2. ખૂબ જ ઠંડુ, આશરે -273°C (Absolute Zero ની નજીક).
3. મજબૂત ચુંબકીય અને વિદ્યુત ક્ષેત્રમાં હવામાં તરતું (Penning Trap).
4. સતત દેખરેખ હેઠળ, દર સેકન્ડે લાખો વખત તપાસવામાં આવે છે.

વિશ્વ રેકોર્ડ: વર્ષ 2011 માં, CERN એ 309 એન્ટી-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને 16 મિનિટ 40 સેકન્ડ સુધી જીવંત રાખ્યા હતા.

ભવિષ્યની સંભાવનાઓ

1. અંતરિક્ષ યાત્રા: આજે મંગળ સુધી પહોંચવામાં 7-9 મહિના લાગે છે પરંતુ એન્ટીમેટર રોકેટથી માત્ર 1 મહિનામાં પહોંચી શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે, ફક્ત 10 મિલિગ્રામથી આખું અંતરિક્ષ યાન પ્લૂટો સુધી જઈ શકે છે.
2. પાવર સ્ત્રોત: 1 ગ્રામ એન્ટિમેટર + 1 ગ્રામ સામાન્ય પદાર્થ = 43 કિલોટન TNT જેટલી ઊર્જા, જેથી આખા ભારતને 10-12 દિવસ સુધી વીજળી મળી શકે છે.
3. કેન્સરની સારવાર: PET સ્કેનમાં પોઝિટ્રોન પહેલેથી જ વપરાય છે. ભવિષ્યમાં, કેન્સરના કોષોને વધુ ચોક્કસ રીતે નિશાન બનાવવા માટે એન્ટિ-પ્રોટોનનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

આટલું મોંઘુ કેમ?

• LHC ને 1 ગ્રામ ઉત્પન્ન કરવામાં 1 મિલિયન વર્ષ લાગશે. પ્રયોગની એક સેકન્ડનો ખર્ચ લાખો ડોલર છે. તેથી, અત્યાર સુધી ઉત્પન્ન થયેલ રકમ અબજો ડોલરની છે.
• 1 ગ્રામ બનાવવા માટે LHC ને 10 લાખ વર્ષ સુધી ચલાવવું પડશે. એક સેકન્ડના પ્રયોગમાં જ લાખો રૂપિયા ખર્ચાય છે. આથી અત્યાર સુધી બનેલી માત્રાની કિંમત અબજો ડોલરમાં છે.

રસપ્રદ તથ્યો

1. બિગ બેંગ સમયે Matter અને Antimatter બંને સમાન માત્રામાં હતું પરંતુ હવે એન્ટિમેટર લગભગ ગાયબ થઈ ગયું છે.
2. જો 1 ગ્રામ એન્ટિમેટર પૃથ્વી પર પડે, તો એક આખું શહેર ઉડીને ખાખ થઈ જશે.

‘Antimatter’ ક્યાં છે?

હાલના સમયમાં એન્ટિમેટર ફક્ત પ્રયોગશાળાઓમાં જ જોવા મળે છે પરંતુ ભવિષ્યમાં તે સમગ્ર માનવ સભ્યતા (Human Civilization) ને બદલી શકે છે. સરળ રીતે કહીએ તો, જ્યારે તેને સુરક્ષિત અને સસ્તી રીતે બનાવવું તેમજ સંગ્રહવું શક્ય બનશે, ત્યારે તે દુનિયાનો સૌથી કિંમતી ખજાનો બનશે. નાનાં અરીસામાં તરતું ઝગમગતું એન્ટીમેટર, સોના-હીરાથી પણ વધારે મૂલ્યવાન હશે.