Pakistan Economy: પાકિસ્તાનની હાલત ‘કડકે તો કડકે પર મહારાજા કે લડકે’ જેવી, GDP શૂન્ય થઈ ગઈ પણ સંરક્ષણ બજેટમાં 13%નો વધારો !

એવું કહેવાય છે કે સંકટના સમયે વ્યક્તિ દરેક પૈસો સમજદારીપૂર્વક ખર્ચે છે. પાકિસ્તાનમાં કોઈ અણસાર નથી. તેમના માટે તો ‘કડકે તો કડકે પર મહારાજા કે લડકે’ કહેવત સાબિત થાય છે. આર્થિક સંકટ વચ્ચે પણ પાકિસ્તાન નાગરિકો પર ખર્ચ કરવાને બદલે સંરક્ષણ પાછળ વધુ ખર્ચ કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા માત્ર 0.29 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. નાગરિકોની કમાણીમાં 11 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થામાં સર્વિસ સેક્ટરનો સૌથી મોટો ફાળો 60 ટકા છે. આ ક્ષેત્રે માત્ર 0.8 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. આ ઉપરાંત પૂર્વ પીએમ ઈમરાન ખાનને આ માટે જવાબદાર ગણવામાં આવી રહ્યા છે.

આર્થિક સંકટ વચ્ચે પાકિસ્તાન સરકારે સંરક્ષણ બજેટમાં 13 ટકાનો વધારો કર્યો છે. પાકિસ્તાન સરકારે સંરક્ષણ પાછળ ખર્ચ કરવા માટે 1.8 ટ્રિલિયન રૂપિયા ફાળવ્યા છે. આ કુલ જીડીપીના 1.7 ટકા છે. ગયા વર્ષે સરકારે સંરક્ષણ બજેટ તરીકે 1.57 ટ્રિલિયન રૂપિયા ફાળવ્યા હતા. બાદમાં તેને વધારીને રૂ. 1.59 ટ્રિલિયન કરવામાં આવી હતી. આ નાણાં આગામી એક વર્ષમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ખર્ચવામાં આવશે.

હંમેશા એવો ટ્રેન્ડ રહ્યો છે કે પાકિસ્તાનમાં સેનાને સૌથી વધુ રકમ આપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, આ વખતે સેના માટે 824 અબજ રૂપિયાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. એરફોર્સને 368 અબજ રૂપિયા અને નેવીને 188 અબજ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા છે. તાજેતરના બજેટમાં સામાન્ય નાગરિકોને સાઈડલાઈન કરવામાં આવ્યા છે. આ સંકટમાં ભૂતપૂર્વ સૈનિકો માટે પેન્શનમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ઉદાહરણ તરીકે, પેન્શન માટે 563 અબજ રૂપિયાની ફાળવણી છે, જે ગયા વર્ષે 446 અબજ રૂપિયાની સરખામણીએ છે, જે 26 ટકા વધુ છે.

સંરક્ષણ બજેટનું વિભાજન દર્શાવે છે કે સંરક્ષણ વહીવટ માટે રૂ. 5.4 અબજ, કર્મચારીઓ સંબંધિત ખર્ચ માટે રૂ. 705 અબજ, કામગીરી માટે રૂ. 442 અબજ, ભૌતિક સંપત્તિ માટે રૂ. 461 અબજ અને નાગરિક કાર્યો માટે રૂ. 195 અબજની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી. ફાળવવામાં આવેલ છે.

પાકિસ્તાનના જીડીપીમાં માત્ર 0.29 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. આ કટોકટીમાં પણ કૃષિ ક્ષેત્રે 1.55 ટકાની વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી. તે જ સમયે, ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે 2.94 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. દરમિયાન, સેવા ક્ષેત્ર, જે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થામાં 60 ટકા યોગદાન આપે છે, તેમાં 0.86 ટકા વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થામાં 0.5 ટકા વૃદ્ધિનો અંદાજ મૂક્યો હતો. તેનાથી પણ ઓછો વિકાસ થયો છે. આંકડાઓ અનુસાર પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા હાલમાં 84,657 અબજ રૂપિયા છે.