
નવા વર્ષની શરૂઆત કેરેબિયન ક્ષેત્ર માટે નોંધપાત્ર તણાવ લઈને આવી છે. અથવા એમ કહી શકાય કે, નવા વર્ષની શરૂઆત એક દેશ માટે કમનસીબ સાબિત થઈ. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશને અનુસરીને ત્રણેય યુએસ સશસ્ત્ર દળોએ એકસાથે વેનેઝુએલા પર મોટો હુમલો કર્યો. વેનેઝુએલા આ અચાનક અને મોટા હુમલાનો જવાબ આપી શક્યું નહીં. હુમલા પછીના સૌથી આઘાતજનક સમાચાર એ હતા કે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાક્રમે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ભૂકંપ સર્જ્યો હતો.
વેનેઝુએલા પરના આ હુમલા પછી ક્યુબા સૌથી મોટા ખતરાનો સામનો કરી રહ્યું છે. ખરેખર ટ્રમ્પે ગયા વર્ષે ઓછામાં ઓછા દસ વખત ક્યુબાને ધમકી આપી છે. ફરી એકવાર ટ્રમ્પે એ જ વાતનું પુનરાવર્તન કર્યું છે. ક્યુબા આગળ છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે વેનેઝુએલા પછી ક્યુબા આગળ હોઈ શકે છે. ક્યુબાના રાષ્ટ્રપતિ મિગુએલ ડિયાઝ-કેનેલે આ ધમકીઓનો જવાબ આપ્યો છે, દેશની સાર્વભૌમત્વનું રક્ષણ કરવાનો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ક્યુબા ગંભીર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. વેનેઝુએલામાંથી તેલ પુરવઠો સ્થગિત થવાથી ઇંધણની તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે, જેનાથી પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે. નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ બાદ ક્યુબાનો મુખ્ય ઉર્જા પુરવઠો સંપૂર્ણપણે કાપી નાખવામાં આવ્યો હતો.
વાસ્તવમાં અમેરિકાનો ક્યુબા પ્રત્યે દુશ્મનાવટનો ઇતિહાસ લગભગ 67 વર્ષ જૂનો છે. જ્યારે ફિડેલ કાસ્ટ્રોએ 1959માં ક્રાંતિનું નેતૃત્વ કર્યું અને ક્યુબામાં સત્તા સંભાળી ત્યારે તેમણે અમેરિકન કંપનીઓની જમીન અને કારખાનાઓ કબજે કરી અને સોવિયેત યુનિયન સાથે જોડાણ કર્યું. અમેરિકા આનાથી વિરુદ્ધ નહોતું અને તેણે ક્યુબા પર આર્થિક નાકાબંધી લાદી જે આજે પણ ચાલુ છે. અમેરિકાએ ઘણી વખત ફિડેલ કાસ્ટ્રોની હત્યા કરવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો, પરંતુ બધા પ્રયાસો નિષ્ફળ ગયા. 1962માં, ક્યુબન મિસાઇલ કટોકટી સર્જાઈ. ક્યુબામાં રશિયન પરમાણુ મિસાઇલો મૂકવામાં આવી, જેના કારણે વિશ્વ પરમાણુ યુદ્ધની અણી પર આવી ગયું. ત્યારથી અમેરિકા ક્યુબાને સામ્યવાદી ખતરો માનતું આવ્યું છે. ઓબામાના કાર્યકાળ દરમિયાન કેટલાક સુધારા કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ટ્રમ્પે ફરીથી કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હવે, ક્યુબા અમેરિકાના આક્રમણના ભયનો સામનો કરી રહ્યું છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છેલ્લા એક વર્ષથી ક્યુબાનો પીછો કરી રહ્યા છે. આ માટે અનેક કારણો આપવામાં આવી રહ્યા છે. ટ્રમ્પનો આરોપ છે કે ક્યુબા હંમેશા રશિયા, ચીન અને ઈરાન સાથે જોડાયેલું રહ્યું છે અને ક્યુબાએ આતંકવાદીઓને ટેકો આપ્યો છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્પ વારંવાર ક્યુબા પર હુમલો કરવાની ધમકી આપી રહ્યા છે. દરમિયાન, ટ્રમ્પ એવો પણ દાવો કરે છે કે તેઓ શાંતિપ્રિય રાષ્ટ્રપતિ છે, જે વિશ્વમાં શાંતિ લાવે છે. 29 જાન્યુઆરીના રોજ, ટ્રમ્પે ક્યુબા અંગે એક કાર્યકારી આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેમાં તેમણે ક્યુબાને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ખતરો ગણાવ્યો.
ક્યુબા વેનેઝુએલાથી ઉર્જા પુરવઠો મેળવે છે. વેનેઝુએલા પર અમેરિકાના કડક પગલાં પછી ક્યુબા ઉર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. આના કારણે 16 માર્ચે મોટો બ્લેકઆઉટ થયો, જેનાથી લાખો લોકો પ્રભાવિત થયા. છેલ્લા ચાર મહિનામાં ત્રણ મોટા પાવર પ્લાન્ટ પર કટોકટી વધુ ઘેરી બની છે. વેનેઝુએલામાંથી આશરે 30% તેલ પુરવઠો ગુમાવવાને કારણે ક્યુબા આ કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. ક્યુબાના અર્થતંત્રમાં આશરે 15% ઘટાડો થયો છે. ઇંધણ સંકટથી પરિવહન અને ઉદ્યોગ પણ પ્રભાવિત થયા હોવાનું કહેવાય છે. ક્યુબા લાંબા સમયથી તેલના બદલામાં વેનેઝુએલામાં ડોકટરો અને તબીબી સહાય મોકલી રહ્યું છે, પરંતુ આ સંતુલન હવે તૂટી ગયું છે.
વેનેઝુએલા પરના હુમલા અને ક્યુબા સામેના તેના આક્રમક વલણથી સમગ્ર લેટિન અમેરિકામાં અસ્થિરતા વધી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય હવે ચિંતિત છે કે આ તણાવ મોટા લશ્કરી સંઘર્ષમાં પરિણમી શકે છે. વેનેઝુએલા પછી ક્યુબા સામે સંભવિત કાર્યવાહીના સંકેતોએ વૈશ્વિક રાજકારણમાં નવા તણાવ પેદા કર્યા છે. આગામી દિવસોમાં, યુએસ વ્યૂહરચના અને ક્યુબાનો પ્રતિભાવ આ કટોકટીનો માર્ગ નક્કી કરશે.
TMC સાંસદ મહુવા મોહિત્રાનો ગુજરાતીઓ પર પ્રહાર: અપમાનજનક નિવેદનથી ભડક્યો રોષ, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો