
મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે કહ્યું હતું કે તેઓ યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે ઈરાનના નવા પ્રસ્તાવની સમીક્ષા કરશે. “હું તમને તેના વિશે પછીથી જણાવીશ,” તેમણે એર ફોર્સ વનમાં સવાર થતા પહેલા કહ્યું. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પોસ્ટ કર્યું હતું કે, “હું ઈરાને અમને મોકલેલી યોજનાની સમીક્ષા ટૂંક સમયમાં કરીશ, પરંતુ મને નથી લાગતું કે તે સ્વીકાર્ય હશે કારણ કે તેમણે છેલ્લા 47 વર્ષોમાં માનવતા અને વિશ્વ સાથે જે કર્યું છે તેના માટે તેમણે પૂરતું ચૂકવણું કર્યું નથી.”
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડની નજીકના ગણાતા બે અખબારોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે, ઈરાને અમેરિકાના નવ-પોઇન્ટ પ્રસ્તાવના જવાબમાં પાકિસ્તાન દ્વારા 14-પોઇન્ટ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ઈરાન પરનો નાકાબંધી હટાવવાની માંગણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
ટ્રમ્પે આ અઠવાડિયે ઈરાનના પાછલો પ્રસ્તાવ નકાર્યો હતો. જોકે, વાટાઘાટો ચાલુ છે અને ત્રણ અઠવાડિયાનો યુદ્ધવિરામ ચાલુ રહે તેવું લાગે છે. યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ પર્સિયન ગલ્ફના મુખ પર સ્થિત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે એક નવી યોજના પણ રજૂ કરી છે, જેમાંથી વિશ્વનો લગભગ પાંચમો ભાગ તેલ અને કુદરતી ગેસ વેપાર પસાર થાય છે.
ઈરાની માનવાધિકાર કાર્યકર્તા નરગીસ મોહમ્મદી (50)ની હાલત ગંભીર છે, તેમના ફાઉન્ડેશન અને પરિવારે શનિવારે જણાવ્યું હતું. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ઈરાનનું ગુપ્તચર મંત્રાલય તેમને સારવાર માટે તેહરાન ખસેડવાનો વિરોધ કરી રહ્યું છે.
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા અને કાર્યકર્તા મોહમ્મદીને શુક્રવારે હાર્ટ એટેક અને બેભાન થયા બાદ ઉત્તરપશ્ચિમ ઈરાનના ઝાંજન ખાતેની એક હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના પરિવારનું કહેવું છે કે ડિસેમ્બરમાં ધરપકડ દરમિયાન તેમને મળેલા મારને કારણે તેમની તબિયત બગડી રહી હતી.
તેમના ફાઉન્ડેશને જણાવ્યું હતું કે ઝાંજન સ્થિત તબીબી ટીમોએ કોઈપણ સારવાર પહેલાં તેમના રેકોર્ડની વિનંતી કરી હતી અને તેમને તેહરાન ખસેડવાની ભલામણ કરી હતી. પરંતુ પેરિસમાં રહેતા તેમના પતિ, તાગી રહેમાનીએ જણાવ્યું હતું કે ગુપ્તચર મંત્રાલય એન્જીયોગ્રાફી માટે ટ્રાન્સફરનો વિરોધ કરી રહ્યું છે.
28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયા પછી, ઈરાને જહાજો પર હુમલો કરીને અને ધમકી આપીને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધી. બાદમાં તેહરાને તેના દરિયાકાંઠાની નજીકના માર્ગો દ્વારા કેટલાક જહાજોને સલામત માર્ગ આપવાની ઓફર કરી જોકે તે ક્યારેક ફી વસૂલતો હતો. શુક્રવારે, અમેરિકાએ માત્ર રોકડ જ નહીં પરંતુ ડિજિટલ સંપત્તિ, ઓફસેટ્સ, અનૌપચારિક સ્વેપ અથવા ઈરાની દૂતાવાસોમાં ચેરિટેબલ દાન અને ચુકવણી સહિત અન્ય પ્રકારની ચુકવણીઓ ટ્રાન્સફર કરવા સામે ચેતવણી આપી હતી.
અમેરિકાએ 13 એપ્રિલથી ઈરાની બંદરો પર નૌકાદળ નાકાબંધી લાદીને બદલો લીધો છે, જેનાથી તેહરાનને તેના નબળા અર્થતંત્રને ટેકો આપવા માટે જરૂરી તેલ આવકથી વંચિત રાખવામાં આવ્યું છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે શનિવારે જણાવ્યું હતું કે 48 વાણિજ્યિક જહાજોને પાછા ફરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
ઈરાને ઈઝરાયલ માટે જાસૂસી કરવાના દોષિત બે માણસોને ફાંસી આપી. ઈરાને શનિવારે કહ્યું કે તેણે ઈઝરાયલ માટે જાસૂસી કરવાના દોષિત બે માણસોને ફાંસી આપી છે. ન્યાયતંત્રના સમાચાર માધ્યમોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે યાઘુબ કરીમપોર પર ઈઝરાયલની મોસાદ ગુપ્તચર એજન્સીના અધિકારીને સંવેદનશીલ માહિતી પહોંચાડવાનો આરોપ છે, જ્યારે નાસેર બેકરઝાદેહ પર સરકાર અને ધાર્મિક નેતાઓ તેમજ નતાન્ઝ શહેર વિશે માહિતી આપવાનો આરોપ છે, જ્યાં ગયા વર્ષે ઈઝરાયલ અને અમેરિકા દ્વારા બોમ્બમારો કરવામાં આવેલા પરમાણુ સંવર્ધન પ્લાન્ટ છે.
ઈરાને તાજેતરના અઠવાડિયામાં જાસૂસી અને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓના આરોપમાં એક ડઝનથી વધુ લોકોને ફાંસી આપી છે. માનવાધિકાર જૂથો કહે છે કે ઈરાનમાં ટ્રાયલ ઘણીવાર બંધ દરવાજા પાછળ યોજાય છે, જેનાથી આરોપીઓને આરોપોને પડકારવાની તક મળતી નથી.