દેશભરમાં ATMમાંથી પૈસા ઉપાડનારા લોકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ અને કંઈક અંશે ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. જો તમે આજે અથવા આગામી દિવસોમાં ATMમાંથી પૈસા ઉપાડવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો તમારે ખાલી હાથે પાછા ફરવું પડી શકે છે. દેશના ઘણા ભાગોમાં ATM હાલમાં રોકડની તંગીનો સામનો કરી રહ્યા છે.

ATMમાં રોકડની અછત

રસપ્રદ વાત એ છે કે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના ડેટા અનુસાર, હાલમાં બજારમાં રેકોર્ડ ₹42.54 લાખ કરોડની રોકડ ચલણમાં છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં લગભગ 12% નો વધારો થયો છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, સિસ્ટમમાં પૈસાની કોઈ અછત નથી, છતાં ATM માંથી રોકડ ખતમ થઈ રહી છે. ચાલો સમજીએ કે આ પરિસ્થિતિ શું સૂચવે છે.

CATMi એ શું કહ્યું?

‘કન્ફેડરેશન ઓફ ATM ઇન્ડસ્ટ્રી’ (CATMi) ATM કેશ લોડ કરતી કંપનીઓ અને સેવા પ્રદાતાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થાએ આ કટોકટી અંગે ચેતવણી જાહેર કરી છે. અહેવાલો અનુસાર, માર્ચ અને એપ્રિલ દરમિયાન ATM ઓપરેટરોને મશીનોમાં લોડ કરવા માટે આશરે ₹94,000 કરોડની જરૂર હતી.

જોકે, તેમને માર્ચમાં જરૂરી રોકડના માત્ર 64% (₹61,000 કરોડ) અને એપ્રિલમાં ફક્ત 57% (₹54,000 કરોડ) મળ્યા. આનો અર્થ એ થયો કે બેંકો અને ઓપરેટરોને ખરેખર જરૂરી રોકડ કરતાં લગભગ અડધા રોકડનો ઉપયોગ કરવો પડ્યો.

રોકડની અછત કેમ છે?

બજારમાં વિપુલ પ્રમાણમાં પૈસા હોવા છતાં, રોકડ ATM સુધી ન પહોંચવાના બે મુખ્ય કારણો છે:

એટીએમ ચલાવવું ખોટ કરતો સાહસ બની ગયું છે: છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, વધતા ઇંધણના ભાવ, કર્મચારીઓના વેતનમાં વધારો અને કડક સુરક્ષા નિયમોને કારણે ATM જાળવવા અને રોકડ પરિવહનનો ખર્ચ વધ્યો છે.

UPI ની વધતી જતી લોકપ્રિયતા: ડિજિટલ ચુકવણી અને UPI ના આગમન સાથે, લોકો ATM માંથી ઓછી રોકડ ઉપાડી રહ્યા છે. માહિતી અનુસાર, મે મહિનામાં ATM વ્યવહારો ઘટીને 446.5 મિલિયન થઈ ગયા, જે પાછલા વર્ષના 498.4 મિલિયન હતા. વ્યવહારોમાં ઘટાડાથી એટીએમ ઓપરેટરોની કમાણીમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ મશીનોને કાર્યરત રાખવાનો ખર્ચ યથાવત છે.

ગ્રામીણ વિસ્તારો સૌથી વધુ પ્રભાવિત

રોકડની આ તંગી સૌથી વધુ તે લોકોને અસર કરશે જેઓ સંપૂર્ણપણે રોકડ પર આધાર રાખે છે. મોટા શહેરોમાં, જો એક એટીએમ ખાલી જોવા મળે છે, તો લોકો ડિજિટલ ચુકવણીઓ તરફ સ્વિચ કરી શકે છે અથવા નજીકના બીજા એટીએમ શોધી શકે છે. જો કે, ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા ખેડૂતો, નાના વેપારીઓ, વૃદ્ધો અને સરકારી યોજનાઓ અથવા પેન્શનના લાભાર્થીઓને નોંધપાત્ર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ પ્રદેશોમાં, નબળી ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટીને કારણે ડિજિટલ ચુકવણીઓ ઘણીવાર નિષ્ફળ જાય છે, અને નજીકનું વૈકલ્પિક એટીએમ ઘણા કિલોમીટર દૂર હોઈ શકે છે.

ખાલી ATM માટે બેંકોને દંડનો સામનો કરવો પડશે?

હા, આરબીઆઈના કડક નિયમો હેઠળ, જો કોઈ ATM નિર્ધારિત સમયમર્યાદા કરતાં વધુ રોકડ વિના રહે તો બેંકને દંડ થઈ શકે છે. જો કે, કેન્દ્રીય બેંક એટીએમમાં ​​રોકડ ખતમ થવાના એકલા કિસ્સાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી નથી, પરંતુ તે બેંકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે જેમના એટીએમ સતત અને લાંબા સમય સુધી ખાલી રહે છે.

આ સંદર્ભમાં, ATMમાં ​​રોકડની અછતનો અર્થ એ નથી કે દેશમાં પૈસા ખતમ થઈ ગયા છે અથવા તમારું બેંક ખાતું જોખમમાં છે; તમારા ખાતામાં તમારા ભંડોળ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે. આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવાનો સૌથી સરળ રસ્તો એ છે કે ફક્ત એક જ ATM પર અથવા ફક્ત રોકડ પર આધાર રાખવાનું ટાળો. બેકઅપ તરીકે તમારા મોબાઇલ ફોન પર UPI સક્ષમ રાખો, અને કટોકટી માટે હંમેશા તમારી સાથે અથવા ઘરે થોડી રકમ સુરક્ષિત રીતે રાખો.

Cheap Fuel : પેટ્રોલ કરતાં ₹20 સસ્તું ફ્યુઅલ લોન્ચ, હવે ઓછા ખર્ચે ટાંકી કરાવી શકશો ફુલ !, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો