નિયમોમાં થયું ઉલ્લંઘન, તો RBIએ 8 સહકારી બેંકો પર ફટકાર્યો દંડ
મહારાષ્ટ્રની વરુડ અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક, વરુડ, મધ્યપ્રદેશની ડિસ્ટ્રિક્ટ કો-ઓપરેટિવ સેન્ટ્રલ બેંક મર્યાદિત, છિંદવાડા અને મહારાષ્ટ્રની યવતમાલ અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક, યવતમાલને KYC ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ આઠ સહકારી બેંકો પર અનેક નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ દંડ ફટકાર્યો છે. ગુજરાતની મહેસાણા અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક પર 40 લાખનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. રિઝર્વ બેંકના જણાવ્યા મુજબ, મહેસાણા અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક (Mehsana Urban Co-operative Bank)ને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (કો-ઓપરેટિવ બેંકો – થાપણો પર વ્યાજ દર) નિર્દેશો, 2016 ની અમુક જોગવાઈઓનું પાલન ન કરવા બદલ દંડ કરવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્રીય બેંકે સોમવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે લોન સંબંધિત કેટલીક જોગવાઈઓના ઉલ્લંઘન માટે મહારાષ્ટ્રના ઈન્દાપુર અર્બન કોઓપરેટિવ બેંક પર 7 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.
દરમિયાન, મહારાષ્ટ્રની વરુડ અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક, વરુડ, મધ્યપ્રદેશની ડિસ્ટ્રિક્ટ કો-ઓપરેટિવ સેન્ટ્રલ બેંક મર્યાદિત, છિંદવાડા અને મહારાષ્ટ્રની યવતમાલ અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક, યવતમાલને તમારા ગ્રાહકને જાણો (KYC) ના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. આ સિવાય છત્તીસગઢ સ્ટેટ કોઓપરેટિવ બેંક મર્યાદિત, રાયપુર પર અમુક KYC જોગવાઈઓનું પાલન ન કરવા બદલ 25 લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત ગુનાની એક કો-ઓપરેટિવ બેંક અને પણજીની ગોવા સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ બેંકને પણ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.
અગાઉ આ બેંકોને દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો
આ પહેલા જુલાઈમાં રિઝર્વ બેંકે ઉત્તર પ્રદેશની બે સહકારી બેંકો પર દંડ ફટકાર્યો હતો. રિઝર્વ બેંક દ્વારા બેંકિંગ રેગ્યુલેશન એક્ટ હેઠળ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. જે સહકારી બેંકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે તેના નામ લખનૌ કો-ઓપરેટિવ બેંક અને અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંક લિ. સીતાપુર છે. આગળના આદેશો સુધી, આ બંને બેંકોના ગ્રાહકો તેમના ખાતામાંથી મર્યાદિત રકમ પણ ઉપાડી શકશે નહીં. રિઝર્વ બેંકે બંને બેંકો પર આગામી 6 મહિના માટે નિયંત્રણો લાદી દીધા છે. આદેશ અનુસાર, લખનૌ અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંકના ગ્રાહકો 30,000 રૂપિયાથી વધુની રકમ ઉપાડી શકશે નહીં. આરબીઆઈના નિવેદનમાં આ વાત કહેવામાં આવી છે. સીતાપુરની અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંકના ગ્રાહકો તેમના ખાતામાંથી 50,000 રૂપિયા સુધી ઉપાડી શકશે.
રિઝર્વ બેંક દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાથી એક વાત સ્પષ્ટ થઈ ગઈ છે કે તેનાથી ગ્રાહકોના વ્યવહારો પર કોઈ અસર નહીં થાય. બેંક અને ગ્રાહકો વચ્ચેનો કરાર પહેલાની જેમ જ રહેશે અને તેમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં. દંડ હેઠળ, બેંકે પૈસા ચૂકવવાના હોય છે અને તેના કામમાં કોઈ ફરક પડતો નથી. બેંક સાથે ગ્રાહકોના વ્યવહારો અથવા ખાતાના વ્યવહારમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં.
રિઝર્વ બેંક શા માટે કાર્ય કરે છે?
વાસ્તવમાં, રિઝર્વ બેંકે તેની કેટલીક જોગવાઈઓ કરી છે, જેનું તમામ પ્રકારની બેંકોએ પાલન કરવું પડશે. રિઝર્વ બેંક પણ દરેક સમયે તેની દેખરેખ રાખે છે અને બેંકોએ પોતાની માહિતી રિઝર્વ બેંક સાથે શેર કરવાની હોય છે. જો આ જોગવાઈઓમાં કોઈ વિસંગતતા જોવા મળે, તો રિઝર્વ બેંક પગલાં લે છે. રિઝર્વ બેંક તેની દેખરેખ હેઠળ બેંકોની નાણાકીય સ્થિતિ વિશે પણ માહિતી લે છે. જો કોઈ બેંકની હાલત ખરાબ જણાતી હોય અને ગ્રાહકોના પૈસા ગુમાવવાનો ભય હોય તો રિઝર્વ બેંક તે બેંક પર નિયંત્રણો લાદી શકે છે. ઉપરાંત, ગ્રાહકોના પૈસા ઉપાડવાની મર્યાદા નક્કી કરી શકે છે. આ પ્રકારની ક્રિયા સમયાંતરે થતી રહે છે.
