યુદ્ધની સ્થિતિમાં તેલનું સપ્લાય અટકી જાય તો… કયા દેશ પાસે કેટલા દિવસ સુધી ચાલે તેટલો તેલ સંગ્રહ છે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે સૌથી મોટી જીવાદોરી માનવામાં આવે છે. વિશ્વના ક્રૂડ ઓઇલનો આશરે 20 ટકા ભાગ આ સાંકડા દરિયાઈ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. ઈરાન દ્વારા આ માર્ગ બંધ કરવાનો સીધો અર્થ વૈશ્વિક બજારમાં તેલની તીવ્ર અછત છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા લશ્કરી તણાવને કારણે વિશ્વ ભયમાં છે. ઇઝરાયલી હુમલામાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુ પછી પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર થઈ ગઈ છે. આ મોટા પતન પછી, ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપાર માર્ગોમાંથી એક, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરીને બદલો લીધો.
આ હવે ફક્ત આ દેશો વચ્ચેનો પ્રાદેશિક સંઘર્ષ નથી; તેની સીધી અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડશે. ગલ્ફ દેશોમાં સળગતી આ આગની ગરમી ભારતીય અર્થતંત્રને પણ બાળી શકે છે. ક્રૂડ ઓઇલ માર્કેટમાં ઉથલપાથલ મચી ગઈ છે, અને આ કટોકટી વધુ લાંબી થવાની આશંકા હવે પહેલા કરતા વધુ વધી ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં, જો યુદ્ધની સ્થિતિમાં તેલનો પુરવઠો બંધ થઈ જાય, તો કયા દેશ પાસે તેના દેશને કેટલા દિવસ ટકાવી રાખવા માટે પૂરતો તેલ સંગ્રહ છે ચાલો જાણીએ
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $110 ને વટાવી જશે
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે સૌથી મોટી જીવાદોરી માનવામાં આવે છે. વિશ્વના ક્રૂડ ઓઇલનો આશરે 20 ટકા ભાગ આ સાંકડા દરિયાઈ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. ઈરાન દ્વારા આ માર્ગ બંધ કરવાનો સીધો અર્થ વૈશ્વિક બજારમાં તેલની તીવ્ર અછત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આના ગંભીર સંકેતો પહેલાથી જ દેખાવા લાગ્યા છે. શુક્રવારે, બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ $73 પ્રતિ બેરલ પર બંધ થયા. છેલ્લા મહિનાના ડેટા પર નજર કરીએ તો, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં $6 પ્રતિ બેરલનો તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
દેશને ટકાવી રાખવા માટે કેટલા દિવસ ચાલે તેટલુ ક્રૂડ ઓઈલ
જો યુદ્ધની સ્થિતિમાં તેલનો પુરવઠો બંધ થઈ જાય, તો કયા દેશ પાસે તેના દેશને કેટલા દિવસ ટકાવી રાખવા માટે પૂરતો તેલ સંગ્રહ છે એ જાણીએ તો જાપાન પાસે 160થી 200 દિવસ ચાલે તેટલો સંગ્રહ છે. તેમજ દક્ષિણ કારિયા પાસે 140થી 150 દિવસ ચાલે તેટલુ, આ સિવાય અમેરિકા પાસે 90થી 120 દિવસ ચાલે તેટલો સંગ્રહ છે અને યૂરોપિયન યૂનિયન દેશ પાસ 90 દિવસ કે તેથી વધારે દિવસ ચાલે તેટલું ક્રૂડ ઓઈલ છે. આ સિવાય ચીન પાસ 60થી 90 દિવસ ચાલે એટલું તો ભારત પાસે 70થી 75 દિવસ ચાલે તેટલું ક્રૂડ ઓઈલ છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, જે વિશ્વના 20 ટકા તેલનું વહન કરે છે, તે બંધ થઈ ગયું છે. ભારતની તેલની અડધી જરૂરિયાત આ માર્ગ દ્વારા પૂરી થાય છે. ભારત તેની કુલ તેલની જરૂરિયાતના 85 ટકા આયાત કરે છે. જો આ માર્ગ બંધ રહે છે, તો ભારત તેના હાલના તેલ સંગ્રહ પર કેટલો સમય તેના દેશને ટકાવી રાખી શકશે?
