Vedanta Group : 1970ના દાયકામાં જ્યારે અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ અનિલ અગ્રવાલે ભંગારનો ધંધો શરૂ કર્યો ત્યારે તેમને કલ્પના નહોતી કે એક દિવસ તેઓ વિશ્વની સૌથી મોટી માઇનિંગ કંપનીઓમાંની એકનો માલિક બનશે.
આજે તે વેદાંતા ગ્રૂપના માલિક છે, જે હવે ખાણકામની દુનિયા સિવાય તેના ભવિષ્યને નવી રીતે આકાર આપવાનો સતત પ્રયાસ કરી રહી છે. પરંતુ શું આ માત્ર તેના ભવિષ્યને બદલવાની તેની તૈયારી છે કે તેના પર રહેલા દેવાના બોજને પહોંચી વળવાની યોજના છે?
વેદાંતા ગ્રૂપનું કુલ દેવું $13 બિલિયન છે, જેને કંપનીએ 2026-27 સુધીમાં ઘટાડીને $9 બિલિયન કરવાની યોજના બનાવી છે. તેમાંથી વેદાંતા ગ્રૂપની પેરેન્ટ કંપની વેદાંતા રિસોર્સિસે છેલ્લા બે વર્ષમાં તેની બેલેન્સ શીટમાંથી લગભગ $3.5 બિલિયનનો બોજ ઘટાડ્યો છે. જેના કારણે તેનું કુલ બાકી દેવું હવે ઘટીને $6 બિલિયન થઈ ગયું છે. આવી સ્થિતિમાં શું કંપનીની ભાવિ યોજનાઓ તેના દેવાના બોજને ઘટાડવામાં સક્ષમ હશે?
વેદાંતા ગ્રૂપે બે વર્ષ પહેલાં હેડલાઇન્સ બનાવી હતી, જ્યારે તેણે ભારતમાં દેશનો પ્રથમ સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ સ્થાપવાની ઓફર કરી હતી. તે તાઈવાનની કંપની ફોક્સકોન સાથે મળીને આ પ્લાન્ટમાં 20 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ કરવાની યોજના બનાવી રહી હતી, પરંતુ કંપનીની દેવાની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ફોક્સકોને આ સોદામાંથી હાથ પાછો ખેંચી લીધો. જો કે વેદાંત હજુ પણ નવા પાર્ટનરની શોધમાં છે.
આ દરમિયાન વેદાંતે એક મોટો સોદો કર્યો છે. વેદાંતા પાસે જાપાનની ‘Avanstrate’ કંપનીમાં પહેલેથી જ 51.63 ટકા હિસ્સો છે. હવે તે આ કંપનીમાં 46.57 ટકા વધુ હિસ્સો ખરીદવા જઈ રહી છે. વેદાંતા ગ્રૂપની ભાવિ યોજનાનો આ એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. કારણ કે તે તેને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રમાં મોટી લીડ આપશે.
એવૉનસ્ટ્રેટ પાતળા ફિલ્મ ટ્રાન્ઝિસ્ટર બનાવે છે, LCDમાં વપરાતા ગ્લાસ સબસ્ટ્રેટ અને ડિસ્પ્લેમાં વપરાય છે. વેદાંતા ગ્રૂપે તેની કેયન ઈન્ડિયા હોલ્ડિંગ્સ દ્વારા તેમાં રોકાણ કર્યું છે. ગ્લાસ સબસ્ટ્રેટનો ઉપયોગ ટેલિવિઝનથી લઈને લેપટોપ, સ્માર્ટફોન, ટેબ્લેટ અને વીયરેબલ્સ વસ્તુઓમાં થાય છે.
એવૉનસ્ટ્રેટ પાસે 700થી વધુ પેટન્ટ છે. કંપની કોરિયા અને તાઈવાનમાં ઉત્પાદન કરે છે. હાલમાં વિશ્વમાં ડિસ્પ્લે પેનલ માર્કેટ લગભગ $7 બિલિયન છે, જે 2025 સુધીમાં વધીને $15 બિલિયન થઈ જશે. ભારત હાલમાં 100 ટકા ડિસ્પ્લેની આયાત કરે છે, તેથી ભવિષ્યમાં કંપની ભારતની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે જ આના દ્વારા મોટો બિઝનેસ બનાવી શકે છે.