કાનુની સવાલ: શું મહિલાઓને પાસપોર્ટ મેળવવા માટે પતિની સંમતિની જરૂર છે? જાણો શું કહ્યું હાઇકોર્ટે
મહિલાએ મદ્રાસ હાઇકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, અરજદારે એપ્રિલમાં પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તેની અરજી પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવી ન હતી. કારણ કે તેમાં પતિની સહી નહોતી. શું છે આખો મામલો?
મદ્રાસ હાઇકોર્ટે કહ્યું છે કે, મહિલાઓને પાસપોર્ટ માટે તેમના પતિની સંમતિ લેવાની જરૂર નથી. પાસપોર્ટ પર પતિની સહી હોવી પણ જરૂરી નથી. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે લગ્ન પછી મહિલાઓ પોતાની ઓળખ ગુમાવતી નથી અને પત્ની તેના પતિની પરવાનગી વિના પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી શકે છે.
શું છે આખો મામલો?: એક મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર રેવતી નામની મહિલાએ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે અરજદારે એપ્રિલમાં પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તેની અરજી પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવી ન હતી.
રેવતીને કહેવામાં આવ્યું હતું કે, તેણે અરજી ફોર્મ પર તેના પતિની સહી લેવી પડશે. તે પછી જ ચેન્નાઈ આરપીઓ (પ્રાદેશિક પાસપોર્ટ ઓફિસ) તેના પર કાર્યવાહી કરશે. અરજદારના જણાવ્યા મુજબ તેના લગ્ન 2023માં થયા હતા. પરંતુ થોડા દિવસો પછી પતિ-પત્ની વચ્ચે વિવાદ થયો. ત્યારબાદ તેના પતિએ સ્થાનિક કોર્ટમાં છૂટાછેડા માટે અરજી દાખલ કરી. જો કે આ અરજી હજુ પણ પેન્ડિંગ છે.
જસ્ટિસ એન. આનંદ વેંકટેશે રેવતી દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીનો નિકાલ કરતી વખતે આ ચુકાદો આપ્યો. તેમણે કહ્યું, પાસપોર્ટ માટે અરજી કરતા પહેલા પત્નીએ તેના પતિની પરવાનગી અને સહી લેવી જરૂરી નથી.
તેમણે કહ્યું કે, મહિલા પ્રત્યે RPOનું આ વર્તન એ સમાજની માનસિકતા દર્શાવે છે. જેમાં પરિણીત મહિલાઓને તેમના પતિની મિલકત માનવામાં આવે છે. કોર્ટે કહ્યું કે તે ખૂબ જ આઘાતજનક છે કે RPO પાસપોર્ટ બનાવવા માટે મહિલાને તેના પતિની પરવાનગી અને તેના હસ્તાક્ષર ખાસ ફોર્મ પર લેવાનો આગ્રહ રાખી રહ્યા હતા. તેમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, અરજદાર અને તેના પતિ વચ્ચેના સંબંધો પહેલાથી જ ખરાબ હતા અને RPO અરજદાર પાસેથી કેવી રીતે આશા રાખી શકે કે તે તેના પતિની સહી લે?
કોર્ટે કહ્યું કે લગ્ન પછી અરજદાર પોતાની ઓળખ ગુમાવતો નથી અને પત્ની પતિની પરવાનગી કે સહી વિના પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી શકે છે. ન્યાયાધીશ વેંકટેશે કહ્યું કે પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવા માટે પતિ પાસેથી પરવાનગી લેવાની કવાયત એ સમાજ માટે સારો સંકેત નથી, જે મહિલાઓની મુક્તિ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.
ન્યાયાધીશ વેંકટેશે આરપીઓને પાસપોર્ટ માટે અરજદાર દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજી પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવા અને તેના નામે પાસપોર્ટ જાહેર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કોર્ટે કહ્યું કે આ પ્રક્રિયા ચાર અઠવાડિયામાં પૂર્ણ થવી જોઈએ.
