ગોલ્ડ માર્કેટમાં શાંતિ કે મોટા તોફાન પહેલાનો સન્નાટો? શું સોનું અચાનક સસ્તું થવાનું છે? જાણી લો માર્કેટના મોટા સંકેત
સોનાના ભાવમાં આગળ શું થશે? એક તરફ અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વ બેંક વ્યાજદરો પર મોટો ધડાકો કરવા જઈ રહી છે, તો બીજી તરફ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધ જેવો માહોલ છે. જાણો આ બે ઘટનાઓ તમારા સોનાના રોકાણ પર કેવી અસર કરશે!
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોનાના ભાવમાં એક અનોખી સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. મોટાભાગના નાના-મોટા રોકાણકારો કોઈ મોટું જોખમ લેવા માગતા નથી, જેના કારણે માર્કેટ એક ચોક્કસ મર્યાદિત રેન્જમાં જ કારોબાર કરી રહ્યું છે. આ શાંતિ પાછળ કોઈ મોટા તોફાનના સંકેત છે કે પછી ભાવ કડાકા તરફ જશે, તે અંગે બજારમાં સસ્પેન્સ વધતું જઈ રહ્યું છે.
તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર, સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold) આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં લગભગ $4,052.86 પ્રતિ ઔંસની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ, યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સમાં મામૂલી 0.5% નો ઉછાળો નોંધાયો છે અને તે $4,111.70 પ્રતિ ઔંસના સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે વાતાવરણમાં સુસ્તી હોવા છતાં સોનાના ભાવ ઊંચા સ્તરે અટકેલા છે.
હાલના તબક્કે રોકાણકારો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે અમેરિકાનું કેન્દ્રીય બેંક એટલે કે ફેડરલ રિઝર્વ આગળ જઈને વ્યાજદરમાં કેવો ફેરફાર કરશે. વ્યાજદર વધશે કે ઘટશે તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટ સંકેત ન મળવાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે મોટા ફંડ હાઉસિસ અને રોકાણકારો હાલ સોનામાં નવી મોટી મૂડી રોકવાથી બચી રહ્યા છે અને યોગ્ય તકની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
ફાઇનાન્શિયલ માર્કેટના તજજ્ઞોનું માનવું છે કે ફેડરલ રિઝર્વ આગામી સપ્ટેમ્બર મહિનામાં યોજાનારી પોતાની મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં વ્યાજદરમાં વધારો કરવાનો આકરો નિર્ણય લઈ શકે છે. જો વ્યાજદરમાં વધારો કરવામાં આવે તો તેની સીધી અને મોટી અસર સોનાની માંગ પર પડી શકે છે, જેના કારણે સપ્ટેમ્બર પહેલાં જ માર્કેટમાં ઉથલપાથલ શરૂ થઈ ગઈ છે.
સપ્ટેમ્બરના નિર્ણય પહેલાં ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ કેવું રહેશે તે નક્કી કરવા માટે આ જ અઠવાડિયે અમેરિકાના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક આંકડા જાહેર થવાના છે. આમાં જોબ ઓપનિંગ્સ (Job Openings), ADP એમ્પ્લોયમેન્ટ રિપોર્ટ અને નોન-ફાર્મ પેરોલ (Non-Farm Payroll) જેવા ડેટા સામેલ છે. આ ડેટાના આધારે જ સોનાના ભાવની આગામી દિશા નક્કી થશે.
સોનાના ભાવને અસર કરતું બીજું સૌથી મોટું પરિબળ મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે સતત વધી રહેલી જીઓ-પોલિટિકલ ખેંચતાણ છે. બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી વાટાઘાટો અંગે પરસ્પર વિરોધી સંકેતો મળી રહ્યા છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા અને ભયનો માહોલ ઘેરો બની રહ્યો છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલી હિંસા વચ્ચે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગેથી પસાર થતા ઓઇલ ટેન્કરો અને જહાજો પર તાજેતરમાં થયેલા હુમલાઓએ દુનિયાભરમાં ખળભળાટ મચાવ્યો છે. વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠો ખોરવાઈ જવાની આશંકાએ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભડકો થવાનું જોખમ ઊભું કર્યું છે.
જો ક્રૂડ ઓઇલ અને ઉર્જા સ્રોતોના ભાવ વધશે, તો તે સીધી રીતે વૈશ્વિક ફુગાવા (Inflations) ને બળતણ આપશે. જો મોંઘવારી દર ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહેશે, તો યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ ફુગાવાને રોકવા માટે પોતાની મોનિટરિંગ નીતિ (Monetary Policy) વધુ સખત બનાવશે અને વ્યાજદરમાં ઝડપથી વધારો કરશે.
આર્થિક સિદ્ધાંત મુજબ, સોનું એક એવું રોકાણ છે જેની પર કોઈ વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ મળતું નથી. જો વ્યાજદરો ખૂબ ઊંચા થઈ જાય, તો રોકાણકારો ગોલ્ડમાંથી પૈસા કાઢીને બોન્ડ્સ અથવા બેંક ડિપોઝિટ જેવા વ્યાજ આપતા વિકલ્પો તરફ વળે છે. પરિણામે, ટૂંકા ગાળા માટે સોનાની માંગ ઘટી શકે છે અને ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે.
ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતા છતાં, માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ માને છે કે સોનું લાંબા ગાળે અત્યંત મજબૂત અને સુરક્ષિત રોકાણ રહેશે. વિશ્વભરના દેશો પર વધતું જતું દેવું, સતત ઊંચી રહેતી મોંઘવારી, વિવિધ દેશોની સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા થઈ રહેલી ગોલ્ડની રેકોર્ડ ખરીદી અને ખદાનમાંથી સોનાનું મર્યાદિત ઉત્પાદન જેવા કારણો ભાવને નીચલા સ્તરેથી મોટો સપોર્ટ આપશે.
