Breaking News : સરકારનો મોટો નિર્ણય, પેટ્રોલના વિદેશી નફા પર લાગશે લગામ, ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલ પર મોટી રાહત
તેલ કંપનીઓ પેટ્રોલના વિદેશી નિકાસમાંથી કમાઈ રહેલા વધારાના નફાને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકારે હવે તેના પર વિન્ડફોલ ટેક્સ લગાવ્યો છે. બીજી તરફ રિફાઇનર્સ અને એવિએશન સેક્ટરને રાહત આપતા સરકારે ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલ પર લાગતી ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો છે. સરકારના આ નવા નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં ઇંધણની પૂરતી ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવાનો અને વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલા ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે સંતુલન બનાવવાનો છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થતાં સામાન્ય લોકો પર પહેલેથી જ ભાર વધ્યો છે, ત્યારે હવે પેટ્રોલિયમ કંપનીઓને પણ મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. સરકારે પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પર પ્રતિ લિટર 3 રૂપિયાનો વિન્ડફોલ ગેઇન્સ ટેક્સ લગાવ્યો છે. એટલે કે હવે કોઈ પણ પેટ્રોલિયમ કંપની વિદેશમાં પેટ્રોલ નિકાસ કરીને જે નફો કમાશે, તેના પર સરકારે પ્રતિ લિટર 3 રૂપિયા ટેક્સ વસૂલશે.
તે જ સમયે સરકારે થોડી રાહત પણ આપી છે. ડીઝલ પરની એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી ઘટાડીને પ્રતિ લિટર 16.5 રૂપિયા કરવામાં આવી છે, જ્યારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) એટલે કે જેટ ફ્યુઅલ પરની ડ્યૂટી ઘટાડીને પ્રતિ લિટર 16 રૂપિયા કરવામાં આવી છે. આ નવો દરો 16 મે એટલે કે આજથી અમલમાં આવી ગઈ છે.
સરકારીની નોટિફિકેશન : વિત્ત મંત્રાલયે જાહેર કરેલા નોટિફિકેશન મુજબ પેટ્રોલ અને ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર રોડ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેસ શૂન્ય જ રહેશે. ઉપરાંત દેશની અંદરની ખપત માટે વેચાતા પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર હાલની ડ્યૂટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ પછી પ્રથમ વખત પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર 3 રૂપિયાની સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યૂટી (SAED) લગાવવામાં આવી છે. ડીઝલના એક્સપોર્ટ પરની ડ્યૂટી 23 રૂપિયાથી ઘટાડીને 16.5 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે, જ્યારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ પરની ડ્યૂટી 33 રૂપિયાથી ઘટાડીને 16 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે.
સરકારે 26 માર્ચે ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર 21.50 રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ATF પર 29.5 રૂપિયા પ્રતિ લિટરની એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી લગાવી હતી. ત્યારબાદ 11 એપ્રિલે સમીક્ષા દરમિયાન આ દરોમાં વધારો કરીને અનુક્રમે 55.5 રૂપિયા અને 42 રૂપિયા પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યા હતા. પછી 30 એપ્રિલે ફરી સમીક્ષા કરીને આ દરોમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ 100 ડોલરને પાર : અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ દરમિયાન સ્થાનિક ઇંધણની ઉપલબ્ધતા વધારવા માટે આ અણધાર્યો કર લાદવામાં આવ્યો હતો. બીજો હેતુ નિકાસકારોને ભાવ તફાવતનો અયોગ્ય લાભ લેતા અટકાવવાનો હતો, કારણ કે યુદ્ધની શરૂઆતથી જ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો હતો. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઈરાન સામે લશ્કરી હુમલા શરૂ કર્યા, જેના કારણે તેહરાને જોરદાર બદલો લેવાની ફરજ પડી.
અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. યુદ્ધ પહેલા ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ લગભગ 73 ડોલર પ્રતિ બેરલ હતો, જે હવે છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી 100 ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધુ રહ્યો છે.
સરકારનું કહેવું છે કે, પશ્ચિમ એશિયાના સંકટને ધ્યાનમાં રાખીને દેશની અંદર પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની પૂરતી ઉપલબ્ધતા જળવાઈ રહે તે માટે આ વિન્ડફોલ ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ નિકાસકારો વૈશ્વિક ભાવવધારાનો અયોગ્ય લાભ ન ઉઠાવી શકે તે પણ સરકારનો મુખ્ય હેતુ છે. Credits: Getty Images
