
ભારતીય શેરબજારમાં છેલ્લા 9 અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી મંદીની સુનામી અટકવાનું નામ નથી લઈ રહી. આ 9 સપ્તાહ દરમિયાન બજારમાં આશરે 27% જેટલો જંગી ઘટાડો નોંધાઈ ચૂક્યો છે. આંકડાકીય ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો છેલ્લે 25 વર્ષ પહેલાં વર્ષ 2001માં બજારમાં આવો નજારો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટીમાં સતત 8 અઠવાડિયા સુધી સતત ઘટાડો નોંધાયો હતો. આ ઐતિહાસિક કરેક્શન પાછળ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સ્તરના 5 મુખ્ય પરિબળો જવાબદાર રહ્યા છે:

વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ની આક્રમક વેચવાલી: બજારમાં આવેલા ભૂકંપનું સૌથી મોટું અને તાત્કાલિક કારણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) દ્વારા કરવામાં આવી રહેલો જંગી ઉપાડ છે. વિદેશી રોકાણકારોએ માત્ર ચાર જ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં ભારતીય શેરબજારમાંથી ₹29,174 કરોડનું જંગી વેચાણ કરીને નાણાં પાછા ખેંચી લીધા છે, જેનાથી બજારમાં ભારે દબાણ સર્જાયું છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં તેજી: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે, જે ભારત જેવા આયાતકાર દેશ માટે મોંઘવારીનો મોટો ખતરો ઊભો કરે છે. આ ઉપરાંત, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ છેલ્લા પાંચ વર્ષની ટોચે પહોંચીને 5.3% થી પણ ઉપર નીકળી ગઈ છે. અમેરિકન ટ્રેઝરી યીલ્ડ આકર્ષક બનતાં વૈશ્વિક રોકાણકારો ભારત જેવા ઊભરતા બજારોમાંથી મૂડી ખેંચીને સુરક્ષિત ગણાતા અમેરિકન બોન્ડ્સમાં રોકી રહ્યા છે.

ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રનું નબળું પ્રદર્શન: ભારતીય અર્થતંત્ર અને કન્ઝમ્પશનની કરોડરજ્જુ ગણાતા ઓટોમોબાઇલ સેક્ટરના સપ્ટેમ્બર મહિનાના વેચાણ આંકડા અપેક્ષા કરતાં ઘણા નબળા રહ્યા છે. તહેવારોની મોસમ શરૂ થવા છતાં વાહનોનું વેચાણ ધારણા મુજબ ન થતાં આ સેક્ટરના અગ્રણી શેરોમાં ભારે કડાકો જોવા મળ્યો હતો, જેણે સમગ્ર બજારના સેન્ટિમેન્ટને નકારાત્મક અસર પહોંચાડી છે.

વૈશ્વિક વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિ અને RBI ની પોલિસીનો ડર: વિશ્વભરની મધ્યસ્થ બેંકો દ્વારા મોંઘવારીને ડામવા માટે વ્યાજદરો ઊંચા રાખવામાં આવી રહ્યા છે. આ વૈશ્વિક વલણને જોતાં આગામી સપ્તાહે યોજાનારી રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી બેઠકમાં પણ વ્યાજદરમાં વધારો થવાની પ્રબળ આશંકા છે. વ્યાજદર વધવાની ભીતિને પગલે બેન્કિંગ, રિયલ્ટી અને ફાઇનાન્સ શેરોમાં ભારે ગભરાટ જોવા મળી રહ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં અછત અને દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિનું દબાણ: સ્થાનિક સ્તરે દેશના સૌથી મોટા આર્થિક કેન્દ્ર સમાન મહારાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં અપૂરતો વરસાદ પડતાં દુષ્કાળ જેવી વિકટ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. ખરીફ પાકને નુકસાન અને ગ્રામીણ આવકમાં ઘટાડાની સંભાવનાને કારણે બજારનું સેન્ટિમેન્ટ ગંભીર રીતે નબળું પડ્યું છે, જેણે આ ઐતિહાસિક મંદીમાં બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે.

ડિસ્ક્લેમર: આ આર્ટિકલ માત્ર માહિતી આપવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આને કોઈ પણ પ્રકારની ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કે શેર ખરીદવા-વેચવાની સલાહ માનવી નહીં. બજારમાં પૈસા રોકતા પહેલાં હંમેશા તમારા પ્રમાણિત નાણાકીય સલાહકારની મદદ અવશ્ય લો.