
સંસદના ચોમાસુ સત્રમાં અનેક વિધેયક (બિલ) રજૂ કરવામાં આવશે, જેમાંથી એક ‘વંદે માતરમ્’ બિલ પણ છે. આને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સૌથી પહેલા રાજ્યસભામાં રજૂ કરી શકે છે. આ બિલનો ઉદ્દેશ્ય વંદે માતરમ્ ગાવામાં કે વગાડવામાં કોઈપણ પ્રકારનું અપમાન કરવું અથવા અવરોધ ઊભો કરવો તેને શિક્ષાપાત્ર ગુનો બનાવવાનો છે.
રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અપમાન નિવારણ (સુધારા) વિધેયક, 2026 અંતર્ગત આ ‘ગુના’ ના આરોપમાં દોષિત વ્યક્તિને નવા કાયદા હેઠળ ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે, જે રાષ્ટ્રગીત ‘જન ગણ મન’ નું અપમાન કરવા બદલ મળતી સજા જેટલી જ છે.
વાસ્તવમાં, વંદે માતરમ્ને ફરજિયાતપણે સરકારી કાર્યક્રમોમાં ગાવા/વગાડવા માટે સરકારે રાજ્યોને દિશાનિર્દેશો આપ્યા હતા અને હવે આ સત્રમાં તેને કાયદાકીય સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. ચોમાસુ સત્ર માટે સરકારે જે વ્યૂહરચના તૈયાર કરી છે, તે મુજબ મહત્વપૂર્ણ વટહુકમ (ઓર્ડિનન્સ) છે.
ટૂંકમાં, પહેલા તેને પસાર કરવામાં આવશે અને ‘વંદે માતરમ્’ બિલ પણ મહત્વપૂર્ણ વટહુકમમાં જોડવામાં આવશે. આ ઉપરાંત અન્ય મહત્વના બિલોમાં ઇન્કમ ટેક્સ સુધારા અને સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા સંબંધિત બિલ સહિત અનેક બિલો પણ છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારના વ્યૂહરચનાકારો સંપૂર્ણપણે આશ્વસ્ત છે કે, જ્યારે પણ કોઈ બિલ માટે જરૂર પડશે, ભલે તેના માટે બે-તૃતિયાંશ બહુમતીની જરૂર પડે, તો પણ સરકાર પાસે ગૃહમાં પૂરતી સંખ્યા છે.
કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા અગાઉથી મંજૂરી મળ્યા બાદ આ વિધેયકને રાજ્યસભાના એજન્ડામાં વિચારણા અને પસાર કરવા માટે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યા પછી ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા તેને રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવશે. ચોમાસુ સત્ર 20 જુલાઈથી શરૂ થઈને 13 ઓગસ્ટે પૂર્ણ થશે.
જો આ વિધેયક સંસદના બંને ગૃહોમાંથી પસાર થઈ જશે, તો તે ‘વંદે માતરમ્’ નું અપમાન કરવાને એક ગુનાહિત કૃત્ય બનાવશે, જેનાથી તેને રાષ્ટ્રગીત, રાષ્ટ્રધ્વજ અને બંધારણ જેવા અન્ય રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોની જેમ જ કાનૂની સંરક્ષણ પ્રાપ્ત થઈ જશે.
વર્તમાન કાયદા હેઠળ જાણીજોઈને રાષ્ટ્રગીત ગાતા રોકવું અથવા તેને ગાવા દરમિયાન ખલેલ પહોંચાડવી તે ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદ, દંડ અથવા બંને સજાને પાત્ર છે. પ્રસ્તાવિત સુધારા હેઠળ વંદે માતરમ્ ગાવા દરમિયાન અપમાન કરવા અથવા અવરોધ ઊભો કરવાના કૃત્યો પર પણ આ જ સજા લાગુ થશે.