
ભારત વધુ એક મહત્વપૂર્ણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરલ સિદ્ધિ હાંસલ કરવા જઈ રહ્યું છે. વન્યજીવ અભયારણ્યની નીચે બનાવવામાં આવેલી દેશની પ્રથમ 8-લેન રોડ ટનલ આજે ખુલવા જઈ રહી છે. આ ટનલ દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસવેના દિલ્હી-વડોદરા સેક્શન પર આવેલી છે અને રાજસ્થાનના કોટા નજીક આવેલા પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ સંવેદનશીલ મુકુંદ્રા હિલ્સ ટાઈગર રિઝર્વની નીચેથી પસાર થાય છે.
4.9 કિલોમીટર લાંબી આ ટનલ ભારતની પોતાની પ્રકારની પ્રથમ પ્રોજેક્ટ છે. ટાઈગર રિઝર્વની નીચેથી બનાવવામાં આવેલી આ ટનલ એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે કે વાહનો ભૂગર્ભ માર્ગે ઝડપી ગતિએ પસાર થઈ શકે અને સપાટી પર વન્યજીવોની અવરજવર સંપૂર્ણપણે અવરોધમુક્ત રહે.
વિસ્તારની પર્યાવરણીય સંવેદનશીલતાને કારણે ટનલના નિર્માણમાં લગભગ સાડા ચાર વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો. વન પરિસ્થિતિ તંત્રને ઓછામાં ઓછું નુકસાન થાય અને પ્રાણીઓના કુદરતી કોરિડોર જળવાઈ રહે તે માટે વિશેષ તકનીકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ટનલથી મુસાફરોને ઝડપી અને સિગ્નલ-મુક્ત મુસાફરીનો લાભ મળશે. રાજસ્થાન વિસ્તારમાં મુસાફરીનો સમય ઘટશે, માર્ગ સુરક્ષા વધશે, રાજ્યો વચ્ચેની કનેક્ટિવિટી સુધરશે અને ઈંધણની બચત પણ થશે.
દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસ વે આશરે 1,386 કિલોમીટર લાંબો છે અને તેનો અંદાજિત ખર્ચ લગભગ ₹95,000 કરોડ છે. આ એક્સપ્રેસવે ગુરુગ્રામના સોહના નજીકથી શરૂ થઈ હરિયાણા, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાંથી પસાર થઈ મુંબઈના જવાહરલાલ નેહરુ પોર્ટ ટ્રસ્ટ (JNPT) સુધી પહોંચે છે.
પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ દિલ્હી અને મુંબઈ વચ્ચેનો મુસાફરી સમય 24 કલાકથી ઘટીને અંદાજે 12 કલાક થઈ જશે. એક્સપ્રેસવે પર વાહનો 120 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ગતિએ દોડી શકશે. હાલમાં 8-લેન ધરાવતા આ એક્સપ્રેસવેને ભવિષ્યમાં 12-લેન સુધી વિસ્તૃત કરવાની પણ જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે.
દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસવેના મોટા ભાગના વિભાગો શરૂ થઈ ચૂક્યા છે, જ્યારે બાકીના વિભાગોનું કામ ઝડપથી પૂર્ણતાની તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. કોટા નજીક આવેલી આ ટનલ આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટની સૌથી મહત્વપૂર્ણ કડીઓમાંની એક માનવામાં આવી રહી છે.