રસોડામાં આવશે મોટું પરિવર્તન ! LPG સિલિન્ડર થશે ભૂતકાળ ? જાણો કેમ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં જ છે દેશના અડધાથી વધુ PNG કનેક્શન
ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની અસર હવે તમારા રસોડા સુધી પહોંચી શકે છે. સરકાર હવે LPG ને બદલે PNG પર ભાર મૂકી રહી છે, જેમાં ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર આખા દેશમાં સૌથી આગળ છે.
દુનિયાના નકશા પર અત્યારે મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધના વાદળો છવાયેલા છે, પરંતુ તેની સીધી અસર ભારતના સામાન્ય માણસના રસોડા પર પડી રહી છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે ઘરેલુ ગેસના પુરવઠા પર સંકટ ન આવે તે માટે ભારત સરકારે હવે એક મોટો માસ્ટરપ્લાન તૈયાર કર્યો છે. સરકાર હવે લોકોને LPG (સિલિન્ડર) ના બદલે PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ) તરફ વાળવા માટે આક્રમક રીતે આગળ વધી રહી છે.
કેમ PNG પર આટલો ભાર?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય કે અચાનક પાઈપલાઈન ગેસની આટલી ચર્ચા કેમ? તેનું કારણ એ છે કે PNG એ LPG કરતા સસ્તું છે અને તેમાં સિલિન્ડર લાવવા-લઈ જવાની કે રિફિલ કરાવવાની કોઈ ઝંઝટ નથી. આ સિવાય, વિદેશથી આવતા LNG ને સીધું ગેસમાં રૂપાંતરિત કરીને પાઈપલાઈન દ્વારા સીધું તમારા ઘર સુધી પહોંચાડી શકાય છે, જે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં પણ વધુ સુરક્ષિત અને ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે.
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રનો દબદબો
દેશના આંકડા જોઈએ તો ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. દેશના કુલ PNG કનેક્શનમાંથી અડધાથી વધુ તો માત્ર બે જ રાજ્યોમાં છે:
- મહારાષ્ટ્ર: 1.6 કરોડ કનેક્શન સાથે દેશમાં સૌથી આગળ (કુલ ગ્રાહકોના 26%).
- ગુજરાત: પશ્ચિમ ભારતના આ બંને રાજ્યોમાં મળીને દેશના 50% થી વધુ કનેક્શન છે.
- ઉત્તર પ્રદેશ અને દિલ્હી: ત્યારબાદ ઉત્તર પ્રદેશ (21%) અને દિલ્હી-NCR (18%) નો નંબર આવે છે.
રેન્કિંગમાં કોણ પાછળ?
જ્યારે પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારત ગેસ પાઈપલાઈનમાં આગળ છે, ત્યારે દક્ષિણ અને પૂર્વી ભારતમાં હજુ ઘણું કામ બાકી છે:
- બિહાર અને આંધ્રપ્રદેશ: આ બે રાજ્યો લિસ્ટમાં સૌથી નીચે છે, જ્યાં માત્ર 2.7% અને 2.9% લોકો પાસે જ PNG સુવિધા છે.
- મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન: અહીં પણ કનેક્શનની સંખ્યા અનુક્રમે 3.2% અને 4.7% જેટલી જ છે.
આયાત પર નિર્ભરતા: એક મોટો પડકાર
ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે દેશમાં ગેસનું ઉત્પાદન જરૂરિયાત કરતા ઓછું છે. ગયા વર્ષે 36 BCM ગેસનું ઉત્પાદન થયું હતું, જ્યારે આપણી જરૂરિયાત 71 BCM છે. એટલે કે અડધોઅડધ ગેસ આપણે વિદેશથી મંગાવવો પડે છે. આ જ કારણ છે કે સરકાર હવે નેશનલ ગેસ ગ્રિડ બનાવી રહી છે, જેથી કરીને દરેક રાજ્યમાં સસ્તો અને સુરક્ષિત ગેસ પહોંચાડી શકાય.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું આગામી સમયમાં બિહાર અને આંધ્રપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં પણ ગુજરાતની જેમ ઘરે-ઘરે પાઈપલાઈન પહોંચશે? અને શું ખરેખર LPG સિલિન્ડર હંમેશા માટે વિદાય લેશે?
