વૈશ્વિક મંદીમાં ભારતની મજબૂત છલાંગ: GDP વૃદ્ધિ 7.3% થવાનો અંદાજ, રોઇટર્સનો રિપોર્ટ

વિશ્વના મુખ્ય અર્થતંત્રોમાં ભારતીય અર્થતંત્ર તેની ગતિ જાળવી રહ્યું છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ભારતનો GDP 7.3% ના દરે વધવાની અપેક્ષા છે. આ આંકડો પ્રભાવશાળી લાગે છે, ખાસ કરીને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારતીય માલ પર 50% સુધીના ટેરિફ લાદવાના દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને.

આ ક્વાર્ટરની વૃદ્ધિ વાર્તાના વાસ્તવિક હીરો ગામડાઓ અને સરકાર છે. ખાનગી કંપનીઓએ પીછેહઠ કરી છે, જ્યારે ગ્રામીણ ભારતે ભારે ખર્ચ કર્યો છે.

ઘરગથ્થુ વપરાશ, જે આપણા અર્થતંત્રનો આશરે 60% હિસ્સો ધરાવે છે, તે છેલ્લા ક્વાર્ટરમાં મજબૂત રહ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે લોકો માલ ખરીદી રહ્યા છે, જેના કારણે બજારમાં પૈસા ફરતા રહે છે. વધુમાં, સરકારે વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ પર ખર્ચ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, જે અર્થતંત્ર માટે મજબૂત પાયો પૂરો પાડે છે.

ટ્રમ્પનો ‘ટેરિફ’ કેટલો ખતરનાક છે?

ચિત્રની બીજી બાજુ થોડી ચિંતાજનક છે. શહેરી માંગ ધીમી પડી ગઈ છે, અને ખાનગી કંપનીઓ નવા રોકાણો (કેપેક્સ) કરવામાં અનિચ્છા ધરાવે છે. આનું એક મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ઓગસ્ટમાં ભારતીય માલ પર ટેરિફ વધારીને 50% કરવાના નિર્ણયથી બજાર ખળભળાટ મચી ગયું છે. પરિણામે, વિદેશી રોકાણકારોએ આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં ભારતીય શેરબજારમાંથી આશરે $16 બિલિયન પાછો ખેંચી લીધો છે. ડોઇશ બેંકના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી કૌશિક દાસ માને છે કે જ્યાં સુધી વૈશ્વિક વાતાવરણ સુધરશે નહીં, ત્યાં સુધી ખાનગી ક્ષેત્ર મુક્તપણે ખર્ચ કરવાની સ્થિતિમાં નહીં હોય.

શું આ તેજી વાસ્તવિક છે?

ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે આ 7.3% વૃદ્ધિ થોડી અતિશયોક્તિપૂર્ણ લાગે છે. આ નીચા ડિફ્લેટરને કારણે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જ્યારે ફુગાવો ખૂબ ઓછો હોય છે, ત્યારે વાસ્તવિક GDP આંકડા તકનીકી રીતે વધુ સારા દેખાય છે.

જથ્થાબંધ ફુગાવો નહિવત્ હતો, અને છૂટક ફુગાવો જુલાઈ અને સપ્ટેમ્બર વચ્ચે સરેરાશ 2% ની આસપાસ હતો. આ આંકડાકીય રીતે વૃદ્ધિ દરને વેગ આપ્યો, જ્યારે જમીન પર, સામાન્ય વૃદ્ધિ નબળી હોઈ શકે છે. L&T ફાઇનાન્સના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી રજની ઠાકુરના મતે, આ આંકડાકીય ટેકો આ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધી ચાલુ રહી શકે છે.

ભારતીય પરિવારો દેવામાં ડૂબેલા છે.

આવનારો સમયગાળો થોડો મિશ્ર રહેશે. તાજેતરના GST ઘટાડાથી લોકો પાસે વધુ પૈસા રહેવાની અને તેમને ખર્ચ વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની અપેક્ષા હતી. જોકે, ANZ ના અર્થશાસ્ત્રી ધીરજ નીમ કહે છે કે ભારતીય પરિવારો પહેલાથી જ ભારે દેવાદાર છે, તેથી કર ઘટાડાથી બચેલા પૈસાનો ઉપયોગ દેવા ચૂકવવા માટે થઈ શકે છે, ખર્ચ કરવાને બદલે.

અર્થશાસ્ત્રીઓ ભવિષ્ય વિશે પણ સાવધ છે. આગામી ક્વાર્ટરમાં વૃદ્ધિ સહેજ ધીમી પડીને 6.8% અને માર્ચ 2026 સુધીમાં 6.3% થવાનો અંદાજ છે. સત્તાવાર ડેટા શુક્રવાર, 28 નવેમ્બરના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે.