Accident Insurance Claim: વાહન અકસ્માત બાદ વીમા ક્લેમ કેવી રીતે મેળવવો? જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ કાયદાકીય પ્રક્રિયા
ભારતમાં દરરોજ હજારો માર્ગ અકસ્માતો થાય છે, પરંતુ ઘણા લોકો યોગ્ય પ્રક્રિયાના અભાવે ક્લેમ મેળવી શકતા નથી. મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળ અકસ્માત બાદ ક્લેમ મેળવવાની સાચી રીત, જરૂરી દસ્તાવેજો અને કઈ ભૂલોથી બચવું જોઈએ તેની સંપૂર્ણ વિગત વાંચો.
મોટર વાહન અધિનિયમ (Motor Vehicles Act) 1988 હેઠળ વાહન અકસ્માત બાદ ઈન્શ્યોરન્સ ક્લેમ કરવામાં આવે છે. આ કાયદો આપણા દેશમાં માર્ગ અકસ્માત પીડિતોના અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે.
તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, દેશભરમાં દરરોજ સરેરાશ 1335 માર્ગ અકસ્માતો થાય છે, જેમાં અંદાજે 480 લોકો જીવ ગુમાવે છે. અકસ્માતો અચાનક થાય છે, પરંતુ તેની આર્થિક અસર લાંબા સમય સુધી રહે છે. આવી સ્થિતિમાં મોટર ઈન્શ્યોરન્સ પોલિસી સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરે છે. છતાં, મોટી સંખ્યામાં લોકો નથી જાણતા કે અકસ્માત બાદ ક્લેમ કેવી રીતે કરવો? કયા દસ્તાવેજો જરૂરી છે? આ લેખમાં આપણે વિગતવાર સમજીશું કે ક્લેમ મેળવવાની પૂરી પ્રક્રિયા શું છે.
કયો કાયદો લાગુ પડે છે?
મોટર વાહન અધિનિયમ, 1988 માર્ગ અકસ્માત પીડિતોના અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે. ખાસ કરીને કલમ 166 (MACT ક્લેમ) હેઠળ વળતર માંગી શકાય છે. આ ઉપરાંત, કલમ 164 હેઠળ અકસ્માતમાં મૃત્યુ કે ગંભીર ઈજાના કિસ્સામાં ‘નો ફોલ્ટ લાયબિલિટી’ હેઠળ ત્વરિત વળતરની પણ જોગવાઈ છે.
અકસ્માત બાદ તરત જ શું કરવું?
અકસ્માત બાદ તમારી પ્રથમ પ્રાથમિકતા સુરક્ષા હોવી જોઈએ. તબીબી સહાય મેળવ્યા બાદ, જો શક્ય હોય તો વાહનને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડો. પોલીસને જાણ કરવી અનિવાર્ય છે, ખાસ કરીને જ્યારે નુકસાન વધારે હોય કે કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિ (Third Party) સામેલ હોય. નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાવો. અકસ્માતના સ્થળના ફોટા અને વીડિયો લો અને સાક્ષીઓના નામ-નંબર નોંધી લો. આ પુરાવા તમારા ક્લેમને મજબૂત બનાવશે.
ઈન્શ્યોરન્સ કંપનીને જાણ કરવી કેમ જરૂરી?
મોટાભાગની કંપનીઓ અકસ્માતના 24 થી 48 કલાકમાં જાણ કરવાની શરત રાખે છે. વિલંબ કરવાથી ક્લેમ રિજેક્ટ થઈ શકે છે. કંપનીના કસ્ટમર કેર પર કોલ કરીને ક્લેમ રજીસ્ટર કરાવો અને ક્લેમ નંબર નોંધી લો.
જરૂરી દસ્તાવેજો
સાચા દસ્તાવેજો વગર ક્લેમ રિજેક્ટ થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે નીચેના ડોક્યુમેન્ટ્સ જરૂરી છે:
- પોલિસીની નકલ
- વાહનનું રજીસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ (RC)
- ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ (DL)
- અકસ્માતના ફોટા અને રિપેરિંગ બિલ/એસ્ટિમેટ
- FIR ની નકલ (જો જરૂર હોય તો)
સર્વેયરની ભૂમિકા અને રિપેરિંગ
ક્લેમ નોંધાયા બાદ કંપની સર્વેયરની નિમણૂક કરે છે જે નુકસાનનું આકલન કરે છે. યાદ રાખો કે સર્વેયર આવે તે પહેલા વાહનની મરામત ન કરાવો. સર્વેયરની મંજૂરી બાદ જ નેટવર્ક ગેરેજમાં રિપેરિંગ શરૂ કરાવો અને તમામ બિલ સાચવીને રાખો.
ક્લેમ ક્યારે નકારી શકાય?
- અકસ્માતની જાણ કરવામાં વધુ પડતો વિલંબ.
- દારૂ પીને ડ્રાઈવિંગ કરવું (આ સ્થિતિમાં કોઈ ક્લેમ મળતો નથી).
- ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ વેલિડ ન હોવું.
- પોલિસીની શરતોનું ઉલ્લંઘન અથવા ખોટી માહિતી આપવી.
વાહન અકસ્માત બાદ ઈન્શ્યોરન્સ ક્લેમ મેળવવો મુશ્કેલ નથી, જો તમે સાચી પ્રક્રિયાનું પાલન કરો. જાગૃતિ એ જ સૌથી મોટું હથિયાર છે. જો તમારો ક્લેમ વ્યાજબી કારણ વગર રિજેક્ટ થાય, તો તમે ‘વીમા લોકપાલ’ (Insurance Ombudsman) અથવા ગ્રાહક ફોરમમાં ફરિયાદ કરી શકો છો.
