વેનેઝુએલા પાસે એવો તો કયો ખજાનો છે? કેમ વિશ્વની મહાસત્તાઓ તેની પાછળ પડી છે?

છેલ્લા બે દિવસથી વિશ્વભરમાં દરેક જગ્યાએ વેનેઝુએલા દેશની જ ચર્ચા ચાલી રહી છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે આ દેશ સામે લશ્કરી કાર્યવાહી કરી છે. વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિની ધરપકડના સમાચાર સાથે ચીન અને રશિયાએ વેનેઝુએલાના પક્ષમાં ઘણા મોટા તેમજ મજબૂત નિવેદનો આપ્યા છે.

ટ્રમ્પે આટલો મોટો નિર્ણય કેમ લીધો?

એક મહાસત્તા દ્વારા કરવામાં આવેલી આ કાર્યવાહી બાદ વિશ્વભરના લોકો આ પ્રશ્નના જવાબ શોધી રહ્યા છે કે, વેનેઝુએલા દેશમાં એવું તો શું છે કે, ટ્રમ્પે આટલો મોટો નિર્ણય લીધો? જણાવી દઈએ કે, અમેરિકન સરકારે આનું કારણ ડ્રગ્સ અને અમેરિકા પર તેની ઘાતક અસર ગણાવી છે.

હવે જો આપણે વેનેઝુએલાને સમજીએ, તો આની પાછળનું કારણ કંઈક બીજું જ છે. વેનેઝુએલા પાસે એક વિશાળ ખજાનો છે, જે દરેક સુપરપાવર દેશનું સપનું હોય છે.

વેનેઝુએલાની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત નથી પરંતુ તેની પાસે એવી સંપત્તિ છે કે, જે ઘણી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓના GDP કરતાં વધારે છે. એક અંદાજ મુજબ, વેનેઝુએલામાં 20 થી 25 લાખ કરોડ ડૉલર જેટલું રિઝર્વ છે.

1. આમાં 60 ડોલર પ્રતિ બેરલની દરે 18 લાખ કરોડ ડોલરના ક્રૂડ તેલના સંસાધનો છે.
2. 1 થી 2 લાખ ડૉલરના સમાન નેચરલ ગેસના ભંડાર છે.
3. 150 થી 300 અબજ ડૉલરના કોલસાના ભંડાર છે.
4. 22 અબજ ડૉલરથી વધુના સોનાના ભંડાર છે.
5. 1 લાખ કરોડ ડોલરથી વધુના આયર્નના ભંડાર છે.
6. આ સિવાય વેનેઝુએલામાં બીજી ઘણી ધાતુઓના ભંડાર પણ છે.

વેનેઝુએલા પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટું તેલ ભંડાર (Oil Reserves) પણ છે. અંદાજ મુજબ દેશમાં 303 અબજ બેરલ જેટલું ક્રૂડ ઓઇલ છે. બીજા દેશોની તુલનામાં, સાઉદી અરેબિયા પાસે 267 અબજ બેરલ તેલનો ભંડાર છે અને ઈરાન પાસે 209 અબજ બેરલ તેલનો ભંડાર છે. બાકીના બીજા દેશોનો ભંડાર 200 અબજથી નીચે આવી ગયો છે.

વેનેઝુએલામાં તેલનું ઉત્પાદન કેટલું?

આટલું જ નહીં, ઓપેક દેશોમાં વેનેઝુએલામાં તેલનું ઉત્પાદન સૌથી ઓછું છે. અમેરિકાના પ્રતિબંધ હોય કે રોકાણનો અભાવ હોય, વેનેઝુએલાનું ઉત્પાદન લેવલ રોજનું અંદાજિત 1.5 મિલિયન બેરલ જેટલું છે.

આની સરખામણીમાં, રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા દરરોજ 8 મિલિયન બેરલથી વધુ ક્રૂડનું ઉત્પાદન કરી રહ્યા છે. એકંદરે, વેનેઝુએલાની ક્રૂડ ઓઇલ ક્ષમતા વિશ્વના બીજા કોઈપણ દેશ કરતાં વધુ છે. આથી, આ દેશ પર બીજા દેશો સતત નજર રાખી રહ્યા છે.

એક તરફ, દુનિયા વેનેઝુએલાના તેલ ભંડાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. જો કે, લેટિન અમેરિકન દેશોમાં આ દેશ સૌથી વધુ સોનાનો ભંડાર ધરાવે છે. એક અંદાજ મુજબ, વેનેઝુએલામાં 600 મેટ્રિક ટનથી વધુ સોનાનો ભંડાર છે, જેની કુલ કિંમત $20 બિલિયનથી વધુ છે.

‘વેનેઝુએલા’ કેમ પાછળ રહી ગયું?

નોંધપાત્ર રીતે, સોનાના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થઈ રહ્યો છે. પરિણામે, સોનાની ખાણકામ વધુને વધુ નફાકારક બની રહી છે, એટલે કે સોનાના ભંડાર વધુ મૂલ્યવાન બન્યા છે. વેનેઝુએલા ઘણા કારણોસર આ સંપત્તિનો ઉપયોગ કરી શક્યું નથી, એક સમયે દેશ તેલમાંથી સારા એવા પૈસા કમાઈ રહ્યું હતું.

જો કે, સરકારે તેના વિકલ્પ પર ખાસ ધ્યાન આપ્યું નહીં. પરિણામે, જ્યારે તેલના ભાવ અચાનક ઘટી ગયા, ત્યારે અર્થતંત્ર ભાંગી પડ્યું. આ સાથે નબળા નિર્ણયો, ભ્રષ્ટાચાર અને યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે અર્થતંત્ર સુધર્યું નહીં.

બીજું કે, કુદરતી સંસાધનો કાઢવા માટે મોટી રકમની જરૂર પડે છે. એવામાં ફંડના અભાવે સરકાર નવી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરી શકી નહીં. આના કારણે દેશને તેલ, ગેસ અને સોનાનો પણ લાભ મળ્યો નહીં.

‘ભારત’ પર આની શું અસર પડશે?

જો વેનેઝુએલા સરકાર અમેરિકા સાથે સહયોગ કરે તો શક્ય છે કે, ભવિષ્યમાં વેનેઝુએલા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધ હટાવી લેવામાં આવશે અને બજારમાં તેલની સપ્લાય શરૂ થશે.

આના કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ નીચા રહી શકે છે, જે ભારત માટે ફાયદાકારક રહેશે. ભારત વેનેઝુએલાથી મર્યાદિત તેલ આયાત કરે છે. જો ઉત્પાદન વધે છે, તો ભારત તેની ખરીદી વધારી શકે છે. આનાથી યુએસ પ્રતિબંધનું દબાણ પણ ઓછું થશે.

Breaking News: ટ્રમ્પનું ટોર્ચર કે તાનાશાહી? અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ નવા હુમલાની ધમકી આપી, હવે શું આ 2 દેશ સામે પણ એક્શન લેવાશે?