શું હવે આખી દુનિયામાંથી હટાવવામાં આવશે ટ્રમ્પના ટેરિફ? અમેરિકાની કોર્ટે તેમને ગેરકાયદેસર જાહેર કર્યા, જાણો રાષ્ટ્રપતિ પાસે હવે કયા વિકલ્પો છે?

અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ને વૈશ્વિક વેપાર મુદ્દે મોટો કાનૂની ઝટકો લાગ્યો છે.  યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સુપ્રીમ કોર્ટએ ટ્રમ્પ દ્વારા રાષ્ટ્રીય કટોકટીનો હવાલો આપી લાદવામાં આવેલા મુખ્ય વૈશ્વિક ટેરિફને ગેરકાયદેસર જાહેર કર્યા છે. કોર્ટના 6-3ના ચુકાદાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના વ્યાપક આયાત શુલ્ક લાદવાની સત્તા નથી. આ નિર્ણય પછી સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થયો છે કે શું ટ્રમ્પના ટેરિફ હવે વિશ્વભરમાં હટાવવામાં આવશે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ જોન રોબર્ટ્સ દ્વારા લખાયેલા ચુકાદામાં કોર્ટએ જણાવ્યું હતું કે બંધારણ મુજબ કર અને આયાત ડ્યુટી લાદવાની સત્તા કોંગ્રેસ પાસે છે. કોર્ટએ સ્વીકાર્યું કે 1977નો ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ (IEEPA) રાષ્ટ્રપતિને આર્થિક વ્યવહારોને નિયંત્રિત કરવાની સત્તા આપે છે, પરંતુ તે ટેરિફ લાદવાની સ્પષ્ટ મંજૂરી આપતો નથી. કોર્ટનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રપતિ કોઈ પણ સમયમર્યાદા કે વ્યાપ વિના ટેરિફ લાદી શકે એવી અપરિમિત સત્તાનો દાવો કરી શકતા નથી.

“પારસ્પરિક ટેરિફ” અને ફેન્ટાનાઇલ કટોકટી સાથે જોડાયેલા વધારાના ટેરિફનો સમાવેશ

TIMEના અહેવાલ અનુસાર, આ ચુકાદા કારણે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ગયા વર્ષે લગભગ તમામ આયાત પર લાદવામાં આવેલા કટોકટીના ટેરિફ અમાન્ય થઈ શકે છે. તેમાં ઘણા દેશો પર લાદવામાં આવેલા “પારસ્પરિક ટેરિફ” અને ફેન્ટાનાઇલ કટોકટી સાથે જોડાયેલા વધારાના ટેરિફનો સમાવેશ થાય છે. જો કે, કોર્ટએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અન્ય કાયદાઓ હેઠળ લાદવામાં આવેલા ટેરિફ પર આ નિર્ણયની અસર પડશે નહીં.

ઉદાહરણ તરીકે, 1962ના ટ્રેડ એક્સપાન્શન એક્ટની કલમ 232 હેઠળ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના આધાર પર લાદવામાં આવેલા સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને ઓટોમોબાઇલ પરના ટેરિફ હાલ યથાવત રહેશે. એટલે કે, ટ્રમ્પના તમામ ટેરિફ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થશે એવું નથી, પરંતુ તેમની ટેરિફ નીતિના સૌથી આક્રમક અને વ્યાપક ભાગને આ ચુકાદાથી મોટો ફટકો પડશે.

આર્થિક રીતે જોવામાં આવે તો, આ કટોકટીના ટેરિફથી અત્યાર સુધી અંદાજે 89 અબજ ડોલરની આવક થઈ હતી. હવે આ ચુકાદા બાદ સરકાર આ માળખા હેઠળ વધુ આવક મેળવી શકશે નહીં. સાથે સાથે, જે કંપનીઓએ પહેલાથી જ આ ટેરિફ ચૂકવ્યા છે તેમની તરફથી રિફંડની માંગ વધવાની સંભાવના છે.

કોર્ટનો તર્ક “મુખ્ય પ્રશ્નો સિદ્ધાંત” સાથે સુસંગત

આ કેસ માત્ર ટેરિફ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિની કટોકટીની સત્તાઓ પર પણ સ્પષ્ટ મર્યાદા નક્કી કરે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે વેપાર ખાધ અને ફેન્ટાનાઇલના પ્રવાહને રાષ્ટ્રીય કટોકટી ગણાવી ટેરિફ લાદ્યા હતા, પરંતુ કોર્ટએ આ દલીલોને અપૂરતી ગણાવી છે. કોર્ટનો તર્ક “મુખ્ય પ્રશ્નો સિદ્ધાંત” સાથે સુસંગત છે, જેમાં મોટા આર્થિક અને રાજકીય નિર્ણયો માટે સ્પષ્ટ સંસદીય મંજૂરી જરૂરી ગણવામાં આવે છે.

આ ચુકાદા બાદ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પાસે હવે વિકલ્પો મર્યાદિત રહ્યા છે. અન્ય વેપાર કાયદાઓ હેઠળ કામચલાઉ અને મર્યાદિત ટેરિફ લાદી શકાય છે, પરંતુ તે ટૂંકા ગાળાના હોય છે. કલમ 301 હેઠળ નવી તપાસ શરૂ કરવાનો વિકલ્પ પણ છે, પરંતુ તે લાંબી પ્રક્રિયા છે અને કાનૂની પડકારોને આમંત્રણ આપે છે. કોંગ્રેસ દ્વારા નવો કાયદો પસાર કરવો એક વિકલ્પ છે, પરંતુ વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતા તે શક્ય લાગતું નથી.