અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે 14 દિવસનો યુદ્ધવિરામ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થતા ભારતને મળશે મોટી રાહત
વિનાશની ધમકીઓ વચ્ચે રાહતના સમાચાર! અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે 14 દિવસના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત થતા જ કાચા તેલના ભાવમાં 15%નો ઘટાડો થયો છે. જાણો ભારત માટે આ કેમ છે 'ગુડ ન્યૂઝ'.
વિશ્વ પર તોળાતું મહાવિનાશનું સંકટ હાલ પૂરતું ટળી ગયું હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની આકરી ધમકીઓ બાદ બુધવારે અચાનક જ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે 14 દિવસના યુદ્ધવિરામની (Ceasefire) જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વનો એવો ‘હોર્મુઝ’ રસ્તો ખોલવાની તૈયારી દર્શાવતા આ શાંતિ સંભવ બની છે. આ એક જ સમાચારથી વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના (Crude Oil) ભાવમાં 15% થી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે ભારત માટે આશીર્વાદ સમાન છે.
શું આ શાંતિ કાયમી રહેશે?
ભલે અત્યારે બંદૂકો અને મિસાઈલો શાંત થઈ છે, પરંતુ સવાલ એ છે કે શું આ માત્ર 14 દિવસનો વિરામ છે કે કાયમી શાંતિ? ઈરાન હવે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત કરવા ઈચ્છે છે અને ત્યાંથી પસાર થતા જહાજો પર ‘ટ્રાન્ઝિટ શુલ્ક’ લેવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. જો આવું થશે, તો ભવિષ્યમાં ફરીથી તણાવ વધી શકે છે. જોકે, હાલ માટે તો વિશ્વએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.
ભારતને ક્યાં અને કેટલી મળશે રાહત?
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું 85% કાચું તેલ આયાત કરે છે. આ યુદ્ધવિરામથી સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર સીધી અસર પડશે:
- પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર રહેશે: ઈરાન સંકટને કારણે તેલના ભાવ 70 ડોલરથી વધીને 120 ડોલર સુધી પહોંચી ગયા હતા. હવે ભાવ ઘટતા પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા થવાનો ખતરો ટળી ગયો છે.
- મોંઘવારી પર લગામ: ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ ઘટવાથી જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ કાબૂમાં રહેશે. શાકભાજીથી લઈને કરિયાણા સુધીની વસ્તુઓ સસ્તી થઈ શકે છે.
- રૂપિયો મજબૂત થશે: તેલના બિલમાં ઘટાડો થતા ભારતનું વિદેશી હુંડિયામણ બચશે, જેનાથી ડોલર સામે રૂપિયો મજબૂત બનશે.
- હવાઈ મુસાફરી સસ્તી થઈ શકે: એવિએશન ફ્યુઅલના ભાવ ઘટતા એરલાઈન્સ કંપનીઓ ટિકિટના દરોમાં ઘટાડો કરી શકે છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં તેજીનો સંચાર
હોર્મુઝનો રસ્તો દુનિયાના તેલ સપ્લાય માટેની જીવનરેખા છે. આ રસ્તો ખૂલતા જ એશિયાઈ બજારોમાં તેજી જોવા મળી છે. સાઉદી અરેબિયા, UAE અને કતાર જેવા દેશોમાં પણ હવે ફરીથી કારોબારી ગતિવિધિઓ વેગ પકડશે. જોકે, રોકાણકારો માટે સોના-ચાંદીના બજારમાં (Bullion Market) પણ આ સમાચારને કારણે મોટી હિલચાલ જોવા મળી રહી છે.
પડકારો હજુ બાકી છે
નિષ્ણાતો માને છે કે આ યુદ્ધવિરામ માત્ર એક ‘બ્રેક’ હોઈ શકે છે. ઈરાન હવે જહાજો માટે લાયસન્સ અને પરમિટની નવી સિસ્ટમ લાવવાની પેરવીમાં છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ બાબતે સહમતિ નહીં સધાય, તો ફરીથી તણાવની સ્થિતિ પેદા થઈ શકે છે. હાલમાં તો, ભારતીય મધ્યમ વર્ગ માટે આ સમાચાર ઘરનું બજેટ ન બગડે તેવી મોટી આશા લઈને આવ્યા છે.
