
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને વૈશ્વિક તેલ બજારને લઈને એક ખૂબ જ આશ્ચર્યજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી દેશ અમેરિકાએ ઈરાન પરના પ્રતિબંધોમાં મોટી ઢીલ આપીને તેને ક્રૂડ ઓઈલ (કાચું તેલ) અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો વેચવાની સત્તાવાર મંજૂરી આપી દીધી છે. અમેરિકાના ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા આ અંગે એક જનરલ લાયસન્સ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયના કારણે આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો પર મોટી અસર પડી શકે છે.
અમેરિકાના ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટના જણાવ્યા અનુસાર, આ ખાસ લાયસન્સ હેઠળ ઈરાનને 21 ઓગસ્ટ 2026 સુધી પોતાના ક્રૂડ ઓઈલ, પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો અને રિફાઈન્ડ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન, ડિલિવરી અને વેચાણ કરવાની છૂટ આપવામાં આવી છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ લાયસન્સ હેઠળ હવે ઈરાનથી ક્રૂડ ઓઈલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત ખુદ અમેરિકામાં પણ કરી શકાશે. જો કે, આ લાયસન્સ હેઠળ ઉત્તર કોરિયા અથવા ક્યુબા સાથે સંકળાયેલા કોઈ પણ વ્યવહારોને મંજૂરી આપવામાં આવી નથી.
આ મોટો નિર્ણય અમેરિકા (વોશિંગ્ટન) અને ઈરાન (તેહરાન) વચ્ચે સ્વિટ્ઝરલેન્ડના બર્ગનસ્ટોક ખાતે તાજેતરમાં થયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક અને સમજૂતી બાદ લેવામાં આવ્યો છે. બંને દેશો વચ્ચે થયેલા એમઓયુ (MOU) ના આધારે અમેરિકા બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન, ઈન્સ્યોરન્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન સહિતની તમામ સંબંધીત સેવાઓ પરથી પણ પ્રતિબંધો હટાવવા સંમત થયું છે. આ સમજૂતીના ભાગરૂપે અમેરિકાના ઓફિસ ઓફ ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ (OFAC) દ્વારા ઈરાનના ઓઈલ સેક્ટર પરના પ્રતિબંધોને આગામી 60 દિવસ માટે સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે.
આ ઐતિહાસિક નિર્ણયથી ઈરાનને સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે તે હવે સત્તાવાર રીતે પોતાના ઓઈલની નિકાસ કરી શકશે અને તેના બદલામાં મળનારા નાણાં સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈરાનની દેખરેખ હેઠળ સત્તાવાર બેંકિંગ ચેનલો દ્વારા સીધા પોતાના દેશમાં મેળવી શકશે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચીના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા દ્વારા આ છૂટછાટ મળ્યા બાદ દેશ પરથી આર્થિક નાકાબંધી હટાવી લેવામાં આવી છે અને દેશની ફ્રીઝ થયેલી અસ્કયામતો (નાણાં) નો એક ભાગ પણ મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ નાણાંની મદદથી હવે ઈરાનમાં ફરીથી પુનઃનિર્માણ અને વિકાસના કાર્યો શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે.